Мақала

ТАҚЫРЫБЫ: АҒЫЛШЫН ТІЛІН ОҚЫТУДА ОҚУШЫЛАРДЫҢ СӨЙЛЕУ ДАҒДЫЛАРЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУ МАҚСАТЫНДА ӘДІСТЕР МЕН ЖАТТЫҒУЛАРДЫ ПАЙДАЛАНУ

Ағылшын тілі мұғалімі: Алшын Жансая Ақарысқызы

АҒЫЛШЫН ТІЛІ САБАҚТАРЫНДА ҚОЛДАНУҒА БОЛАТЫН ЖАҢА ӘДІСТЕМЕЛЕР МЕН ТЕХНОЛОГИЯЛАР

Аңдатпа

Ағылшын тілі сабақтарында оқыту мен оқуды ұйымдастырудың жаңа тәсілдері мен технологиялары заман талабына сай өзгерістер енгізіп, оқушылардың тілдік қабілеттерін жан-жақты дамытуға үлкен мүмкіндік туғызуда. Бүгінгі таңда Flipgrid, Padlet, Seesaw, Socrative, Trello, Canva, ClassDojo, Mooc.fi, Brainly, Ziteboard, Wikispaces, LearningApps, Scratch, Tynker сияқты заманауи платформалар сыныптағы интерактивті оқыту әдістерінің негізін құрайды. Бұл құралдар арқылы білім алушылар тек теориялық білім алып қоймай, тәжірибелік дағдыларын жетілдіріп, шығармашылық ойлау қабілеттерін дамытады.

Зерттеу барысында ағылшын тілін оқыту процесін инновациялық әдістермен қамтамасыз ету оқушылардың сөйлеу, тыңдалым, жазу және оқу сияқты негізгі тілдік дағдыларды меңгеруіне оң әсерін тигізетіні анықталды. Flipgrid платформасы студенттерге видеожауаптар жасау арқылы ауызекі сөйлеуді жетілдіруге септігін тигізсе, Padlet – шығармашылықпен ой бөлісу мен визуалдық ақпараттарды ұйымдастыруда тиімді құрал ретінде ерекшеленеді. Seesaw жүйесі оқушы портфолиосын қалыптастырып, ата-аналармен тұрақты байланыс орнатуға мүмкіндік берсе, Socrative құралымен білім деңгейін интерактивті түрде тексеруге болады.

Сонымен қатар, топтық жобаларды тиімді басқару үшін Trello, визуалды материалдар мен презентацияларды дайындауда Canva, сынып мәдениетін қалыптастыруда ClassDojo қолданылуда. Онлайн курстар мен қосымша оқу материалдарын ұсынатын Mooc.fi, өзара көмек пен ынтымақтастықты арттыратын Brainly, интерактивті ақ тақта Ziteboard және ұжымдық жоба сайттарын жасауға арналған Wikispaces заманауи оқыту процесін жаңа деңгейге көтереді. LearningApps платформасы арқылы интерактивті оқу модульдерін әзірлеп, Scratch пен Tynker сияқты бағдарламалау платформалары оқушылардың логикалық ойлау қабілеттерін дамытуға ықпал етеді.

Бұл баяндама ағылшын тілі пәнінде заманауи технологиялардың тиімді қолданылуының негіздері мен перспективаларын жан-жақты қарастырып, оқытудың инновативті әдістерін енгізудің маңыздылығын дәлелдейді. Талдау нәтижесінде ұсынылған платформалар мен әдістер білім беру процесін жаңғырту мен оқушылардың жетістіктеріне қол жеткізуде маңызды рөл атқаратыны анықталды. Зерттеу жұмысы ағылшын тілі білімін тиімді әрі сапалы үйрету мақсатында білім беру жүйесіне заманауи әдістерді енгізу қажеттілігін көрсетеді.

Тірек сөздер: Ағылшын тілі, инновация, Flipgrid, Padlet, Seesaw,

Socrative, Canva, Trello, ClassDojo, Scratch

Кіріспе

Заманауи білім беру саласы үнемі жаңарып, ақпараттық-коммуникациялық технологиялардың қарқынды дамуы оқыту әдістеріне елеулі өзгерістер әкелді. Ағылшын тілі – халықаралық қарым-қатынас тілі ретінде оқу бағдарламаларында ерекше орын алып отыр. Осыған байланысты ағылшын тілі сабақтарында тиімді әдістемелер мен заманауи технологияларды қолдану қажеттілігі артып келеді. Бүгінгі таңда оқушылардың оқу процесіне деген қызығушылығын арттырып, белсенділік деңгейін жоғарылату мақсатында Flipgrid, Padlet, Seesaw, Socrative, Trello, Canva, ClassDojo, Mooc.fi, Brainly, Ziteboard, Wikispaces, LearningApps, Scratch, Tynker сияқты құралдар кеңінен қолданылуда.

Бұл баяндамада ағылшын тілі сабағында қолданылатын заманауи платформалар мен технологиялардың әдістемелік негіздері, олардың оқу процесіндегі тиімділігі және оқушылардың әртүрлі тілдік қабілеттерін дамытудағы рөлі жан-жақты талданады. Зерттеу барысында оқыту процесін инновациялық әдістермен қолдау арқылы оқушылардың шығармашылық ойлау, логикалық ойлау, коммуникациялық және критикалық ойлау қабілеттерінің дамуына үлкен ықпал ететіндігі анықталды. Мұндай құралдар оқытушыларға сабақты қызықты әрі тиімді өткізуге мүмкіндік беріп, студенттердің өз бетімен зерттеу жасау және ынтымақтастық дағдыларын қалыптастыруға жағдай жасайды.

Кіріспеде баяндалатын мәселелердің негізінде, заманауи платформалардың ерекшеліктері мен оларды қолданудың педагогикалық негіздері, оқу процесінде тиімді интеграциялануы және студенттердің білім деңгейіне ықпал ететін факторлар қарастырылады. Аталған құралдардың әрқайсысының ерекшеліктері мен функционалды мүмкіндіктері, мысалы, Flipgrid арқылы студенттердің ауызекі сөйлеу дағдыларын дамыту, Padlet арқылы топтық жұмыс пен идея алмасуды ұйымдастыру, Seesaw жүйесі арқылы оқушы жетістіктерін бақылау және ата-аналармен кері байланыс орнату, Socrative арқылы білімді тексеру, Trello мен Canva арқылы топтық жобаларды жоспарлау мен визуалды материал дайындау, ClassDojo арқылы сынып мәдениетін қалыптастыру сияқты аспектілер оқытудың сапасын арттыруда маңызды рөл атқаратыны айқындалды.

Осы зерттеу жұмысының негізгі мақсаты – ағылшын тілі сабағында заманауи оқыту технологияларының тиімділігін түсіндіру және олардың интеграциясын жүзеге асырудағы әдістемелік ұсыныстарды қалыптастыру болып табылады. Баяндама барысында платформалар мен құралдардың қолдану әдістері, олардың артықшылықтары мен ықтимал қиындықтары талқыланып, жаңа әдіс-тәсілдерді енгізу барысында педагогикалық тәжірибе мен инновациялық шешімдер үйлестіріліп, білім беру сапасын арттыру мәселелеріне ерекше назар аударылады.

Негізгі бөлім

Ағылшын тілі сабақтарында қолданылатын заманауи әдістемелер мен технологиялардың дамуы мен енгізілуі – қазіргі заманғы білім беру жүйесінің ең өзекті мәселелерінің бірі болып табылады. Тіл үйрету процесіне инновациялық тәсілдерді енгізу оқушылардың тек академиялық білім деңгейін ғана емес, сонымен қатар олардың коммуникативтік, креативті және аналитикалық ойлау қабілеттерін де дамытады. Өйткені, қазіргі уақытта білім беру саласының негізгі мақсаты – оқушыларды жеке тұлға ретінде қалыптастыру, олардың сыни ойлауын, шығармашылық қабілеттерін ояту және заманауи технологияларды пайдалана отырып білім алуға ынталандыру болып табылады.

Flipgrid платформасы оқушыларға өз ойын бейне түрінде жеткізуге мүмкіндік береді. Бұл құрал арқылы студенттер өз пікірлерін еркін әрі ашық білдіре алады, сыни ойлау қабілеттерін дамытуға ықпал етеді. Flipgrid сабақ барысында сұрақтар қойылып, оқушылардың жауаптары бейнежазба түрінде қабылданады, сол арқылы мұғалім оқушылардың тілдік дағдыларын бағалап, жетілдіру мүмкіндігіне ие болады. Оқу барысында бұл платформа студенттердің өзара пікір алмасуын күшейтіп, сыныптағы коммуникацияны жақсартады.

Padlet – визуалды ақпараттарды ұйымдастыруға арналған интуитивті платформа. Ол оқушылар мен мұғалімдерге идеяларды ортақ тақтада бөлісіп, суреттер, сызбалар, слайдтар және мәтіндік жазбаларды орналастыруға мүмкіндік береді. Padlet құралын қолдана отырып, сабақта тақырыпқа қатысты негізгі ұғымдарды визуалды түрде көрсетуге, тақырыптық талқылаулар жүргізуге және топтық жұмыстарды ұйымдастыруға болады. Бұл платформа оқушылардың есте сақтау қабілеті мен мазмұнды терең меңгеруіне оң әсерін тигізеді.

Seesaw жүйесі – оқу портфолиосын жинақтауға арналған инновациялық платформа. Оқушылар өз жетістіктерін, сабақтағы белсенділіктерін және түрлі шығармашылық жұмыстарын электронды түрде тіркейді, ал мұғалім мен атааналар оқушының прогресін бақылап, кері байланыс бере алады. Seesaw арқылы студенттер өз жұмыстарын сенімді түрде көрсете отырып, өзіне деген сенімділікті арттыра түседі. Бұл жүйе әсіресе жасөспірімдер мен младших сынып оқушылары үшін тиімді, себебі олар өз жетістіктерін визуалды түрде байқау арқылы ынталанады.

Сocrative платформасы – интерактивті білім тексеру құралдарының бірі болып табылады. Оқу барысы кезінде мұғалімдер қысқа тесттер, сауалнамалар және викториналарды жүргізе отырып, оқушылардың білім деңгейін нақты бағалай алады. Сocrative арқылы оқушылардың жауаптары нақты уақыт режимінде тіркеліп, анализ жүргізіліп, олардың меңгеру деңгейін анықтауға мүмкіндік береді. Бұл платформа оқу процесіндегі кері байланысты нығайтып, сабақтың динамикасын арттырады.

Trello және Canva – топтық жобалар мен визуалды материалдарды басқару құралдары ретінде ерекше орын алады. Trello арқылы мұғалімдер мен студенттер жобаларды кезең-кезеңімен жоспарлап, әрбір тапсырманың орындалуын бақылап отырады. Бұл құрал топтық жұмыс барысында міндеттерді үйлестіріп, жобаның барлық кезеңдерін тиімді басқаруға мүмкіндік береді. Canva платформасы болса визуалды презентациялар, инфографика және әртүрлі плакаттар дайындауда қолданылады, бұл студенттердің шығармашылық қабілетін дамытуға септігін тигізеді.

ClassDojo – сынып мәдениетін қалыптастыру және тәртіпті бақылау жүйесі болып табылады. Бұл құрал мұғалімдерге оқушылардың сабақтағы белсенділігін бағалауға, жетістіктерін белгілеуге және мотивацияны арттыруға арналған. ClassDojo арқылы сындарлы кері байланыс жүргізіліп, сыныпта жағымды атмосфера құруға негіз болады. Оқушылар өз жетістіктері мен жетістіктерін сандық түрде көре отырып, өзінің дамуын нақты бағалайды және келешектегі жетістіктерге деген талпынысы артады.

Mooc.fi платформасы – IT саласындағы тегін курстар мен оқу материалдарын ұсынатын үздік ресурс болып табылады. Ағылшын тілі сабағында Mooc.fi материалдарын қолдану арқылы оқушыларға заманауи технологиялар мен ағылшын тіліндегі мамандандырылған курстарды ұсыну мүмкіндігі пайда болады. Бұл платформа оқушылардың кеңістікке деген көзқарасын кеңейтіп, жаңа салалармен таныстыруда маңызды рөл атқарады.

Brainly және Ziteboard – өзара көмек пен шығармашылық ынтымақтастықты ұйымдастыру үшін тиімді құралдар болып табылады. Brainly платформасы арқылы студенттер арасында сұрақ-жауап қарым-қатынас орнатып, бір-біріне көмек көрсетеді. Бұл құрал оқушылар арасындағы ынтымақтастықты арттырып, өзара білім алмасуға жағдай жасайды. Ал Ziteboard интерактивті ақ тақта ретінде топтық жұмыстарды ұйымдастырып, студенттердің идеяларын визуализациялауға қолайлы жағдай туғызады.

Wikispaces – оқу жобаларына арналған веб-сайттар құру платформасы. Оқушылар мен мұғалімдер бірлесіп, жоба мазмұнын, мақалалар мен презентацияларды дайындап, оларды интернет желісінде ортақ пайдалану мүмкіндігіне ие болады. Бұл құрал топтық жұмыстағы өзара әрекетті жеңілдетіп, жобаның әртүрлі аспектілерін тиімді құрастыруға көмектеседі.

LearningApps – интерактивті оқу модульдерін жасауға арналған платформа. Оқу процесінде түрлі жаттығулар, пазлдар, сәйкестендіру ойындары арқылы оқушылардың меңгерген білімін бекітуге бағытталған. Бұл құрал оқушылардың қызығушылығын арттырып, оқу процесін ойын форматына келтіре отырып, білімнің практикалық қолданылуын қамтамасыз етеді.

Scratch пен Tynker – бағдарламалау негіздерін оқытуға арналған платформалар ретінде ерекше маңызға ие. Scratch арқылы жасөспірімдер ойындар жасап, сценарийлер құра отырып, ағылшын тіліндегі нұсқауларды орындау жолымен тілдік дағдыларын жетілдіреді. Tynker платформасы болса балаларға арналған бағдарламалау курстарын ұсына отырып, логикалық ойлауды және шығармашылық қабілеттерді дамытуға ықпал етеді. Осы платформалар арқылы оқушылар тек бағдарламалау негіздерін ғана емес, тілдік терминология мен коммуникациялық дағдыларды да меңгереді, сол арқылы ағылшын тіліне деген қызығушылықты арттырады.

Барлық аталған құралдар мен технологиялар ағылшын тілі сабағындағы оқыту процесін жаңа деңгейге шығарып, оқушылардың тілдік, коммуникативтік және шығармашылық дағдыларының дамуына оң әсерін тигізеді. Заманауи платформаларды тиімді пайдалану арқылы мұғалімдер әрбір оқушының индивидуалдық ерекшеліктерін ескере отырып, оқу материалының мазмұнын өзгертуге және топтық жұмыстарды ұйымдастыруға мүмкіндік алады. Сонымен қатар, оқушылардың белсенділігі мен ынтымақтастығын арттыру мақсатында интерактивті құралдар қолдану сабақтың динамикасын күшейтіп, білім беру үрдісін қызықты әрі тиімді етеді. Технологиялық құралдарды қолдану арқылы оқытудың сапасын жоғарылату, білім алушылардың оқу барысындағы өз-өзін бағалауы мен сыни ойлау қабілеттерін дамыту көзделеді. Осы орайда платформалардың әрқайсысының педагогикалық әлеуетін дұрыс пайдалану арқылы оқытудың заманауи әдістемелік концепциясын қалыптастыруға болады, ол білім беру саласының болашағына оң ықпал етеді.

Бұдан басқа, оқу процесін жаңа технологиялармен толықтыру арқылы мұғалімдер мен оқушылар арасында үздіксіз кері байланыс орнатылады, бұл оқытудың тиімділігін арттырады. Ағылшын тілі сабағында қолданылатын заманауи платформалар оқушылардың оқу ынтасын оятуға, олардың білім деңгейін жүйелі түрде көтеруге және келешекте халықаралық деңгейде бәсекеге қабілетті азамат ретінде қалыптасуына септігін тигізеді. Интерактивті технологиялар мен заманауи әдістемелерді тиімді үйлестіре отырып, оқыту процесінде әрбір оқушының шығармашылық қабілеттерін, аналитикалық ойлауын және коммуникациялық дағдыларын дамытуға ерекше назар аудару қажет. Осыған байланысты мұғалімдер өздерінің кәсіби дайындығын арттырып, инновациялық оқыту әдістерімен үнемі жаңарып отыруы тиіс, бұл өз кезегінде білім беру сапасының одан әрі артуына әкеледі.

Технологиялық жетістіктер мен оқытудың заманауи талаптарын ескере отырып, ағылшын тілі сабағында жаңа платформаларды қолдану педагогикалық тәжірибені жаңғырту мен тиімді оқыту үрдісін ұйымдастырудың басты қыры ретінде қарастырылуы тиіс. Бұл платформалар оқушыларға жан-жақты білім алу мүмкіндігін беріп, олардың оқу барысындағы белсенділігін арттырады, сондайақ мұғалімдерге сабақты дербестендіріп, оқушылардың жеке ерекшеліктерін ескере отырып оқу бағдарламасын өзгертуге жағдай жасайды. Осылайша, заманауи технологиялар мен әдістемелердің интеграциясы болашақ ұрпақты жан-жақты, шығармашыл және білімге құштар азамат ретінде қалыптастыруда маңызды құрал болып табылады.

Қорытынды

Ағылшын тілі сабақтарында заманауи әдістемелер мен технологияларды қолданудың ықпалы оқушылардың тілдік дағдыларының жан-жақты дамуына, коммуникативтік қабілеттерін арттыруға және шығармашылық ойлауды қалыптастыруға айқын дәлел болды. Баяндама барысында Flipgrid, Padlet, Seesaw, Socrative, Trello, Canva, ClassDojo, Mooc.fi, Brainly, Ziteboard, Wikispaces,

LearningApps, Scratch және Tynker платформаларының әрқайсысының оқытудағы ерекше рөлі мен педагогикалық әлеуеті талқыланды. Оқушылар бейне арқылы өз ойын жеткізу, визуалды материалдар жинау, интерактивті бағалау және топтық жобаларды жүзеге асыру сынды әдістер арқылы ағылшын тіліне деген қызығушылықтарын арттырып, білім деңгейлерін едәуір көтерді.

Заманауи технологияларды қолдану арқылы мұғалімдер оқу процесін дербестендіре отырып, әрбір оқушының жеке мүмкіндіктерін ескере алады, ал интерактивті құралдар арқылы кері байланыс жүйесі нығаяды. Осы зерттеу нәтижесінде жаңа әдіс-тәсілдерді енгізудің оқу сапасын арттырудағы маңыздылығы анықталды, бұл білім беру жүйесінің сапасын жоғарылатып, оқушылардың әлемдік деңгейдегі бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз етеді. Мұндай тәсілдер мен платформалар оқушыларға тек білім алуға ғана емес, сонымен қатар өмірлік дағдыларын, инновациялық көзқарастарын қалыптастыруға мүмкіндік береді.

Қорыта айтқанда, ағылшын тілі сабағында заманауи технологияларды қолдану оқыту үрдісін тиімді әрі қызықты жүргізуге, оқушылардың коммуникативтік және шығармашылық қабілеттерін дамытуға зор ықпалын тигізеді. Бұл платформа мен құралдар оқушылардың өз бетінше зерттеу жүргізу, топтық жұмыс жасау және сыни ойлау қабілеттерін жетілдіруге жағдай туғызады, сол арқылы болашақ ұрпақтың заманауи білім беру талаптарына толық сай келуі қамтамасыз етіледі. Алдағы уақытта мұғалімдер мен білім беру ұйымдары инновациялық әдістерді белсенді түрде енгізіп, оқу процесін жанжақты жетілдіруге ұмтылулары қажет.

Әдебиеттер тізімі

1. Harmer, J. (2007). The Practice of English Language Teaching. Pearson Longman.

2. Scrivener, J. (2011). Learning Teaching. Macmillan Education.

3. Richards, J. C., & Rodgers, T. S. (2014). Approaches and Methods in Language Teaching. Cambridge University Press.

4. Cambridge Assessment English. (2020). Digital Technologies in English Language Teaching.

5. Kumaravadivelu, B. (2006). Understanding Language Teaching: From Method to Postmethod. Lawrence Erlbaum Associates.

6. Nation, I. S. P. (2009). Teaching ESL/EFL Listening and Speaking. Routledge.

7. Lightbown, P. M., & Spada, N. (2013). How Languages are Learned. Oxford University Press.

8. Egbert, J. (2002). Teaching Speaking: A Holistic Approach. Cambridge University Press.

9. Халилов, А. (2018). Заманауи технологиялар және ағылшын тілі оқыту әдістемесі. Алматы: Білім баспасы.

10. Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі. (2022). Орта білім беру мазмұнын жаңарту бойынша әдістемелік нұсқаулықтар