Ашық сабақ Агглютинация және резус-конфликт 8 сынып

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

8.2А – Заттардың тасымалдануы

Мектеп:

Күні: ___

Мұғалімнің аты-жөні: Тенгизбаева Жазира Тазабайқызы

Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

Агглютинация және резус-конфликт (жаңа тақырыпты меңгерту)

Осы сабақ арқылы жүзеге асырылатын оқу мақсаттары

8.1.3.7 агглютинация және резус-конфликт механизмдерін түсіндіру

Сабақтың мақсаттары

• Агглютинация және резус-конфликт механизмдерін түсіндіру

Бағалау критерийлері

• Қанның агглютинациясын сипаттайды;

• Резус-конфликт механизмін түсіндіреді

• қанды дұрыс құймаудың зардаптарын, ана мен бала үшін резус-конфликттің қауіп-қатерін түсіндіреді

Тілдік мақсаттар

Оқушылар:

қан топтарының ерекшеліктері және қан құю ережелерін ауызша түсіндіре алады

агглютинация және резус конфликт механизмдерін тиісті терминологияны пайдалана отырып, ауызша жазбаша сипаттай алады

қан жасушасының аннотациялық сызбасын жасай алады, онда белгілеулер құрылым мен қызметтер арасындағы байланысты көрсетеді

Пәнге қатысты лексика мен терминология: Қан топтары, донор, реципиент, әмбебап донор, агглютиноген, агглютинин, резус-фактор, резус-конфликт, аглютинация, Анти A, Анти B.\

Диалог құруға /жазылымға қажетті сөздер топтамасы:

Аглютиноген ...болады

Аглютинин ...кездеседі

Резус фактор...болуына байланысты оң немесе теріс болады

Резус конфликт...жағдайда туындайды

Қан беруші ...деп аталады

Қан қабылдаушы ...деп аталады

Егерде А антигені мен α ....... немесе В антигені мен β антиденесі кездесетін болса, құйылған қандағы ....... желімденіп қан ұюы болады. Қан тобы адамдарда ............ топқа бөлінеді.

Құндылықтарды дарыту

Донорлықтың адам өмірін сақтаудағы маңызын түсіну арқылы жаһандық азаматтық құндылығына сілтеме жасалады.

Пәнаралық байланыс

Эритроцит мембранасындағы антиген және плазмадағы антидененің нәруыздық табиғаты, қан топтарының нәруыздық сәйкестігін қарастыру арқылы химия пәнімен байланысады

Алдыңғы білім

8-сыныптан нәруыздың ерекшеліктері, түрлері, қызметтері, ағзаның ішкі ортасы, қанның құрамы, плазма нәруыздары туралы біледі.

Сабақ барысы

Сабақ қезеңдері

Жоспарланған іс-әрекеттер

Оқыту көздері мен ресурстар

Сабақтың басы

Мұғалім: Ертеде адамдар қанның тіршілік үшін маңызды екенін білді, сондықтан оны «емдік сусын» деп атады. Ауру адамдарға жануарлардың немесе адамдардың қанын ішуге берді. Әрине мұндай «емнен» ешқандай нәтиже шықпады. ХVII ғасырда Гарвей қан айналу заңдылықтарын ашқаннан кейін, қан тамырларына қан құю идеясы пайда болды.1667ж. Францияда дәрігерлер Дени мен Эммерез алғаш рет көп мөлшерде қан жоғалтқан ауыр халдегі баланың қан тамырына қозының қанын құйды. 1919ж Англияда алғашқы рет адамның қанын адамға құйып көрді. Бірақ қан құю бірде өмір ді сақтап қалса, көп жағдайда өлімге әкелді.

Қалай ойлайсыздар неліктен қан құю бір жағдайда көмектесті, енді бірде өлімге әкелді?

Оқушылардың қан топтары жайлы жауабы тыңдалып сабақтың тақырыбы ашылады.

Мұғалім: Осы сұраққа 1901 жылы ғалым Эрлих пен оның шәкірті Карл Ландштейнер жауап берді ,олар қанның 1,2,3 тобын ашса, ал чех ғалымы Я.Янский 4-ші топты ашты. Сонымен жер бетіндегі адамдарда 4түрлі қан тобы болады. Олардың айырмашылықтары неде, қан топтарын қандай принцип бойынша бөледі?

сұрағы арқылы сабақтың мақсаттарына тоқталып, бағалау критерийлері таныстырылады.

1 -2 слайд

Сабақтың ортасы

1-топ қан топтарының ашылу тарихы туралы постер

2-топ Кестедегі нәтижеге қарап қан құю сызбасын сызып, қорытынды жасайды.

3-топ «Шешімін тап»

Ауруханада екі баланы шатастырып алды. (Мысалға Ж жәнне Н) Бірінші ата-ананың қан топтары I және IV, ал екінші ата-ананың қан топтары I және III. Анализ нәтижесі бойынша Ж-да I қан тобы, ал Н-да II қан тобы екені анықталды. Балалардың ата – анасын табыңдар.Жауабы: қан топтары I және IV ата-ананың баласы –Ж. Ал қан топтары I және III ата-ананың баласы –Н.

Баланың қан тобы I, ал оның қарындасыныкі IV. Ата – анасының қан тобы жайлы не айтасын? Жауабы. Ата-анасының қан топтары II және III.

Дескриптор:

қанды дұрыс құймаудың зардаптарын, ана мен бала үшін резус - конфликттің қауіп-қатерін түсіндіреді

4-топ Оқушылар ақпараттық парақша, сызба, 4 түрлі қан тобын (эритроциттері мен плазмасындағы нәруыздарды) үлгілейді.

Осы үлгілерге сүйене отырып, оқушылар агглютинация және резус-конфликт механизмдерін сипаттайды.

Дескриптор:

• Қанның агглютинациясын сипаттайды;

• Резус-конфликт механизмін түсіндіреді

3-5 слайдтар

Жұптық жұмыс

Терминдерді сәйкестендіру

Қан – кровь - blood

Қан топтары – группа крови- blood type

Резус-фактор – rhesus factor

Аглютинация - agglutunation

Антидене – антитело - antibody

Антиген – antigen

Донор – donor

Рецепиент – recipient

Қан құю – переливание крови – blood transfusion

Жабысу – clumping

Әмбебап – универсал – universal

Дескриптор: оқушылар сабақ терминдерін дұрыс айта алады

6-11 слайд

Ермексаз, түрлі-түсті қағаз материалдар

1- қосымша

Оқушыларға бекіту тапсырмаларын орындау ұсынылады.

Кейбір оқушыларға тестке жауап беру

1. Қан топтары қай жылы ашылды?

а) 1901

б) 1940

в) 1865

2. Қан топтарын ашқан кім?

а) Мечников

б) Ландштейнер және Янски

в) Пастер

3. Бірінші қан тобының құрамында болады:

а) ештеңе де болмайды

б) агглютиноген және эритроцит

в) агглютинин

5. Екінші топты қанды құюға болады

а) 1 және 4топқа

б) 2 және 4 топқа

в) 3 және 1 топқа

Кейбір оқушыларға төмендегі сұрақтарды талқылау ұсынылады.

• Неге жас жұбайлар некелесер алдында қан тексерісінен өтуі тиіс?

• Жүктілік кезінде резус-конфликтке қарсы процедулар жүргізуге бола ма? Бұл мәселенің шешімін қалай табуға болады?

• Резус-фактор тұқым қуалауы мүмкін бе?

• Қан топтары туралы білім қайда қолданылады?

Дескриптор:

• қанды дұрыс құймаудың зардаптарын, ана мен бала үшін резус-конфликттің қауіп-қатерін түсіндіреді

Мұғалім: Қан топтары жайлы білім көпшілікке мәлім медициналық-тергеу саласында маңызды болып келеді:

а) қылмыс орнындағы және заттардағы қан дақтарынан қан топтарын анықтау

ә) әкелікті, аналықты анықтау

б) жүктілік кезіндегі Rh конфликтіні анықтап алдын алу

Тест парақшалары

Сабақтың соңы quizlet live викториналық ойын

Кері байланыс

«Табысқа жету баспалдағы»

1-Мен бүгінгі сабақта... түсінбедім, көңіл күйім нашар болды.

2-Мен бүгінгі сабақта .... жартылай ғана түсіндім, көңіл күйім орташа болды

3-Мен бүгінгі сабақта.... жақсы түсіндім, көңіл күйім көтеріңкі болды.

Мен түсінбедім бөліміне тоқталып, оқушылармен бірге талқылаулар жасап, жауап беріледі.

12 слайд