Тәрбие сағаты

Ахмет Байтұрсынұлы «Оқуға шақыру»

Күні

Сынып жетекші:

Сынып: 9 А

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың мақсаты:

• Ахмет Байтұрсыновтың шығармашылығы, кітаптары, ғылыми еңбектері туралы мағлұмат беру.

• Ақын өмірін оқушыларға үлгі ете отырып, өз елін сүюге, оның көркеюіне үлес қосуға тәрбиелеу

• Оқушылардың танымдық деңгейін дамыту

Ресімдеу

Слайд,презентация

Музыкалық және бейне көркемдеу

интерактивті тақта, слайд

Үлестірмелі материалдар

мақал – мәтелдер жазылған плакаттар

Тақырыптық көрмелер мен ақпараттық стендтер

Презентация

Дайындыққа арналған әдебиет

Интернет материалдары

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Мұғалім әрекеті

Оқушы әрекеті

Ресурстар

Ұйымдастыру кезеңі (7 мин)

- Сәлеметсіңдер ме балалар!

Бүгінгі тәрбие сағатымызды бастамас бұрын жақсы көңіл-күймен сергіп алайық!

• Сәлеметсіңдер ме балалар! Балалар, бүгінгі тәрбие сағатымыз Ахмет Байтұрсынұлының шығармашылық өмір жолына арналады. Ахмет Байтұрсынұлының туғанына 150 жыл толуына байланысты өткізілгелі отырған тәрбие сағатымызда Ахмет Байтұрсынұлының өмірі мен шығармашылығына тоқталатын боламыз.

1. Сабақтың басы

• Ахмет Байтұрсынұлының 5 арыстың құрамына кіретінін білеміз ия, балалар?! Ендеше 5 арысқа кіретін ұлт зиялыларын атап шығайықшы:

Ахмет Байтұрсынұлы

Шәкәрім Құдайбердіұлы

Міржақып Дулатов

Жүсіпбек Аймауытов

Мағжан Жұмабаев

Оқушылар мұғаліммен амандасады,түгенделеді, мектеп партасындағы қатарлары бойынша  орындарына отырады.

Оқушылар сұрақтарға жауап береді

презентация

Сабақ басы (13 мин)

Дәуірдің жарық жұлдызы, ұлттың ұлы ұстазы саналатын Ахмет Байтұрсынұлының туғанына 150 жыл толып отыр. Ендігі кезекте Ахмет Байтұрсынұлының өмірбаянымен танысып өтсек.

презентация

Ортасы (20 мин)

Слайдқа назар аударып, онда көрсетілген тірек сөздерге сүйене отырып әңгімелеу үшін 3 топқа түрлі тақырып берілген:

1. Өмірбаяны

2. Қызмет жолы

3. Шығармашылығы

1 тақырып бойынша 1 топқа берілген тірек сөздер:

• 1872 жылы 5 қыркүйек;

• Қостанай облысы, Жангелді ауданы Сарытүбек ауылы;

• Торғайдағы екі сыныптық орыс-қазақ мектебі;

• Орынбордағы төрт жылдық мұғалімдер мектебі;

• 1937 жылы 8 желтоқсан;

• Қуғын-сүргінге ілігу;

• Ату жазасына кесілу.

2 тақырып бойынша 2 топқа берілетін сөздер:

• 1895-1909 ж.ж., Қарқаралы, орыс-қазақ мектебі, оқытушы.

• 1921–1925 жылы Орынборда, 1926–1928 жылы Ташкенттегі, Халық ағарту институттарында, қазақ тілі мен әдебиеті, мұғалімдік қызметі.

• 1913–1918 жылы, қазақ зиялыларымен бірігіп, «Қазақ» газеті.

• Алаш партиясының негізін қалаушылардың бірі.

3 тақырып бойынша 3 топ:

• Ахмет Байтұрсынұлы –қазақ әліпбиінің алғашқы авторы. 

• "Қырық мысал" , аударма жинағы, 1909 ж. Санкт-Петербургте

• 1911 жылы, "Маса " өлеңдер жинағы

• «Оқу құралы», «Тіл – құрал», "Әдебиет танытқыш" - Әлі күнге дейін қолданыста, маңызын жоғалтпаған

• оқу құралдары.

Миға шабуыл

Неліктен Ахмет Байтұрсынұлының екінші кітабы «Маса» деп аталған?

• Себебі ұйықтап жатқан қазақ халқын маса секілді ызыңдап ояту, білімге, оқуға шақыру.

Ахмет Байтұрсынұлының «Қырық мысал» аударма жинағы.

• орыс халқының ақыны Крылов Иван Андреевичтің мысалдары негізінде аударған

• Үлгі аларлық ғибратқа толы мысалдар

• Татулыққа

• Бірлікке

• Ынтымаққа шақыру.

«Аққу, шортан һәм шаян» мысалының желісі:

Жүк алды шаян, шортан, аққу бір күн

Жегіліп, тартты үшеуі дүркін-дүркін,

Тартады: ақку көкке, шаян кейін,

Жұлқиды суға қарай шортан шіркін.

Жігіттер мұнан ғибрат алмай болмас.

Əуелі бірлік керек болса жолдас,

Біріңнің айтқаныңа бірің көнбей,

Істеген ынтымақсыз ісің оңбас!

Бұл мысал арқылы елді бірлікке, ынтымаққа, татулыққа шақырып отыр. Бір-бірін тыңдамай, әркім өзімдікі дұрыс деген істе береке болмайды дейді.

Осы мысал төңірегінде қандай мақал-мәтелдер еске түседі?

• Бірлік болмай, тірлік болмас.

• Жұмыла көтерген жүк жеңіл.

• Алтау ала болса, ауыздағы кетеді

• Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.

Ахмет Байтұрсынұлы «Оқуға шақыру» өлеңі:

Балалар!
Оқуға бар!
Жатпа қарап!
Жуынып, киініңдер шапшаңырақ!
Шақырды тауық мана әлдеқашан,
Қарап тұр терезеден күн жылтырап.
Адам да, ұшқан құс та, жүрген аң да,
Жұмыссыз тек тұрған жоқ ешбір жан да:
Кішкене қоңыз да жүр жүгін сүйреп,
Барады аралар да ұшып балға.

• Оқып шығып, мән-мағынасына тоқталу, жеткізілмек болған ойды анықтау.

Оқушылар берілген ақпараттарды оқып еске сақтайды

Оқушылар мақал мәтелдердің жалғасын табады

Оқушылар берілген сұрақтарға жауап береді

Оқушылар өлең шумақтарын дұрыс қойып, мәнерлеп оқиды

Оқушылар ғұламалардың нақыл сөздерін оқиды

Оқушылар өсиет әңгімені тыңдап өз ойларын ортаға салады

Оқушылар сұраққа жауап береді

Презентация

Бейнеролик

Интернет желісі

Нақыл сөздер

Интерактивті тақта

Соңы

Қорытынды

• Осымен балалар, тәрбие сағатымыз өз мәресіне жетті. Сабағымызды Ахмет Байтұрсынұлының «Білім – бір құрал. Білімі көп адам құралы сай ұста сықылды, не істесе де келістіріп істейді.» деген нақыл сөзімен аяқтасақ. Білім алудан, үйренуден, ізденуден еш уақытта жалықпаңдар. Білімді ұрпақ, бәсекеге қабілетті ұрпақ – ұлт келешегі.

Кері байланыс

• Бүгінгі сабақ ұнады ма? Сабақтан алған әсерлерімізді стикерлерге жазып, білім ағашына апарып ілеміз.

Кері байланыс

«3 Қ»

Қызық

Қиын

Құнды

Оқушылар сабақтан алған әсерлерімен «3 Қ» стратегиясы арқылы бөліседі

Оқушылар өлең шумағын хормен оқиды

Сабақтан алған әсерлерімен бөліседі

презентация