«Ақтөбе қаласының білім бөлімі»

МКҚҚ №26«Үміт»бөбекжай-балабақшасы

Тақырыбы: «Әкелер мектебі-Ұлттық мұра»

Өткізген:

"Күншуақ" ортаңғы қазақ тобы

Тәрбиешілері:

Жумашева У.Б

2024-2025 оқу жылы

Тәрбие сағаты:

«Әкелер мектебі-Ұлттық мұра»

Мақсаты:

• Балаларды ұлттық өнер мен мәдени мұраға баулу.

• Әкелердің бала тәрбиесіндегі белсенді рөлін арттыру, отбасы құндылықтарын дәріптеу.

• Балаларға қолөнер түрлерін үйретіп, шығармашылық қабілеттерін дамыту.

• Дәстүрлі ұлттық ойындар арқылы дене қимылдарын жетілдіру, ептілікке, бірлікке тәрбиелеу.

• Әке мен бала арасындағы қарым-қатынасты нығайту, отбасылық ынтымақтастықты күшейту.

• Ұлттық тәрбиенің жас ұрпаққа берер өнегесін тәжірибе арқылы көрсету.

Міндеттері:

Балаларға ұлттық өнер, қолөнер түрлері (ою-өрнек, зергерлік, ағаш өңдеу, киіз басу, т.б.) туралы түсінік беру.

Әкелердің қатысуымен дәстүрлі ойындар ұйымдастырып, балаларды ептілікке, батылдыққа, шапшаңдыққа баулу.

Әке мен бала бірігіп шығармашылық жұмыс орындау арқылы ынтымақтастықты арттыру.

Отбасындағы әкенің орнын дәріптеп, балаларға әке еңбегін құрметтеуді үйрету.

Балалардың сөйлеу белсенділігін арттырып, ұлттық құндылықтар туралы ойларын ортаға салуға жағдай жасау.

Ұлттық ойындар барысында топпен жұмыс жасауға, бір-біріне қолдау көрсетуге тәрбиелеу.

Балалардың эстетикалық талғамын, ұлттық өнерге деген қызығушылығын ояту.

Қатысушылар:

1. Жүргізуші

2. Әкелер

3. Балалар

1-Бөлім: Кіріспе

Жүргізуші:
– Армысыздар, қадірменді қонақтар, ардақты әкелер мен сүйкімді балалар!
Бүгін біз қазақ халқының ұлттық құндылықтарын дәріптейтін ерекше мерекелік шараға – «Әкелер мектебі» атты отбасылық мектепке жиналдық.

Әке – шаңырақтың иесі, ұрпаққа үлгі, ұлттық тәрбиенің бастауы.
Бабаларымыз айтқандай:
«Әке көрген оқ жонар,
Шеше көрген тон пішер» – деген нақыл сөздің мәні зор.

Бүгінгі мектепте әкелер балаларына қазақтың дәстүрлі өнерін, ұлттық қолөнерін, ойындарын үйретеді. Бұл – әке мен бала арасындағы сыйластықты арттырып қана қоймай, ұлттық құндылықтарға деген қызығушылықты да дамытады.

(Ән немесе күй ойналады. Балалар «Әке – асқар тау» тақырыбында шағын тақпақтар айтады.)

2-Бөлім: Ұлттық өнерді үйрету

1. Домбыра жасау (шебер әке)

Әке:
– «Домбыра – қазақтың жаны, сарқылмас қазынасы. Әр пернесінде бабалардың үні бар. Мына ағаштан домбыраның шанағы жасалады, ал мынау – мойыны, пернелері.»

• Балалар домбыраның бөлшектерін көріп, қолмен ұстап көреді.

• Әкесі балаларға домбыраның кішкентай бөлшектерін құрастыруға мүмкіндік береді.

• Соңында қысқа күй тартылып, балаларға тыңдату ұйымдастырылады.

Мақсаты: музыкалық талғамын дамыту, ұлттық аспапқа қызығушылығын ояту.

2. Қамшы өру (шебер әке)

Әке:
– «Қамшы – қазақтың серігі әрі қаруы. Ол батылдықтың, ерліктің нышаны. Қараңдар, былғарыны осылай жіңішке етіп тілімдеп, өріп шығамыз.»

• Әкесі қамшы өріп көрсетеді.

• Балаларға дайын бауларды беріп, оларды өріп көруге мүмкіндік жасайды.

• Қамшыны қолына алып, оны қалай ұстайтынын, оның әсемдігін сезінеді.

Мақсаты: қол моторикасын дамыту, ұлттық өнерге құрмет сезімін ояту.

3. Асық ату (тәжірибелі әке)

Әке:
– «Қазақ баласы асық ойнап өскен. Бұл ойын – мергендікті, ептілікті, шыдамдылықты дамытады.»

• Әке ережесін түсіндіреді: «Асықты иіру, ату тәсілдері осылай болады.»

• Балалар әкелерімен жарысып, асық атады.

• Жеңімпазға шағын сыйлық немесе мадақ сөз беріледі.

Мақсаты: балалардың дене қозғалысын дамыту, ұлттық ойынға деген қызығушылығын арттыру.

4. Зергерлік өнер (зергер әке)

Әке:
– «Қазақтың зергерлік өнері – нәзік әрі әсем. Мұнда күміс, алтын, мыс қолданылады. Мынау – білезік, мынау – сақина. Барлығы да қолөнердің әдемі туындылары.»

• Балалар зергерлік бұйымдарды қолмен ұстап көреді.

• Кейбір қарапайым элементтерді (бисер тізу, ою салу) орындап көреді.

• Әкесі балаларға «Қазақ қызына тән әшекейлер» жайлы әңгімелеп береді.

Мақсаты: эстетикалық талғамды дамыту, әсемдікке қызығушылықты арттыру.

3-Бөлім: Қорытынды

Жүргізуші:
– Бүгінгі «Әкелер мектебінде» біз көп нәрсені үйрендік:

• Домбыраның қалай жасалатынын білдік;

• Қамшы өріп көрдік;

• Асық ойнадық;

• Зергерлік өнермен таныстық.

Әкелер – ұрпаққа үлгі, рухани тәрбие бастауы. Осындай тағылымды іс-шаралар арқылы ұлттық дәстүрімізді дәріптеп, келер ұрпаққа жеткіземіз.

Балаларға сұрақтар қойылады:

• «Саған қай өнер ұнады?»

• «Әкеңнен не үйрендің?»

• «Бүгінгі шарадан қандай әсер алдың?»

(Балалардың жауаптары тыңдалады.)

Әкелерге алғыс:
– «Құрметті әкелер, сіздерге үлкен алғыс! Сіздердің еңбектеріңіз бен өнегелеріңіз балаларға үлкен сабақ болды. Ұлттық дәстүріміз ешқашан ұмытылмасын! Әке мектебі жалғаса берсін!»

Қоштасу рәсімі:

• Балалар әкелеріне арнап шағын ән шырқайды («Әке – асқар тау» немесе «Әкешім»).

• Әкелер мен балалар қол ұстасып, ортада «Достық шеңберін» құрады.

• Соңында барлығы бірге:
  – «Ұлттық өнер – ұрпаққа аманат!» – деп ұрандайды.

Қорытынды:

«Әкелер мектебі» – ұрпақ сабақтастығын жалғастырып, ұлттық құндылықтарды дәріптеуге арналған тағылымды шара. Бұл мектепте әке мен бала арасындағы сыйластық нығайып қана қоймай, ата-бабамыздан келе жатқан өнеріміздің, салт-дәстүріміздің өміршеңдігі айқындалады. Әке – ұлға да, қызға да өмірлік үлгі, еңбек пен өнердің, батылдық пен парасаттың бастауы.

Домбыра жасау, қамшы өру, асық ату, зергерлік өнер сияқты дәстүрлі іс-әрекеттер арқылы балалардың қол икемі, эстетикалық талғамы, ұлттық ойынға қызығушылығы дамиды. Осындай шаралар жас буынның бойына мақтаныш сезімін ұялатып, ұлттық өнерді қастерлеуге тәрбиелейді.

Қорыта айтқанда, «Әкелер мектебі» – әкенің абыройын асқақтатып, ұлттық дәстүрімізді жаңғыртып, балаға рухани азық беретін мәнді іс-шара. Бұл бастама – ұлттық өнердің ұрпаққа аманат екенін дәлелдейтін жарқын үлгі.