Жауап парағы
Аты-жөні: Мұғамбар Айжан
Институт: Жаратылыстану
Тобы: М-21-21
Пәні: Алгебра және сандар теориясы 2
Вариант: 14
-
14. Евклидтік сақина.
Анықтама. Төмендегі шарттарды
қанағаттандыратын
функциясы анықталған
бүтіндік облысы евклидтік
сақина деп
аталады:
-
барлық
үшін
;
(2)
болатындай
берілген
үшін
және
немесе
болатындай
табылады.
Мысалдар: 1) сақинасы
теңдігімен
анықталған
функциясы арқылы евклидтік сақинаға
айналады.
2) Егер – өріс болса, онда
көпмүшеліктер
сақинасы
теңдігімен
анықталған
функциясы арқылы евклидтік сақинаға
айналады.
-
16. Сызықты форма туралы түсінік
À
58
íûºòàìà. Lcûçûºòû êå»iñòiãiíi» ¸ðáið õ âåêòîðûíà f(x) íàºòû ñàíûí ñ¸éêåñ ºîÿòûí f : L áåéíåëåói áåðiëãåí áîëñûí. Ò¼ìåíäåãi åêi øàðòòû ºàíà¹àòòàíäûðàòûí f áåéíåëåói ñûçûºòû ôîðìà äåï àòàëàäû:-
f(x+y)=f(x)+f(y),
x,yL, -
f(x)=f(x),
xL,
.
Àíûºòàìàäà¹û åêi øàðòòû
ò¼ìåíäåãi áið øàðòïåí àëìàñòûðó¹à áîëàäû:
f(x+y)=f(x)+f(y),
x,yL,
,.
f ñûçûºòû ôîðìàñû áàçèñi e1,e2,…,en n-¼ëøåìäi L ñûçûºòû êå»iñòiãiíäå àíûºòàë¹àí áîëñûí. Êåçêåëãåí xL âåêòîðûí îñû áàçèñòå x=õ1e1+õ2e2+…+õnen ò¾ðiíäå áiðì¸íäi æàçó¹à áîëàäû. Îíäà
f(x)=f(õ1e1+õ2e2+…+õnen)=õ1f(e1)+õ2 f(e2)+…+õn f(en).
Á½äàí ñûçûºòû ôîðìàíû áåðó ¾øií îíû» áàçèñòiê âåêòîðëàðäà¹û f(e1), f(e2),…, f(en) ì¸íäåðií áåðó æåòêiëiêòi åêåíií ê¼ðåìiç.
f(ei)=ci, i=1,2,…,n, (1)
áîëñûí. Îíäà
f(x)=ñ1õ1+ñ2õ2+…+ñnõn. (2)
(2) f ñûçûºòû ôîðìàñûíû» êîîðäèíàòòûº æàçûëóû, àë ñ1,ñ2,…,ñn ñàíäàðû f ñûçûºòû ôîðìàñûíû» e1,e2,…,en áàçèñiíäåãi êîýôôèöèåíòòåði äåï àòàëàäû. Ñîíûìåí, òà»äàï àë¹àí áàçèñòå ñ1,ñ2,…,ñn êîýôôèöèåíòòåði ñûçûºòû ôîðìàíû òîëûº ñèïàòòàéäû åêåí.
Ñûçûºòû ôîðìàíû» êîîðäèíàòòûº ò¾ðií ºûñºàøà
f(x)=
ò¾ðiíäå æàçàäû.
Ñûçûºòû ôîðìàíû ìàòðèöàëûº ò¾ðäå äå æàçó¹à áîëàäû. Îë ¾øií ñûçûºòû ôîðìàíû» ñ1,ñ2,…,ñn êîýôôèöèåíòòåðií áið æîëäàí ò½ðàòûí Ñ ìàòðèöàñû, àë õ âåêòîðûíû» êîîðäèíàòòàðûí áið áà¹àííàí ò½ðàòûí Õ ìàòðèöàñû ò¾ðiíäå æàçàìûç:
Ñ=(ñ1 ñ2 … ñn), X=[x1x2 … xn].
Îíäà f ñûçûºòû ôîðìàñû
f(x)=ÑÕ (3)
ìàòðèöàëûº ò¾ðäå æàçûëàäû.
Ìûñàëäàð. (1) An ñûçûºòû êå»iñòiãiíäå ñûçûºòû ôîðìà ñ1,ñ2,…,ñn êîýôôèöèåíòòåði àðºûëû áåðiëåäi æ¸íå f(x)=ñ1õ1+ñ2õ2+…+ñnõn ò¾ðiíäå æàçûëàäû.
(2) L(Pn) ñûçûºòû êå»iñòiãiíäå ñûçûºòû ôîðìàíû
f(Pn(t))=
,
Pn(t) L(Pn),
òå»äiãi àðºûëû àíûºòàó¹à áîëàäû.
(3) C[0,1] êå»iñòiãiíäå ñûçûºòû ôîðìàíû
f(F(t))=
,
F(t) C[0,1],
òå»äiãi àðºûëû àíûºòàó¹à áîëàäû.
Практикалық тапсырмалар: (1а)
1.
матрицалар жиынында матрицаларды қосу және қарама-қарсы
матрицаға көшу амалдары қарастырылады. Келесі жиындардың қайсысы
осы амалдарға қатысты группа
құрайды:
Шешуі:
а)
. Группа анықтамасындағы
аксиомалардың орындалатындығын
тексерейік:
10 Матрицаларды қосу амалы ассоциативті болғандықтан, берілген жиындағы қосу амалы ассоциативті болады.
20
Қосу
амалы аддитивті болғандықтан
бейтарап элемент
нөльдік элемент деп аталады. Нқльдік элементті
арқылы
белгілейік.
элементі нөльдік элемент болады, себебі әрбір
элементі үшін
теңдігі орындалады. Сонымен
қатар
теңдігі де орындалады.
30
Бинарлық
амалдың аддитивті
жазылуында симметриялы элемент
қарама-қарсы элемент деп
аталады.
элементі үшін
элементі қарама-қарсы элемент болады, себебі
Осыған ұқсас,

Группа анықтамасының үш аксиомасы да орындалады екен. Олай болса, берілген жиын қосу амалына қатысты группа құрайды.
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
алгебра жане сандар теориясы 2
алгебра жане сандар теориясы 2
Жауап парағы
Аты-жөні: Мұғамбар Айжан
Институт: Жаратылыстану
Тобы: М-21-21
Пәні: Алгебра және сандар теориясы 2
Вариант: 14
-
14. Евклидтік сақина.
Анықтама. Төмендегі шарттарды
қанағаттандыратын
функциясы анықталған
бүтіндік облысы евклидтік
сақина деп
аталады:
-
барлық
үшін
;
(2)
болатындай
берілген
үшін
және
немесе
болатындай
табылады.
Мысалдар: 1) сақинасы
теңдігімен
анықталған
функциясы арқылы евклидтік сақинаға
айналады.
2) Егер – өріс болса, онда
көпмүшеліктер
сақинасы
теңдігімен
анықталған
функциясы арқылы евклидтік сақинаға
айналады.
-
16. Сызықты форма туралы түсінік
À
58
íûºòàìà. Lcûçûºòû êå»iñòiãiíi» ¸ðáið õ âåêòîðûíà f(x) íàºòû ñàíûí ñ¸éêåñ ºîÿòûí f : L áåéíåëåói áåðiëãåí áîëñûí. Ò¼ìåíäåãi åêi øàðòòû ºàíà¹àòòàíäûðàòûí f áåéíåëåói ñûçûºòû ôîðìà äåï àòàëàäû:-
f(x+y)=f(x)+f(y),
x,yL, -
f(x)=f(x),
xL,
.
Àíûºòàìàäà¹û åêi øàðòòû
ò¼ìåíäåãi áið øàðòïåí àëìàñòûðó¹à áîëàäû:
f(x+y)=f(x)+f(y),
x,yL,
,.
f ñûçûºòû ôîðìàñû áàçèñi e1,e2,…,en n-¼ëøåìäi L ñûçûºòû êå»iñòiãiíäå àíûºòàë¹àí áîëñûí. Êåçêåëãåí xL âåêòîðûí îñû áàçèñòå x=õ1e1+õ2e2+…+õnen ò¾ðiíäå áiðì¸íäi æàçó¹à áîëàäû. Îíäà
f(x)=f(õ1e1+õ2e2+…+õnen)=õ1f(e1)+õ2 f(e2)+…+õn f(en).
Á½äàí ñûçûºòû ôîðìàíû áåðó ¾øií îíû» áàçèñòiê âåêòîðëàðäà¹û f(e1), f(e2),…, f(en) ì¸íäåðií áåðó æåòêiëiêòi åêåíií ê¼ðåìiç.
f(ei)=ci, i=1,2,…,n, (1)
áîëñûí. Îíäà
f(x)=ñ1õ1+ñ2õ2+…+ñnõn. (2)
(2) f ñûçûºòû ôîðìàñûíû» êîîðäèíàòòûº æàçûëóû, àë ñ1,ñ2,…,ñn ñàíäàðû f ñûçûºòû ôîðìàñûíû» e1,e2,…,en áàçèñiíäåãi êîýôôèöèåíòòåði äåï àòàëàäû. Ñîíûìåí, òà»äàï àë¹àí áàçèñòå ñ1,ñ2,…,ñn êîýôôèöèåíòòåði ñûçûºòû ôîðìàíû òîëûº ñèïàòòàéäû åêåí.
Ñûçûºòû ôîðìàíû» êîîðäèíàòòûº ò¾ðií ºûñºàøà
f(x)=
ò¾ðiíäå æàçàäû.
Ñûçûºòû ôîðìàíû ìàòðèöàëûº ò¾ðäå äå æàçó¹à áîëàäû. Îë ¾øií ñûçûºòû ôîðìàíû» ñ1,ñ2,…,ñn êîýôôèöèåíòòåðií áið æîëäàí ò½ðàòûí Ñ ìàòðèöàñû, àë õ âåêòîðûíû» êîîðäèíàòòàðûí áið áà¹àííàí ò½ðàòûí Õ ìàòðèöàñû ò¾ðiíäå æàçàìûç:
Ñ=(ñ1 ñ2 … ñn), X=[x1x2 … xn].
Îíäà f ñûçûºòû ôîðìàñû
f(x)=ÑÕ (3)
ìàòðèöàëûº ò¾ðäå æàçûëàäû.
Ìûñàëäàð. (1) An ñûçûºòû êå»iñòiãiíäå ñûçûºòû ôîðìà ñ1,ñ2,…,ñn êîýôôèöèåíòòåði àðºûëû áåðiëåäi æ¸íå f(x)=ñ1õ1+ñ2õ2+…+ñnõn ò¾ðiíäå æàçûëàäû.
(2) L(Pn) ñûçûºòû êå»iñòiãiíäå ñûçûºòû ôîðìàíû
f(Pn(t))=
,
Pn(t) L(Pn),
òå»äiãi àðºûëû àíûºòàó¹à áîëàäû.
(3) C[0,1] êå»iñòiãiíäå ñûçûºòû ôîðìàíû
f(F(t))=
,
F(t) C[0,1],
òå»äiãi àðºûëû àíûºòàó¹à áîëàäû.
Практикалық тапсырмалар: (1а)
1.
матрицалар жиынында матрицаларды қосу және қарама-қарсы
матрицаға көшу амалдары қарастырылады. Келесі жиындардың қайсысы
осы амалдарға қатысты группа
құрайды:
Шешуі:
а)
. Группа анықтамасындағы
аксиомалардың орындалатындығын
тексерейік:
10 Матрицаларды қосу амалы ассоциативті болғандықтан, берілген жиындағы қосу амалы ассоциативті болады.
20
Қосу
амалы аддитивті болғандықтан
бейтарап элемент
нөльдік элемент деп аталады. Нқльдік элементті
арқылы
белгілейік.
элементі нөльдік элемент болады, себебі әрбір
элементі үшін
теңдігі орындалады. Сонымен
қатар
теңдігі де орындалады.
30
Бинарлық
амалдың аддитивті
жазылуында симметриялы элемент
қарама-қарсы элемент деп
аталады.
элементі үшін
элементі қарама-қарсы элемент болады, себебі
Осыған ұқсас,

Группа анықтамасының үш аксиомасы да орындалады екен. Олай болса, берілген жиын қосу амалына қатысты группа құрайды.
шағым қалдыра аласыз













