Асық ату

Асық ату – қазақ халқының ұлттық ойыны

Асық ату – қазақ халқының ерте заманнан келе жатқан ұлттық ойындарының бірі. Бұл ойын қазақ балаларының күнделікті өмірінде ерекше орын алған. Асық ойыны тек қана көңіл көтеру үшін емес, сонымен қатар балаларды ептілікке, мергендікке, сабырлылыққа және батылдыққа тәрбиелейтін тәрбие құралы болған. Қазақ халқы ұлттық ойындар арқылы жас ұрпақты тәрбиелеп, олардың денесін шынықтырып, мінезін қалыптастырған. Соның ішінде асық ату ойыны ерекше маңызға ие.

Асық – қойдың немесе ешкінің тілерсек сүйегі. Қазақ балалары осы сүйекті жинап, оны ойын құралы ретінде пайдаланған. Асықтың бірнеше түсу қалпы болады. Олар: алшы, тәйке, бүк, шік деп аталады. Ойын кезінде осы түсу қалпына байланысты ұпай есептеледі немесе жеңіс анықталады. Ал сақа – асық атуға арналған ауыр асық. Оны көбінесе үлкенірек, салмақты асықтан таңдап алады. Кейде сақаны қорғасын құйып ауырлатып жасаған.

Асық ату ойынының түрлері өте көп. Соның ішінде ең кең тараған түрлері – Хан талапай, Омпы, Сақа ату, Алшы.

Хан талапай ойынында асықтар ортаға шашылады, балалар тез жинап алуға тырысады. Бұл ойын жылдамдық пен ептілікті қажет етеді.

Ал омпы ойынында асықты дәл тигізу керек, сондықтан бұл ойын мергендікті дамытады.

Сақа ату ойынында ойыншылар белгілі қашықтықтан асықты атып, нысанаға дәл тигізуге тырысады.

Алшы ойынында асықтың алшы түсуі жеңіс болып саналады.

Ертеде қазақ ауылдарында балалар кешке дейін асық ойнап, жарыс ұйымдастырған. Бұл ойын балаларды бірлікке, достыққа және әділдікке үйреткен. Ойын кезінде өтірік айтуға, алдауға болмайды. Сондықтан асық ойыны баланың мінезін де тәрбиелеген.

Қазіргі уақытта ұлттық ойындарды жаңғырту өте маңызды. Себебі ұлттық ойын – халықтың мәдениеті мен тарихының бір бөлігі. Бүгінде мектептерде, мерекелерде, жарыстарда асық ату ойыны қайта ойналып жүр. Бұл – ұлттық дәстүрдің сақталып келе жатқанын көрсетеді.

Асық ату ойыны – тек ойын емес, ол қазақ халқының өмір салтын, тәрбиесін, салт-дәстүрін көрсететін құндылық. Сондықтан әрбір жас ұрпақ ұлттық ойындарды біліп, оны жалғастыруы керек. Ұлттық ойын бар жерде – ұлттық рух бар.