400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар
4 990₸/ 1 жыл
🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін
Одан кейін - 29 990 ₸
Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ
Тақырып бойынша 13 материал табылды

Аденозинүшфосфаттың құрылысы мен қызметі 10-сынып ҚМЖ

Материал туралы қысқаша түсінік
Қысқа мерзімді жоспар
Материалдың қысқаша нұсқасы

Білім беру ұйымының атауы

Қоңыр орта мектебі

Пәні:

Биология

Бөлім:

Тыныс алу

Педагогтің аты-жөні:

А.Т.Калабаева

Күні:

16.11.2023

Сынып: 10

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Аденозинүшфосфаттың құрылысы мен қызметі

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

10.1.4.1-аденозинүшфосфаттың құрылысы мен қызметтерін сипаттау

Сабақтың мақсаты

аденозинүшфосфаттың құрылысы мен қызметтерін сипаттайды

Сабақтың барысы



Сабақ кезеңі/Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Қызығушылықты ояту


Ұйымдастыру кезеңі:

(Ұ) “Гүлмен тілек” әдісі арқылы оқушылардың бір-біріне жақсы тілек айту арқылы жағымды ахуал қалыптастыру.

Оқушыларды топтарға біріктіруді ұйымдастыру:


Фигуралар салынған конверт


Жаңа сабаққа кіріспе


«Серпілген сауал» әдісі арқылы өткен сабақты бекіту үшін сұрақтар беріледі

. Заттар тасымалдануының неше түрі бар? (белсенді, енжар). 2. Егер жасуша энергия жұмсайтын болса, онда ол тасымалдаудың қай түріне жатады? (белсенді).

3. Енжар тасымалдау дегеніміз не? (заттар энергия жұмсамай жасушаға енетін болса).

4. Қанттың шайда еруі қандай үдеріске мысал бола алады? (диффузия).

Бейнебаян тамашалау

мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.

Оқушылар сұрақтарға жауап береді








Оқушылар «Жасушадағы энергия» бейнебаянын тамашалайды . Бейнебаян арқылы бүгінгі өтілетін тақырыптың «Аденозинүшфосфор қышқылының (АТФ) құрылысы мен атқаратын қызметі»


Дескриптор

-Енжар және белсенді тасымалдану механизмін жіктейді.

-Заттар тасымалдануының түрлерін атайды. Белсенді тасымалдау анықтамасын айтады.

-Енжар тасымалдау анықтамасын айтады.

-Диффузия үдерісіне мысал келтіреді.

https://bilimland.kz/kk

Сабақтың ортасы

Мағынаны ашу.

.

Оқулықтағы жаңа сабақтың мәтінін оқуға тапсырма береді Аденозинүшфосфор қышқылының (АТФ) құрылысы мен атқаратын қызметін оқушылар оқулықтан оқиды,

«Түртіп алу » стратегиясы

Жеке жұмыс.

«Түртіп алу» әдісі бойынша оқушылар мәтіннен өздеріне қажет деп санаған ақпарат пен термин сөздерді дәптерлеріне жазып алады.




№1-тапсырма.

-АТФ молекуласының негізгі құрам бөліктерін атаңыз (аденин, бескөміртекатомды қант – рибоза С5Н10О5, фосфор қышқылы).

-АТФ молекуласындағы фосфор қышқылының формуласын жазыңыз (Н3РО4) .

-Неліктен АТФ молекуласын«жасушаның энергетикалық валютасы» деп атайды?

(АТФ арқылы ағзаға қажетті барлық пайдалы энергия өтеді. Тәулігіне бір молекула АТФ 2-3 мың рет ыдырап, қайта түзіледі, сондықтан АТФ молекуласын «жасушаның энергетикалық валютасы» деп атайды).

- АТФ-тың ыдырауынан пайда болған энергия ағзадағы қандай үдерістерге қажет? (бұлшық еттердің

жиырылуына, дененің жылумен қамтамасыз етілуіне және т.б.)

№1 тапсырма Топтық жұмыс. «Стикердегі диалог» әдісі

Дескриптор

-АТФ қышқылының құрылысын жіктейді -қызметтерін атайды

-АТФ қышқылының құрылысын сипаттайды.

-АТФ қышқылының қызметтерін айтады



№2-тапсырма. «Сәйкестендіру кестесі».


Кестедегі сұрақтарды сәйкестендіреді

Дескриптор

-АТФ қышқылының құрылысы мен атқаратын қызметін сәйкестендіреді.

-АТФ-тың азотты негізін табады.

-АТФ-қа тән бескөміртекатомды қантты көрсетеді.

-АТФ молекуласының ыдырауы кезінде ағзада жүретін үдерісті атайды.

-Жасушадағы негізгі биологиялық энергия көзін атайды

-АТФ молекуласы жоқ тірі ағзаны атайды. -АТФ молекуласы энергия жинақтайтын негізгі аккумулятор екенін біледі.


№3-тапсырма. Жұптық жұмыс. «Адасқан сөздер мен сөз тіркестері» ойыны




Сабақтың соңы.

Рефлексия


«Аяқталмаған сөйлем» әдісі.

сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.



«Аяқталмаған сөйлем» әдісі.

- бүгінгі сабақта мен....түсіндім, ...білдім,

- бүгін сабақта қуантқаны.....

- мен өзімді.....үшін мақтар едім.

- менің түсінгенім.....

- енді мен......аламын.

Мұғалім оқушыларды

Жарайсың!

Жақсы!

Талпын! Деген сөздер

арқылы бағалайды.





1-тапсырма.

Топтық жұмыс. «Стикердегі диалог» әдісі. Топтарға АТФ қышқылының құрылысына және қызметіне қатысты құрылған сұрақтар таратып беремін.

АТФ қышқылының құрылысына және қызметі

Жауабы

АТФ молекуласының негізгі құрам бөліктерін атаңыз


АТФ молекуласындағы фосфор қышқылының формуласын жазыңыз


Неліктен АТФ молекуласын «жасушаның энергетикалық валютасы» деп атайды?


АТФ-тың ыдырауынан пайда болған энергия ағзадағы қандай үдерістерге қажет?


ü (бұлшық еттердің жиырылуына, дененің жылумен қамтамасыз етілуіне және т.б.)

ü (аденин, бескөміртекатомды қант – рибоза С5Н10О5, фосфор қышқылы).

ü (АТФ арқылы ағзаға қажетті барлық пайдалы энергия өтеді. Тәулігіне бір молекула АТФ 2-3 мың рет ыдырап, қайта түзіледі, сондықтан АТФ молекуласын «жасушаның энергетикалық валютасы» деп атайды).

ü (Н3РО4) .



2-тапсырма. «Сәйкестендіру кестесі».

АТФ-тың азотты негізі

Дененің жылумен қамтамасыз етілуі

АТФ-қа тән бескөміртекатомды қант

Аккумулятор

АТФ молекуласының ыдырауы кезінде ағзада жүретін үдеріс

АТФ

Жасушадағы негізгі биологиялық энергия көзі

Рибоза

АТФ молекуласы жоқ тірі ағза

Аденин

АТФ молекуласы энергия жинақтайтын негізгі

Вирус



№3-тапсырма. Жұптық жұмыс. «Адасқан сөздер мен сөз тіркестері» ойыны.

Жасушада /ДНҚ мен РНҚ-дан / басқа АТФ /молекуласы болады. АТФ – энергияның/ әмбебап биологиялық/ аккумулятор/ қызметін атқаратын/ энергетикалық/ нуклеотид. АТФ/ молекуласының құрамында/ үш фосфор қышқылының/ қалдығы/ болады. Ол фосфор/ қышқылының қалдығын/ өзіне қосып алып,/энергияны қорға жинап,/ АТФ-қа айналады;/ энергия/ жұмсай отырып/ АДФ-қа немесе/ АМФ-қа айналады./









Бекіту: «Интерпретация» әдісі. Оқушылардың бүгінгі сабақтан түйген, түсінгендерін қорытындылау мақсатында өткізіледі. Оқушылардың алдына тірек сөздер таратылады: АТФ, фосфор қышқылының қалдығы, АДФ, АМФ, аденин, энергия, үшфосфат. Берілген тірек сөздерді пайдаланып, ойды тұжырымдайды. -АТФ – бұл бір ......... аденозинүшфосфор қышқылы. -Оның ДНҚ мен РНҚ айырмашылығы АТФ-тың азотты негізі тек ....... болуы мүмкін. -АТФ молекуласындағы фосфор қышқылының формуласы:.......... -Кез-келген тірі жасушада АТФ негізгі биологиялық .......... көзі болып табылады.



№3-тапсырма. Жұптық жұмыс. «Адасқан сөздер мен сөз тіркестері» ойыны.

Жасушада /ДНҚ мен РНҚ-дан

/ басқа АТФ /молекуласы болады. АТФ – энергияның/ әмбебап биологиялық/ аккумулятор/ қызметін атқаратын/ энергетикалық/ нуклеотид. АТФ/ молекуласының құрамында/ үш фосфор қышқылының/ қалдығы/ болады. Ол фосфор/ қышқылының қалдығын/ өзіне қосып алып,/энергияны қорға жинап,/ АТФ-қа айналады;/ энергия/ жұмсай отырып/ АДФ-қа немесе/ АМФ-қа айналады./



Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
3 ұстаз жүктеп алған
6 қаңтар
343
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі