Қазақстан Республикасы Ғылым және Білім Министрлігі

Мұхтар Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университеті

Мақала

Тобы : ФИ 22 11к2

Орындаған : Орынбай Асел

Тақырып: Алғашқы ұлттық хабарлар

Кіріспе

Қазақстандағы ұлттық телевизия тарихы ХХ ғасырдың екінші жартысында бастау алады. Телевидение жаңа ақпараттық кеңістікті қалыптастырумен қатар, халықтың әлеуметтік-мәдени өмірінде маңызды орын иеленді. Алғашқы ұлттық телехабарлар тек ақпарат жеткізуші құрал ғана емес, сонымен қатар ұлттық сананы қалыптастырушы және мәдени-ағартушылық миссия атқарды.Алғашқы хабарлардың эфирге шығуына тоқталсақ,  Қазақстандағы тұңғыш ұлттық телехабар 1958 жылдың 8 наурызында Алматы қаласында эфирге шықты. Бұл оқиға – елдің мәдени өміріндегі ерекше тарихи кезең. Алғашқы хабардың ұзақтығы небәрі 30 минут болғанымен, оның қоғамға әсері зор еді. Онда ресми құттықтаулар, мәдени жаңалықтар және ұлттық өнер үлгілері көрсетілді [ҚР Телерадио мұрағаты, 1958].

2. Бағдарламалардың мазмұны мен жанрлық сипаты
Алғашқы ұлттық хабарлар бірнеше бағытты қамтыды:

Ақпараттық бағдарламалар – мемлекеттік оқиғалар мен қоғамдық-саяси жаңалықтарды қамтыды;

Мәдени-ағартушылық хабарлар – ұлттық музыка, театр және әдебиет туындыларын экранға шығарды;

Балаларға арналған бағдарламалар – жас ұрпақ тәрбиесіне ықпал етті;

Ұлттық дәстүрді насихаттау – әдет-ғұрып пен салт-сананы таныстырды.

3. Алғашқы ұлттық хабарларға мысалдар

«Айтыс» – қазақтың дәстүрлі ақындар сайысын теледидар арқылы көрсеткен алғашқы хабарлардың бірі;

«Алтын қақпа» – танымдық әрі ойын-сауықтық сипаттағы бағдарлама;

«Қымызхана» – ұлттық әзіл-сықақ бағдарламасы;

Жаңалықтар топтамасы – ел ішіндегі саяси, әлеуметтік, мәдени оқиғаларды ресми түрде хабарлап отырды.

Алғашқы хабарлардың маңызы

Алғашқы ұлттық хабарлар Қазақстан халқы үшін тек ақпарат жеткізу құралы ғана емес, елдің мәдени және рухани дамуына серпін берген әлеуметтік феномен болды. Сол кездегі теледидар халықты бір экранға біріктіріп, қоғамдағы маңызды оқиғаларды бірге тамашалауға мүмкіндік жасады. Бұл – ұлттық бірліктің нығаюына ықпал етті.

Сонымен қатар алғашқы хабарлар:

Ұлттық мәдениетті дәріптеді – халық әндері, күйлері, айтыстар, салт-дәстүрлер теледидар арқылы жаңа деңгейде насихатталды;

Қоғамдық ойды қалыптастырды – ресми жаңалықтар арқылы мемлекет саясаты халыққа түсінікті жеткізілді;

Жастар тәрбиесіне ықпал етті – балаларға арналған бағдарламалар жас ұрпақтың ұлттық рухта өсуіне жағдай жасады;

Тележурналистиканың кәсіби мектебін құрды – алғашқы дикторлар, жүргізушілер, режиссерлер мен операторлар тәжірибе жинақтап, отандық телевизия кадрлары қалыптасты.

Осылайша, алғашқы ұлттық хабарлар елдің ақпараттық кеңістігін құрып қана қоймай, қоғамдық сананы жаңа арнаға бұрды.

Қорытынды

Алғашқы ұлттық телехабарлар – Қазақстан телевизиясының қалыптасу тарихындағы алтын қазына. Олар қоғамды ақпаратпен қамтамасыз етіп қана қойған жоқ, сонымен қатар ұлттық мәдениет пен дәстүрді сақтауға, елдік бірегейлікті нығайтуға зор үлес қосты.

Бүгінгі күні заманауи телевизия жаңа технологиялық мүмкіндіктерге сүйеніп, мультимедиялық форматта дамып келеді. Дегенмен, 1958 жылғы алғашқы ұлттық хабарлардың мәні ешқашан жойылмайды. Себебі олар – қазіргі телевизияның іргетасы, кәсіби журналистиканың мектебі және ұлттық рухани мұраның ажырамас бөлігі.