№ 39 "Асықата" жалпы білім беретін мектебінің ағылшын тілі пәнінің мұғалімі

Дуйсебаева Бахытгуль Танирбергеновна

Ағылшын тілін оқыту мәселелері және заманауи педагогикалық технологиялар

Қазіргі әлемде ағылшын тілі қарым-қатынас пен білім беруде шешуші рөл атқарады. Халықаралық тіл ретінде ол жеке және кәсіби дамуға көптеген мүмкіндіктер ашады. Алайда, ағылшын тілін оқыту мектеп оқушыларын тиімді оқытуды қиындататын бірқатар мәселелерге тап болады. Бұл мақалада ағылшын тілін оқыту проблемаларын және қазіргі заманғы педагогикалық технологиялардың көмегімен осы проблемаларды шешу жолдарын қарастырамыз.

Ағылшын тілін меңгеру кезіндегі мәселелерді 3 санатқа бөліп қарастырайық:

 психологиялық,

 технологиялық,

 оқу-практикалық.

Психологиялық мәселелер:

Мотивацияның төмендігі. Бірінші мәселе оқушылардың мотивациясының төмендігімен байланысты. Кейбір оқушылар ағылшын тілін үйренудің практикалық пайдасын көре алмауы немесе ондағы коммуникациядан қорқуы мүмкін. Бұл оқушылардың пәнге деген қызығушылығын төмендетіп, оқу процесін қиындатуы мүмкін. Ата-аналардың қолдауының болмауы. Ата-аналар көп жағдайда ағылшын тілін білмейді. Шамасы, сондықтан олар мектептегі бұл пәнге ерекше мән бермейді. Олар өз балаларында шет тілдерін үйренуге деген ұмтылысты дамытып, қолдауы керек, сонымен бірге олардың жеке тұлға ретінде дамыту және қоғамдағы экономикалық, әлеуметтік және мәдени жағдайдың өзгеруіне бейімделу мүмкіндіктерін кеңейту құралы ретіндегі маңыздылығын үнемі түсіндіріп отыруы керек. Ұялшақтық. Келесі мәселе - ұялшақтық. Ағылшын тілін енді ғана үйреніп жатқан оқушылар: «мен бұл тілде дұрыс сөйлей алмаймын, бұл тілді үйрене алмаймын» деп қорқады. Осы себепті оқушылар сенімсіздік пен ялшақтықты өз бойында дамытады. Мысалы, үй тапсырмасын орындағанына қарамастан, сыныптастарымен сөйлесуді ыңғайсыз сезінетін кейбір ұялшақ оқушылар болуы мүмкін. Бұл оқушылардың ағылшын тілін еркін меңгеруіндегі басты кедергілердің бірі.

Технологиялық мәселелер:

Сабақтағы шектеулі уақыт. Шет тілін үйренуге бөлінген сағат саны жеткіліксіз. Осындай сағат торымен сараланған, әсіресе жеке тәсілді жүзеге асыру, оқушылар үшін қолайлы білім беру және білім беру ортасын құру екіталай. Бұл мәселе уақыты шектеулі сабақтарда тілдің көптеген аспектілерін қамту қажеттілігінен туындайды. Нәтижесінде мұғалімдер оқу, жазу, грамматика, сөздік және ауызша сөйлеу сияқты тілдің барлық аспектілерін толық оқытуды қамтамасыз ету міндетіне тап болады. Сабақ қаншалықты жақсы ұйымдастырылған және тиімді болғанына қарамастан, егер студент үйренгенін іс жүзінде қолданбаса, ол сабақ барысында білгендерін тез ұмытып кетеді. Сондықтан оқушының ағылшын тілін меңгеру дағдыларын дамытуға жеткілікті уақыт болуы дұрыс болады.

Оқу-практикалық мәселелер:

Грамматика мен айтылудағы қиындықтар. Ағылшын тілін үйрену кезіндегі тағы бір мәселе - грамматика мен айтылудағы қиындықтар. Ағылшын тілі өзінің күрделі грамматикасымен, ерекшеліктерімен және әртүрлі қолдану ережелерімен белгілі. Бұдан басқа, ағылшын дыбыстарының айтылуы мектеп оқушылары үшін қиын болуы мүмкін. Коммуникативтік дағдылардың болмауы. Көптеген оқушылар грамматика мен сөздік қорын жақсы білсе де, ағылшын тілін тәжірибеде, әсіресе нақты коммуникациялық жағдайларда қолдану кезінде қиындықтарға тап болады. Алайда, қазіргі заманғы педагогикалық технологиялар осы мәселелердің шешімін ұсынады. Бейне, аудио және ойын сияқты интерактивті оқу материалдарын пайдалану сабақтарды оқушылар үшін қызықты әрі тартымды етуге көмектеседі. Мұндай материалдар тыңдау және сөйлеу дағдыларын дамытуға ықпал етеді, сонымен қатар грамматика мен айтылымды меңгеру процесін жеңілдетеді. Ағылшын тілін оқыту мәселелерін шешуге арналған бірнеше заманауи педагогикалық технологиялары:

1.Қашықтықтан оқыту технологиялары: онлайн платформалар, вебинарлар және интерактивті сабақтар мұғалімдерге сабаққа қол жетімділікті кеңейтуге және өздігінен оқуға қосымша материалдар беруге мүмкіндік береді. Бұл мұғалімдерге оқу уақытын тиімді пайдалануға және оқушыларға өз қарқынымен оқуға мүмкіндік береді.

2. Интерактивті оқу материалдары: бейне, аудио, интерактивті ойындар мен жаттығуларды пайдалану сабақтарды оқушылар үшін қызықты әрі тартымды етуге көмектеседі.

3. Бейімделетін оқу бағдарламалары: оқу материалдарын әр оқушының деңгейі мен қажеттіліктеріне бейімдейтін технологияларды қолдану оқытуға жеке көзқарасты қамтамасыз етуге көмектеседі. Бейімделетін оқу бағдарламалары - қазіргі педагогикалық технологиялардың тағы бір маңызды аспектісі. Бұл оқушылардың оқуын тиімдірек етуге және ынталандыруға ықпал етеді.

4. Ынтымақтастық және тәжірибе алмасу: заманауи технологиялар мұғалімдерге бүкіл әлемдегі әріптестерімен тәжірибе, ресурстар және ең жақсы тәжірибелермен алмасуға мүмкіндік береді.

5. Кері байланыс және бағалау: автоматтандырылған кері байланыс және бағалау жүйелері мұғалімдердің оқушыларға олардың жетістіктері мен кемшіліктері туралы дереу ақпарат беруге мүмкіндік береді.

6. Мобильді қосымшалар мен планшеттер: мобильді қосымшалар мен планшеттерді пайдалану оқушыларға ағылшын тілін кез-келген уақытта және ыңғайлы жерде үйренуге мүмкіндік береді.

Ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалан. Сабақта және сабақтан тыс уақытта білім беру процесін ұйымдастырудағы жетекші технологиялардың бірі ақпараттық-коммуникациялық технологиялар болып саналады. Сабақтың әртүрлі кезеңдерінде АКТ қолдану оқу процесін оңтайландыруға, уақытты тиімді пайдалануға мүмкіндік береді. Көрнекілік үшін жаңа материалды түсіндірген кезде Microsoft Power Point бағдарламасында компьютерлік презентацияларды (оның ішінде мұғалімнің алдын-ала тексеруінен кейін оқушылардың өздері жасаған), www.Youtube.com сайттан бейнероликтерді, оқу фильмдері, бейнеклиптер, мультипликациялық және көркем фильмдерден үзінділер, ОӘК-ге электрондық қосымшалар қолдануға болады: лексиканы бекіту кезеңінде, сондай-ақ жалпылау және қайталау кезінде — интерактивті тапсырмалар, бақылау кезінде - интерактивті тесттер, жобаларды қорғау кезінде-компьютерлік презентациялар. Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар мен мультимедиялық құралдарды пайдалану оқушылардың танымдық іс-әрекетін жандандыруға, ағылшын тілі пәнін оқуға деген ынталарын арттыруға, оқушылардың коммуникативтік дағдылары мен тілдік дағдыларын қалыптастыру және дамыту үшін қосымша жағдайлар жасауға мүмкіндік береді. Бұл технологияны қолдану репродуктивті формалардан тәуелсіз, шығармашылық жұмыс түрлеріне көшуге көмектеседі.

Ойындар

Ойындар оқушыларға сараланған көзқарасты жүзеге асыруға, әр оқушыны оныңқызығушылығын, бейімділігін, тіл бойынша дайындық деңгейін ескере отырып, жұмысқа тартуға мүмкіндік береді. Ойын сипатындағы жаттығулар оқушыларды жаңа әсерлермен байытады, сөздік қорын байытады, даму функциясын орындайды, шаршағанды басады. Олардың көмегімен қандай да бір міндетті (грамматикалық, лексикалық дағдыларды жетілдіру және т.б.) немесе сөйлеу қабілеттерін қалыптастыру, байқаушылықты, назарды және шығармашылық қабілеттерді дамыту және т.б. міндеттердің тұтас кешенін шешуге болады. Кейбір ойындарды оқушылар жеке, ал басқаларын ұжымдық түрде орындайды. Ойын сипатындағы әрбір жаттығу кем дегенде 10-12 минуттық оқу уақытын қажет етеді. Жеке және тыныш ойындарды сабақтың кез – келген сәтінде, ұжымдық ойындарды сабақтың соңында өткізген жөн, өйткені оларда бәсекелестік элементі айқын көрінеді, олар ұтқырлықты қажет етеді. ір жаттығу оқытудың әртүрлі кезеңдерінде қолданылуы мүмкін. Бұл ретте ойынның лингвистикалық толымдылығы, оны ұйымдастыру және өткізу тәсілі өзгереді. Осындай заманауи педагогикалық технологияларды қолдану ағылшын тілін оқыту процесін айтарлықтай жақсартады және оны оқушылар үшін тиімдірек және қызықты етеді. 13 Қорытындылай келе, ағылшын тілін оқытудың өзіндік қиындықтары бар, бірақ қазіргі заманғы педагогикалық технологиялар оларды жеңудің көптеген мүмкіндіктерін ұсынады. Қашықтықтан оқыту технологияларын, интерактивті материалдарды, бейімделген оқу бағдарламаларын тиімді пайдалану және ынтымақтастық пен тәжірибе алмасу оқу процесін студенттер үшін тиімдірек, қызықты және ынталандыруға көмектеседі.