«Айтыс — қазақтың сөз өнері мен рухани болмысының айнасы»

«Айтыс — қазақтың сөз өнері мен рухани болмысының айнасы»

Айтыс — ғасырлар бойы қазақ халқының рухани болмысын, сөз өнерінің биік деңгейін танытқан ерекше дәстүрлі поэзия жанры. Айтыс — тек өнер сайысы ғана емес, ол халықтың тарихы, салт-дәстүрі, әлеуметтік өмірі мен дүниетанымы көрініс тапқан ауыз әдебиетінің ең бай формасы. Суырылып салған жырлар арқылы ақындар елдің мұң-мұқтажын айтып, қоғамдағы келеңсіздіктерді сынап, халыққа рух беріп отырған.

Айтыстың басты ерекшелігі — оның импровизациялық сипаты. Ақындар тапқырлық, шешендік, терең білім мен поэтикалық дарынды қатар жұмсап, қарсыласына лайықты жауап беруі тиіс. Осы арқылы айтыс қазақтың тіл байлығын, ой ұшқырлығын, бейнелі сөйлеу шеберлігін қалыптастырды.

Айтыс тек өнер сайысы ғана емес, ұлттық тәрбиенің де көзі. Айтыс арқылы жастар тіл өнеріне машықтанып, халықтың моральдық-этикалық нормаларын бойына сіңірген. Батырлық, адалдық, әділдік, бірлік сынды құндылықтар айтыстың негізгі тақырыптық өзегі болып келеді.

Бүгінгі күні де айтыс өнері халықтың рухын көтеретін, ұлттық бірлікті нығайтатын күшке айналып отыр. Республикалық айтыстарда елдік мүдде, тіл тағдыры, ұлттық сана мәселелері көтеріледі. Сондықтан айтыс — қазақ халқының сөз өнері ғана емес, оның рухани болмысының да айнасы болып қала береді.