Абайдың 180 жылдығына арналған әдеби-сазды кештің сценарийі.

Тақырыбы: «Абай мұрасы – халық ұлағаты»

Мақсаты: Ұлы ақын Абай шығармашылығын ата мұрамыз ретінде қабылдап, жаңа буын жас ұрпаққа танытып, терең меңгерту.

Түрі: Әдеби-сазды кеш.

Көрнекілігі: Көрме, интерактивті тақта, презентация;

Саханаға жүргізушілер шығады.

1-жүргізуші:

-Қайырлы күн, құрметті ұстаздар, оқушылар қауымы. Бүгінгі ойшыл, кемеңгер ақын Абай атамызға арналып отырған әдеби кешке қош келдіңіздер!

 2-жүргізуші:
Көп адам дүниеге бой алдырған, 
Бой алдырып, аяғын көп шалдырған, 
Өлді деуге бола ма, ойлаңдаршы, 
Өлмейтұғын артына сөз қалдырған, - 
деп төрелігін өзі шешкен Абай бүгін жарқын бейнесімен де, жалынды жырымен де бізбен бірге жол алып келеді. Әрине, Абай атамыз туралы айта беру артық емес. Бір қарағанда таныс тақырып, таныс бейне секілденгенмен, ол туралы білетініміз тым аз - ау. Ұлылықтың сырына қанық болғымыз келсе, даралықтың қандай болатынын ұғынғымыз келсе, дана Абай әлемін шарлап қайталық, құрметті халайық!
Абай Құнанбаев туралы слайд көрсетіледі

3-жүргізуші: Абай - ақын (ақынның өмірбаяны, шығармашылығымен таныстырады)

1-жүргізуші:

Туғаннан дүние есігін ашады өлең, 
Өлеңмен жер қойнына кіреді денең 
Өмірдегі қызығың бәрі өлеңмен... - деп, Абай атамыз айтқандай келесі сөз кезегін өлең оқушы оқырмандарға берейік:

Оқушылар:

1. Милана Ғылым таппай мақтанба

2. Азат Қыс

3. Кәусар Жаз

4. Бекжан Күз

5. Али Әсемпаз болма әрнеге

6. Ақбаян Құлақтан кіріп, бойды алар

7. Нұраман Ойға түстім, толғандым

8. Марсель Сегіз аяқ

9. Тамерлан Жастықтың оты жалындап

10. Азиза Есіңде бар ма жас күнің

11. Алтынай Сенбе жұртқа, тұрса да қанша мақтап

12. Санжар Мен жазбаймын өлеңді ермек үшін

13. Салтанат Жастықтың оты, қайдасың

14. Ерасыл Жігіттер, ойын арзан, күлкі қымбат

2-жүргізуші: Абай – композитор

Өлмейтұғын сөз ғана емес, өлмейтұғын ән қалдырған ұлы Абайдың музыкалық мұрасы – абайтану ғылымының бірден-бір құнды саласы. Абайдың музыкасы, композиторлық қырының да өзіндік мектебін қалыптастырушы ұстаз деп айтуға толық болады.Жазба әдебиетіміздің негізін салған Абай өзінің асыл өлеңдерін, қарасөздерін қағазға түсіріп, кейінгі ұрпаққа қалдырса, музыка жөнінде оның мұндай мүмкіншілігі болмады. Өйткені Абай өмір сүрген кезеңде қазақта музыканың жазба мәдениеті жоқ еді, халықтың музыка ауыздәстүрлік қалыпта еді. Сондықтан Абай әндері де қазақтың басқа халықтық ән-күйлері сияқты ауыздан-ауызға, заманнан-заманға ауыса отырып жетті. жиырмадан аса өлеңі бүгінгі күнге жетіп, халық арасында кеңінен таралған. Олардың бірі «Сегіз аяқ», «Айттым сәлем, Қаламқас», «Көзімнің қарасы», «Желсіз түнде жарық ай», «Өзгеге, көңілім, тоярсың», «Қор болды жаным», «Ата-анаға көз қуаныш», «Бойы бұлғаң» және т.б. әндері.
1-жүргізуші:

Әннің де естісі бар, есері бар. 
Тыңдаушының құлағын кесері бар, 
Ақылдының сөзіндей ойлы - күйлі. 
Тыңдағанда көңілдің өсері бар, - 
деп жырлаған Абайдың өлеңге, әнге қояр талабы мен талғамы өте жоғары болды. Ендеше 5-сыныптардың орындауында «Желсіз түнде жарық ай» атты өлеңін қабыл алыңыздар.

Ән «Желсіз түнде жарық ай»

3-жүргізуші: Абай – аудармашы

Көрініс: «Шегіртке мен құмырсқа» - 5 сынып

1-жүргізуші: Абайдың қара сөздері

Қазақтың ұлы ақыны Абай атамыз өз ғұмырын тек өлең жазуға емес, орыс және басқа да тілдерден аудармалар жасауға арнамаған. Сонымен қатар публицистикалық шығармаларын, яғни қара сөздерін жазып қалдырғаны белгілі. Абайдың қара сөздері 45 жазылған сөздерден тұрады. Ендеше ортаға ақынның қара сөздерін айтатын оқушыларымызды шақырайық.

Інжу: 31-інші қара сөзі

Бейбарыс: 19-ыншы қара сөзі

Нұрәлі: 7-нші қара сөзі

Көркем: 18-інші қара сөзі

Лейла: 5-інші қара сөзі

Гауhар: 12-нші қара сөзі

Маржан: 16-ншы қара сөзі

Көрініс «Абайдың он жетінші қара сөзі» - (6-сынып)
2-жүргізуші:
Құлақтан кіріп, бойды алар, 
Жақсы ән мен тәтті күй. 
Көңілге түрлі ой салар, 
Әнді сүйсең менше сүй, – деп ұлы атамыз айтқандай, кеш соңын Абайдың «Көзімнің қарасы» әнімен аяқтайық.

Ән: Көзімнің қарасы (6 сыныптар)

1-жүргізуші:

Жастайынан алғыр болған нұр болған,

Ұрпақтарға ұлағаты жыр болған,

Ұлы жолды бастаған сен Абайсың,

Оқып, біліп осы біздер сыр қылған.

Халқым сені есте ұстар мәңгілік,

Есімің де тұр әлемде жаңғырып,

Сенің еткен еңбектерің халқыңа

Мына өмірде біздер үшін жаңғырық -деп Абай Құнанбайұлының 180 жылдығына арналған

«Абай мұрасы – халық ұлағаты» атты әдеби сазды кешімізді аяқтаймыз. Алтын уақыттарыңызды бөліп тыңдағандарыңызға рахмет. Қатысушылар мен көрермендерге өз алғысымызды білдіре отырып, біз сіздермен қоштасамыз. Сау болыңыздар!

«Алаш» мектеп-гимназиясы

Абайдың 180 жылдығына арналған әдеби-сазды кеш

«Абай мұрасы – халық ұлағаты»

Сыныптар: 5 «А,Ә», 6 «А,Ә,Б»

Өткізген: Капизова Р.А.

Ғилажева Г.Н.

Ізімова М.К.

Атырау қаласы,

2024-2025 оқу жылы