«Арам мен адал, обал мен сауап – ұлтымыздың ұстанымы»

Тәрбие сағаты

Күні

Сынып жетекші:

Сынып:

Сабақтың тақырыбы:

«Арам мен адал, обал мен сауап – ұлтымыздың ұстанымы»

Қауіпсіздік сабағы (10 минут)

№ 19- САБАҚ

9- сыныптар: «Жасөспірім және еңбек қатынастары»

Сабақтың мақсаты:

Оқушыларға ұлттық құндылықтарды түсіндіру;

Арам мен адал, обал мен сауап ұғымдарының мағынасын ашу;

Құндылықтарды күнделікті өмірде қолдану дағдыларын қалыптастыру.

Қауіпсіздік мақсаты :

Сабақтың мақсаты: оқушыларды еңбек қатынастарының негіздері мен олардың жұмыс орнындағы құқықтарымен таныстыру.

Қауіпсізді міндеті :

Негізгі міндеттер:

1. Жасөспірімдердің жұмыстағы негізгі құқықтары мен міндеттерін түсіндіріңіз.

2. Еңбек шарттарын жасасу ережелері туралы айту.

3. Жұмыс орнында өз құқығыңызды қалай қорғауға болатындығын көрсетіңіз.

Дәйексөз

Әділет жолы- адал жол

Құндылық

Заң және тәртіп

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Мұғалім әрекеті

Оқушы әрекеті

Ресурстар

Сабақтың техникалық құрал-жабдықтары

Ұйымдастыру кезеңі (3 мин)

Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен сәлемдесу.

Сәлемдесу, сабақтың тақырыбы мен мақсатын түсіндіру.

Ұлттық құндылықтар туралы қысқаша әңгіме (құндылықтардың өміріміздегі маңызы).

Ой шақыру: "Арам мен адал, обал мен сауап" дегенде не түсінесіңдер?

Оқушылар мұғаліммен амандасады,түгенделеді.

Психологиялық ахуа

Компьютер

Сабақ басы (10 мин)

ҚАУІПСІЗДІК САБАҒЫ

№ 9 САБАҚ. «ЖАСӨСПІРІМ ЖӘНЕ ЕҢБЕК ҚАТЫНАСТАРЫ»

Материалдар мен ресурстар:

Жасөспірімдердің еңбек құқықтары туралы презентация.

Үлестірме материалдар (жадынама).

Сабақтың барысы

1. Кіріспе (2 минут):

- Талқылау: неліктен жұмыста өз құқықтарыңызды білу маңызды?

- Тақырыпқа кіріспе: жасөспірімдердің еңбек қатынастары.

2. Негізгі бөлім (6 минутқа дейін)

Кәмелетке толмағандардың еңбегін түнгі уақытта, ауыр жұмыстарда, еңбек жағдайлары зиянды және қауіпті жұмыстарда (ойын бизнесі, түнгі ойын-сауық орындарында жұмыс істеу, алкоголь өнімдерін, темекі бұйымдарын өндіру, тасымалдау және сату) қолдануға тыйым салынады. 14-16 жас аралығындағы жұмысшылар үшін жұмыс уақытының ұзақтығы аптасына 24 сағаттан аспайды, ал 16-18 жас аралығындағы жұмысшылар үшін жұмыс уақытының ұзақтығы аптасына 36 сағаттан аспайды. 14 жастан бастап балалар ата-аналарының рұқсаты бойынша оқудан бос уақытында қоғамдық пайдалы еңбекке қатысуға құқылы.

ҚР Еңбек заңнамасы он сегіз жасқа толмаған қызметкерлердің еңбегін реттеу ерекшеліктерін айқындайды. ҚР Еңбек кодексінің 30-бабына сәйкес он алты жасқа толған азаматтармен еңбек шартын жасасуға жол беріледі. Атаанасының, қорғаншысының, қамқоршысының немесе асырап алушысының бірінің жазбаша келісімімен еңбек шарты он бес жасқа толған азаматтармен, олар орта білім беру ұйымында негізгі орта, жалпы орта білім алған жағдайларда; он төрт жасқа толған оқушылармен денсаулығына зиян келтірмейтін және оқудан бос уақытында орындау үшін жасалуы мүмкін. Оқу процесін бұзатын; он төрт жасқа толмаған адамдармен кинематография ұйымдарында, театрларда, театр және концерт ұйымдарында, цирктерде шарттарды сақтай отырып, денсаулығы мен адамгершілік дамуына нұқсан келтірмейтін шығармалар жасауға және (немесе) орындауға қатысу.

Қазақстан Республикасындағы балалардың құқықтары.

Қазақстан Республикасының 2002 жылғы 8 тамыздағы № 345 «Қазақстан Республикасындағы Бала құқықтары туралы» заңы (бұдан әрі – заң мәтіні бойынша) кәмелетке толмағандардың негізгі құқықтары мен міндеттерін айқындайды, сондай-ақ олардың құқықтары бұзылған жағдайда жүгіну тәртібін регламенттейді.

«Қазақстан Республикасындағы Бала құқықтары туралы» Қазақстан Республикасының 2002 жылғы 8 тамыздағы № 345 Заңы

15-бап Баланың білім алу құқығы

16-бап Баланың еңбек бостандығына құқығы

16-1-бап Баланың экономикалық қанаудан қорғалу құқығы

17-бап Баланың мемлекеттiк көмекке құқығы

19-бап Баланың дем алуға және бос уақытын пайдалануға құқығы

20-бап Баланың мiндеттерi

35-бап Бала және дiн

36-бап Баланы әлеуметтiк ортаның терiс ықпалынан қорғау

37-бап Баланы алкогольдi өнiмдер мен темекi бұйымдарының зиянды әсерiнен қорғау

38-бап Баланы психикаға белсенді әсер ететін заттардан, күштi әсер ететiн немесе улы заттардан қорғау

39-1-бап Балаларға, он сегіз жасқа дейінгі адамдарға тыйым салынған ақпаратты қамтитын ақпараттық өнімнің таратылуын, сондайақ кәмелетке толмағандардың ойын-сауық мекемелерінде болу тәртібін мемлекеттік бақылау

3. Қорытынды

Сонымен қатар, баланың негізгі нақты құқықтары анықталған:

➢ отбасында өмір сүру және тәрбиелеу;

➢ оның ата-анасы кім екенін білу;

➢ ата-аналарымен бірге тұруға (бұл оның мүдделеріне қайшы келетін жағдайларды қоспағанда), олардың тарапынан қамқорлық алу;

➢ ата-аналардың тәрбиесіне, ал олар болмаған немесе ата-ана құқықтарынан айырылған жағдайда қорғаншының, қамқоршының

немесе балалар мекемесінің тәрбиесіне;

➢ жан-жақты даму; адамның қадір қасиетін құрметтеу;

➢ ата-анасымен, әжесімен, атасымен, ағаларымен, әпкелерімен және басқа туыстарымен қарым-қатынас жасау;

➢ өз пікірін білдіруге арналған өтініш; тегі, аты, әкесінің атын алуға өтініш.

Практикалық бөлім:

- Топтық жұмыс: жұмыс орнында құқықтарды қорғау ережелерін әзірлеу.

Пайдалы сілтеме: https://youtu.be/UemLbhBjDLg?si=XBSTt5oEB2ZKY9uA

https://drive.google.com/file/d/1uWg8gV-

https://drive.google.com/file/d/1We6g8IHJ5YCKTM88OAS4eyiNTHGEkINA/view

Ортасы (20 мин)

Оқушыларға сұрақ қою:

"Арам мен адал дегенді қалай түсінесіңдер?"

"Обал мен сауап деген ұғымдар күнделікті өмірімізде қалай көрініс табады?"

Негізгі анықтамалар:

Адал: Шынайы, таза, дұрыс әрекеттер арқылы табылған немесе жасалған.

Арам: Жамандыққа, өтірікке, алдауға негізделген немесе шариғатта рұқсат етілмеген.

Обал: Ысырапшылдыққа жол бермеу, табиғат пен адамды құрметтемеу салдарынан болатын жағымсыз әрекет.

Сауап: Алланың разылығын алу үшін жасалған ізгі істер мен көмектер.

1. Түсіндіру:

Адал мен арамға мысалдар:

Адал: еңбекпен тапқан нан, берген уәдені орындау.

Арам: өтірік айту, біреудің затын ұрлау, әділетсіздік.

Обал мен сауапқа мысалдар:

Обал: тағамды ысырап ету, табиғатқа зиян келтіру.

Сауап: біреуге көмектесу, табиғатты қорғау, садақа беру.

2. Тапсырмалар:

Тапсырма 1: Ситуациялық талдау

Әр топқа жағдай беріледі. Олар арам мен адал, обал мен сауап тұрғысынан дұрыс шешім қабылдайды.

Мысалдар:

Дүкенде кассир артық ақша қайтарып берді. Сен не істейсің?

Көшеде бір адам затын түсіріп алды. Сен не істейсің?

Достарың тамақтан кейін көп тамақты қалдырып кетті. Сен қандай кеңес бересің?

Тапсырма 2: Мақал-мәтел талдау

Берілген мақал-мәтелдерді түсіндіріп, мысалдар келтіру:

«Арамдықпен алынған мал, адалдықпен бірге тұрмайды.»

«Обалды білмеген оңбайды.»

«Сауап істі саусаң, береке табасың.»

Тапсырма 3: Шығармашылық жұмыс

Топтар келесі тапсырмаларды орындайды:

Қысқаша сахналық көрініс дайындау («Адалдық» немесе «Обал» тақырыбына).

«Сауапты істер» тізімін жасау.

Оқушылар тыңдайды

Ситуациялық сұрақтарға жауап береді.

Мақал-мәтелдерді талдау

Соңы

Қорытынды бөлім

Топтардың жұмысын қорғауы.

Сұрақ-жауап:

Сабақтан не үйрендіңдер?

Осы құндылықтарды күнделікті өмірде қалай қолданасыңдар?

Мұғалімнің қорытынды сөзі:

Адалдық, обал мен сауап ұғымдары – ұлтымыздың рухани тірегі. Оларды сақтау – әрқайсымыздың міндетіміз.

Рефлексия жасайды.

Сабақтан кейін қандай әсер алғанын, не сезінгенін, не ұнағанын айтып, алған әсерімен бөліседі

презентация