Ағылшын тілін оқытуда ойын технологиясын пайдалану

«Ағылшын тілін үйретуде ойын технологиясын пайдалану»

Осипова Индира Сабиткызы

Жалпы білім беретін оқу пәні ретінде шет тілі оқушылардың шығармашылық қабілеттерін дамыту үдерісіне өз үлесін қосуы және тілдік білімді дамытуы тиіс. Жалпы шет тілін оқу барысында оқушы (тыңдап, оқи отырып) өзінің жалпы білімдік ой-өрісін кеңейтіп, жадын, сезімдерін және эмоцияларын дамытады. Сонымен қатар, шет тілді қарым-қатынас процесінде тұлғаның әлеуметтік-құндылық қасиеттері: дүниетанымы, адамгершілік құндылықтары мен нанымдары дамиды деп айта аламыз.

Оқушылар шет тілін үйренуді қызықты және көңілді деп санайды. Бірақ біраз уақыттан кейін олар бұл оңай емес екенін түсінеді, көп ұзамай шетел тілі ұнамайтын заттардың біріне айналады. Бұл нәтижеге әкелетін себептердің бірі — грамматиканы оқытудағы қиындықтар. Дәстүрлі түсіндіру тәсілдері мен жаттығулар қалаған нәтижеге әкелмейді. Егер оқушылар белсенді процеске тартылған болса, оқыту неғұрлым тиімді.

Балаларды белсенділікке ынталандырудың әртүрлі тәсілдері бар, бірақ ең тиімдісі - ойын, шығармашылық және әуесқойлық болып табылады. Қазіргі уақытта ойындар ағылшын тілін оқытудың ажырамас бөлігі болып табылады. Ойын арқылы грамматиканы үйреніп жатқан оқушыларды көріп Бельгиялық кәсіпкер былай деген екен: - "It isn' t silly at all", осылайша, ойын бір уақытта қызықты және елеулі болуы мүмкін екеніне таңын білдіреді. Ойындар -қарқынды тілдік практикаға ықпал етеді. Олар сабақтың басында немесе соңында стимуляция үшін, бақылаудан кейін кернеуді азайту үшін, сабақта қызметті ауыстыру үшін пайдаланылуы мүмкін. Маңыздысы, ойындардың оқушыларды қуанта отырып, тілді үйренуіне мол ықпалын тигізуі.

Ойындардың артықшылықтарының бірі-барлық оқушылар бір уақытта жұмыс істейді. Ойынға қатысу ынтымақтасуға, жарысуға, ашуланшақ болмауға, жауапкершілікті сезінуді үйретеді. Ойындарды қолдану-тілдік құбылыстарды қайталаудың тиімді тәсілі. Жалпы, оқушылар сәттілік элементі бар ойындарды жақсы көреді. Оқушылардың шеберлігіне байланысты топтарға бөлмесе ойындар іш пыстырар болады, өйткені біріңғай қабілетті балалар жеңсе қалған ойыншылардың көпшілігінің қызығушылығы төмендейді. Командалық және топтық ойындарды пайдалану оқушылардың еркін ойын айтуға, өзін еркін сезінуге көмектеседі.

Әр түрлі ойындарды қолдану балаларды шет тіліне қызықтыруға көмектеседі, тілді үйренуде табысқа жету үшін жағдай жасайды. Және ойнағысы келетін оқушылар міндетті түрде шет тілі бойынша өз білімдерін жақсартқысы келеді.

Сабақты жоспарлай отырып, мұғалім оқушылардың жаңа сөздерді, қандай да бір құрылымды есте сақтап қана қоймай, әр баланың даралығын дамыту үшін барлық мүмкіндіктерді жасауға ұмтылуы керек. Балалардың өз пәніне деген қызығушылығын арттыру үшін, балаларды қандай жұмыс тәсілдері қызықтыратынын түсіну керек. Әрбір шет тілі мұғалімі үнемі шет тілін оқытудың сапасы мен тиімділігін арттыру резервін іздестіруі тиіс. Менің ойымша, мұғалімнің басты міндеті-шет тілін үйренуге деген қызығушылықты жоғалтпау. Сонда ғана шет тілін үйренуде үлкен жетістікке жете аламын.

Ойындар балаларға шығармашылық тұлға болуға, кез келген іске шығармашылықпен қарауға көмектеседі. Іске шығармашылықпен қарау-оны сапалы, жоғары деңгейде орындау. Шығармашылық-бұл кез келген қызметте үнемі жетілу және алға жылжу. Ойындар балалар мен ересектерге шығармашылық қуаныш әкеледі. Шығармашылықсыз біздің өміріміз мәнсіз болады. Шығармашылықтағы адам әрдайым ізденісте болады. Адамның өмірі оның шығармашылық мүмкіндіктеріне байланысты деп білемін.

Қарапайым дүниеден ерекше дүниені бала да, ересекте байқай алады. Шығармашылық балалардың табиғатына негізделген. Олар шығарманы, ойлауды, қиялдауды, бейнелеуді, қайта түрлендіруді жақсы көреді. Балалар шығармашылығының тез жоғалуының себебі, үлкендердің көңіл аудармауынан болады. Бірлескен шығармашылық ойындар ересектер мен балаларды жақындастырады. Бұл-тиімді тәрбиенің басты қағидаттарының бірі.

Ойын терапиясы — медицина және психологияның белді саласы. Ойын арқылы баланы анықтап, танып-білуге болады. Сонымен қатар, ойын арқылы балалардың психологиялық қасиеттерін түзетуге, жақсартуға, дамытуға болады.

Ойынның пайдасы әрқашан шешім қабылдауға, сұрақтың жауабын табуға, не айту керектігіне, қалай жеңіске жету керектігіне үйретеді. Теңдік сезімі, көңіл — күй мен қуаныш сезімі осының барлығы балаларға өзгелердің алдындағы ұялшақтықты жеңуге мүмкіндік береді және оқыту нәтижелеріне жағымды әсер етеді. Оқушының өзін еркін ұстап ауызекі сөйлеуі дамиды, сонымен қатар оқушыда мынадай ой қалыптасады «Менде өзгелер сияқты сөйлей аламын» деген.

М. Ф. Строниннің теориясын қарастырайық, ол "ағылшын тілі сабақтарында оқыту ойындары" атты кітабында ойындарды келесі санаттарға бөледі:

1. лексикалық ойындар;

2. грамматикалық ойындар;

3. фонетикалық ойындар;

4. орфографиялық ойындар;

5. шығармашылық ойындар.

Ойын барысында оқушыларды үзуге болмайды, өйткені бұл қарым-қатынас атмосферасын бұзады. В. Риверс бұл жөнінде былай деп жазады: "қоғамда адамдар сөйлесуші тарапынан жағымсыз реакцияны тудыратынын білсе, үнсіздікті қалайды. Егер мұғалім оқушылардың әрбір қателіктерін түзетіп сөзін бөле берсе, оқушы әңгімені жалғастыру ниетін жоғалтады".

Түзетуді оқушылардың сөзін үзбей, тыныш жасау керек немесе түзетуді сабақ соңында жасау керек. У. Беннет оқушылардың сөйлеу белсенділігін бәсеңдетпеу үшін мұғалімнің кейбір қателіктерін елемеуге құқылы деп санайды. Ойын әдісін сабақтың ортасында немесе соңында қолданған дұрыс. Ойындармен жұмыс істеу оң эмоциялар мен пайда әкелетіні маңызды, сонымен қатар, балалардың шет тілін үйренуге деген қызығушылығы мен уәждемесі әлсірей бастамауы қажет. Шетел тілі сабақтарында ойындарды қолдану мұғалімге әрбір оқушының жеке әлеуетін, оның оң жеке қасиеттерін (еңбекқорлығы, белсенділігі, дербестігі, бастамашылдығы, ынтымақтастықта жұмыс істей білуі және т.б.) терең ашуға, оқу мотивациясын сақтауға және нығайтуға көмектеседі.

Қорытындылай келе, ойын ойнату арқылы оқушының бойына адамгершілік, адалдық, көшбасшылық сонымен қатар пысықтық сияқты қасиеттерді игере аламыз.

Пайдаланылған дебиеттер тізімі:

1. Козвонина В. П. «Оқушылардың шығармашылық қабілеттерін дамыту». Бастауыш мектеп 2000. № 7.

2. Лукьянчикова Н. В. «Оқытудың бастапқы кезеңінде шет тілін оқыту». // - Бастауыш мектеп — 2001 - 49-51 б.

3. Пассов Е. И. орта мектепте шет тілі сабағы. — М.: Ағарту, 1988.

4. Рогова Г. В., Верещагина И. Н. «Жалпы білім беру мекемелерінде бастапқы кезеңде ағылшын тілін оқыту әдістемесі: пед. жоғары оқу орындары». — 3-ші басылым. — М.: Ағарту, 2000. — 232б.

5. www.festival.1september.ru