Абай – композитор

Абайдың 30-ға жуық әні бар. Оның «Желсіз түнде жарық ай», «Көзімнің қарасы», «Айттым сәлем, Қаламқас» әндері күні бүгінге дейін халық арасында өте танымал. Ол қазақ әніне жаңа ырғақ пен мазмұн әкелді. Абай Құнанбайұлы — тек ұлы ақын ғана емес, сонымен қатар қазақтың музыка өнеріне соны леп әкелген бірегей композитор.

Оның композиторлық қыры туралы мынадай негізгі деректерді білу маңызды:

Абайдың бізге 30-ға жуық әні жеткен. Ол қазақ әнінің құрылымы мен мазмұнына еуропалық және орыс классикалық музыкасының элементтерін еңгізе отырып, ұлттық өнерді байытты.

Абайдың әндері нәзік иірімдерімен және терең лирикасымен ерекшеленеді:

«Айттым сәлем, Қаламқас» — махаббат лирикасының шыңы.

«Желсіз түнде жарық ай» — табиғат пен көңіл-күй үндестігі.

«Көзімнің қарасы» — халық арасында ең көп шырқалатын әндердің бірі.

«Бойы бұлғаң» — адам бойындағы жақсы-жаман қасиеттерді сипаттайтын өсиет ән.

Абай әндерінің қазақ музыкасы үшін маңызы зор:

Ол ән құрылысына сегіз аяқты, алты аяқты шумақтарды енгізді.

Абайда сөз бен әуен бір-бірін толықтырып, терең философиялық ойды жеткізеді.

Қазақтың дәстүрлі әншілік мектебіне (Арқа, Батыс т.б.) жаңаша романстық сипат қосты.

Абайдың музыкалық мұрасын бізге жеткізген — оның айналасындағы өнерпаз шәкірттері мен ұрпақтары. Ал нотаға түсіріп, кәсіби деңгейде зерттегендер: А. Затаевич, Л. Хамиди, М. Төлебаев сияқты музыка зерттеушілері мен композиторлар.

Абайдың әндері — қазақ халқының жаны, сезімі мен парасатының музыка тіліндегі көрінісі. Ол қазақ музыка мәдениетіндегі кәсіби авторлық ән мектебінің негізін салушылардың бірі.

Ғ.Мұратбаев атындағы шағын жинақты жалпы білім беретін мектебінің 5 сынып оқушысы

Байраш Кәусар Мейрамханқызы

Сынып жетекшісі : Абсатова Лаура Умирхановна