Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:Тарихи тұлғалар. Лексика

Мектеп

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып:6

Қатысқандар: 15

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы:

Абылай хан

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

О/5 Мәтіннен негізгі және қосымша ақпаратты, көтерілген мәселені анықтауға бағытталған сұрақтар құрастыру.

ӘТН3 Көнерген сөз, эвфемизм, дисфемизм, табу сөздердің қолданыс аясын түсіну және ажырата білу.

Сабақмақсаттары

Барлық оқушылар орындай алады:

Мәтін мазмұнымен таныса отырып, негізгі және қосымша ақпаратты, көтерілген мәселені анықтау үшін сұрақтар құрастырады, көнерген сөздердің қолданыс аясын түсінеді және түрлерін ажыратады.

Оқушылардың көпшілігі орындай алады:

Құрастырылған сұрақтар арқылы мәтіннен негізгі және қосымша ақпаратты анықтайды, көнерген сөздерді іс-әрекетінде қолданады.

Кейбір оқушылар орындай алады:

Мәтінде көтерілген мәселеге өз көзқарасын білдіреді, нақтылау сұрақтары негізінде мәтін құрастырады, көнерген сөздердің түрлерін ажыратады.

Бағалаукритерийі

-нақтылау сұрақтар құрастырады;

-негізгі және қосымша ақпаратты анықтайды;

-көтерілген мәселені анықтайды;

-көнерген сөздердің қолданыс аясын түсінеді;

-түрлерін ажыратады;

Тілдік мақсаттар

Оқушылар орындай алады:

Мұғалім жетекшілігімен мәтін мазмұнымен таныса отырып, негізгі және қосымша ақпаратты, көтерілген мәселені анықтау үшін сұрақтар құрастырады, көнерген сөздердің қолданыс аясын түсінеді және түрлерін ажыратады.

Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер:

Хан, тақ, жекпе-жек, хандық, жырау, жалшы. Архаизм, историзм сөздер

Диалог құру, шығарма жазуға арналған пайдалы тіркестер:

Ұлы хан, арғы тек, «Ақтабан шұбырынды» жылдары, «Орта жүздің сұлтаны», жекпе-жекке шығып, қазақ даласы, жыраулар дерегі

Талқылауға арналған сұрақтар:

Абылай хан тарихи тұлға ретінде ұлт көшбасшысы болуға лайық деп ойлайсыңдар ма?

Құндылықтарға баулу

«Мәңгілік Ел» құндылығына сәйкес сын тұрғысынан ойлау, қарым-қатынас және бірлесіп әрекет ету үшін әр түрлі көзқарастар мен пікірлерді түсіну.

Пәнаралық байланыс

Тарих, әдебиет

Алдыңғы оқу:

1.Абылай хан туралы не білесіңдер?

2. Абылай ханның ерекше жаратылысы туралы қандай ойларың бар?

Жоспар

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері:

Сабақта жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы:

5 минут

Ұйымдастыру кезеңі

Оқушыларды түгендеу, психологиялық жағымды ахуал туғызу

Суреттер арқылы топқа бөлу. Тарихи тұлғалар бейнеленген суреттердің топтамасын (оқушы санына қарай) араластырып, бір-бірден алу ұсынылады. Бірдей суреттер болса бір топқа жиналады.

1-топ Абылай хан суреті

2-топ Бұқар жырау суреті

3-топ Төле би суреті

«Сөзжұмбақ» тәсілі

Өткен тақырып бойынша оқушылар берілген сұрақтардың жауабынан сөзжұмбақ құрауы тиіс. Сөзжұмбақ ортасында тігінен құралған айрықша сөзден жаңа сабақтың тақырыбы шығады.

Бұл тәсілдің ұтымдылығы – оқушылардың өткен тақырыпты есіне түсіруіне және жылдам ойлау дағдысын қалыптастыруға ықпал етеді.

Ендеше, бүгінгі сабағымыздың тақырыбы –Абылай хан.

Сабақтың тақырыбы, оқу мақсаты мен бағалау критерийлері жарияланады.

«Ойтүрткі» әдісі

1.Абылай хан туралы не білеміз?

2. Абылай ханның ерекше жаратылысы туралы қандай ойларың бар?

ТЖ 1-тапсырма

Оқылым және жазылым

«Сканерлеп оқу»егжей-тегжейлі білуге арналған оқылым стратегиясы арқылы оқылым дағдысын жүргізу.Мәтін абзацтарға бөлінеді. Әрбір топ берілген мәтін үзіндісін оқиды.

1-топ

2-топ

3-топ

Мәтін мазмұнымен танысаотырып, оның ішіндегі тірек сөздерді теріп жазады.

Хан, тақ, жекпе-жек, хандық, жырау, жалшы.

Қосымша берілген мәтін бойынша қосымша

ақпаратты анықтайды.( Абылай ханның күйлері және дарынды күйші екендігінен мілңмет алады, ақпарат жинайды)

Тапсырма соңында әр топ бірін-бірі бағалайды

Дескриптор:

• мәтінді оқиды

• мазмұнын түсінеді

• тірек сөздерді табады, жазады

Бұл тәсілді алудағы мақсат не?

Мәтіннің құрылымын анықтауға септігін тигізеді.Оқушылыр өздерінің қандай негізгі ақпарат іздейтінін анықтап алады. Іздейтін тірек сөздердің мәтіндегі сол ақпаратты меңзейтініне зейінін шоғырландырады. Жылдам оқып шығуға ықпал етеді. Оқылған қысқа мәтінді тыңдайды, сосын нені естерінде сақтағанын айтады. Қажет деген жағдайда негізгі ақпаратқа қатысты сөздерді түртіп алып отырады. Оқушылар жұптасып оқиғаны немесе негізгі элементтерді атап көрсетеді. Сондай-ақ, оқылым,тыңдалым, жазылым, айтылым дағдылары қатар жүреді.

«Басбармақ» тәсілі бойынша қалыптастырушы бағалау жүргізіледі

Суреттер

Маркер, флипчарт

Оқулық, қосымша мәтін

bilimainasu. Кz

Сабақтың ортасы:

20 минут

ЖЖ 2-тапсырма

«Сұрақты төңкеріңіз» тәсілі арқылы білім алушылар ойлануға мәжбүрлейтіндей сұрақ негізінде негізгі және қосымша ақпаратты анықтауға бағытталған сұрақтар құрастырады.

(топ ішінде жұптық жұмыс түрінде жүреді)

1. Абылай хан замандастарынатаңдар?

( Абылай ханмен қатар өмір сүрген жыраулар, батырлар кім екенін білеміз бе?)

2. Абылай хан қай жылдары өмір сүрген?

( Абылай ханның өмір сүрген кезеңін қалай сипаттауға болады?)

3. Абылай ханмен Жәнібек ханды салыстырыңдар?

( Жәнібек хан мен Абылай хан саясатында ұқсастық бар ма?)

4. Абылай ханның күйлері бар дейді. Рас па?

( Абылайдың қаһарлы хан болуымен қатар, дарынды күйші екенін қалай дәлелдей аласың?)

Дескриптор:

-нақтылау сұрақтарын құрастырады

-негізгі және қосымша ақпаратты табады

-ақпараттарды салыстырады, дәлелдер келтіреді

«Бағдаршам» әдісімен қалыптастырушы бағалау жүргізіледі.

Осы тәсіл арқылы біз неге қол жеткіземіз?

Бұл тәсілдің табысты тұсы ретінде қарастыратынымыз -- оқушыларды сыни ойлануға итермелейтіндігі. Сонымен қатар, өз білімін шынайы өмірмен байланыстырып қолданады, деңгейі жоғары оқушы берілген тапсырманы орындауға жауапкершілікпен қарап, уақыт үнемдеуге тырысады.

3-тапсырма «Графикалық органайзер»

«Ақпараттық сүзгі» әдісі арқылы оқу мақсатындағы әдеби тілдік норма дағдысын қалыптастыру мақсатында лексика саласы бойынша көнерген сөздердің түрлерін ажыратады. Берілген мәтіннен қолдану аясы шектеулі сөздерді теріп жазып, оның ішінен көнерген сөздерді түрлеріне қарай ( архаизм, историзм) сүзгіде алып қаламыз.

Дескриптор:

- қолдану аясы шектеулі сөздерді табады

-көнерген сөздерді түрлеріне қарай ажыратады

Дескриптор арқылы қалыптастырушы бағалау жүргізіледі.

Бұдан біз не ұтамыз?

«Ақпараттық сүзгі» тәсілі оқушының алған ақпараты бойынша меңгерілген білімін саралауға ықпал етеді. Берілген тапсырманы нақты орындауға дағдыландырады. ӘТН дағдысының жргізілуі жүзеге асады.

ТЖ

4-тапсырма

«Төрт сөйлем» тәсілі арқылы оқушылар өздерінің түсінгенін, қарастырылған мәселелер бойынша жұмыс жасау деңгейлерін бағалайды.

1. Пікір

( Абылайдың бойында қасиеті бар)

Мәтін бойынша туындаған өзіндік пікірін бір сөйлеммен білдіреді.

2. Дәлел

(Өзі ұйықтап жатқанда, үсті жап-жарық боп тұрады)

Келтірілген өзіндік пікірді бір сөйлеммен дәлелдеп шығады.

3. Мысал

( Жерге отырмайды, ештеңе таппаса, киімін астына төсеп отырады)

Келтірілген өзіндік пікірді негіздеп кету мақсатында бір сөйлеммен мысал жазады.

4. Қорытынды

( Абылай - төре тұқымынан шыққан, ел басқару қабілеті жоғары хан)

Өзіндік пікірді нақты пысықтау үшін қорытынды бір сөйлеммен келтіреді.

Дескриптор:

- пікірін бір сөйлеммен білдіреді

- пікірін дәлелдейді

- пікірге мысал келтіреді

-қорытынды сөйлем жазады

Тапсырмалардағы дескрипторлар арқылы тақырыпты қалай түсінгенін анықтап, қалыптастыру бағалауын жүргіземін.

Осы тәсілдің діттейтіні оқушы өз іс-әрекетін бағалай алады. Ақпарат бойынша өзіндік пікірін білдіре алады, дәледер келтіріп, қорытынды жасай алады. Ақпарат көздеріне немесе көп тпрплған пікірлерге сілтеме жасауына ықпал етеді. Сондай-ақ, сыни ойлануға бағыттайды.

Оқылым, жазылым, айтылым дағдыларының қалыптасуын жүзеге асырады.

Сабақтың соңы:

15 минут

Рефлексия «Табыс сатысы»парақшасы

Бағалау- Оқушылардың үйренгенін тексеруді қалай жоспарлайсыз?

Үйге тапсырма: ( Орындау деңгейіне қарай)

1. Көнерген сөз қатысқан мақал-мәтелдер жазу

2. Көнерген сөздер қатыстырып, 4-5 сөйлем құрастыру

3. Көнерген сөздерді пайдалана отырып, Абылай ханға хат.

«Табыс сатысы»парақшасы

Саралау –қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз?

Басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақтау

Барынша қолдау көрсету: «Сұрақты төңкеріңіз» әдісін мұғалім жетекшілігін көбірек қажет ететін оқушыларға қолданамын. Ашық сұрақтар беріп қолдау көрсетемін.

Орташа қолдау: Әр түрлі әдістерарқылы тақырыпқа қатысты бірнеше сұрақтар беріп отырамын. Сұрақтарға нақты жауап береді. Мәтіндегі негізгі ақпараттарды табады. Пікір алмасады. Өз ойын ашық жазады.

Қолдау көрсетуаз:«Төрт сөйлем» әдісі арқылы маңызды ақпараттарды жинақтайды, ақпараттардың маңызды болу себебін анықтайды . Тірек сөздер арқылы сөйлем құрастырады,өз ойын тұжырымдайды.

Дескриптор нәтижесінде оқушыларға қалыптастырушы бағалау жүргізіледі.

Әр түрлі әдістер арқылы, әр тапсырмадан кейін кері байланыс жасалып отырады.

Сабақ үдерісінде қауіпсіздік ережелерін сақтауға мән берілу керек.

Интерактивті тақта, PowerPoint таныстырылымы көрсетіледі.

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары немесе оқу мақсаттары қолжетімді болды ма?

Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме?

Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақ кезеңдеріндеуақытты тиімді пайдаландыңыз ба?

Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма және неліктен?

Бұл тарауды сабақ туралы рефлексия жасау үшін пайдаланыңыз. Сол бағандағы өзіңіз маңызды деп санайтын сұрақтарға жауап беріңіз.

Сабақ мақсаттары оқу мақсаттарына негізделді әрі қолжетімді болды.Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді. Сабақта саралау әдістер арқылы іске асты. Сабақ кезеңдерінде ауытқушылық болған жоқ, уақыт тиімді пайдаланылды.