Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы : 5.2.А Жай бөлшектерге амалдар қолдану

Мектеп : Қаратөбе мектеп-гимназиясы

Күні:

Мұғалімнің аты жөні: Кажгалиева Гульаим Кайратовна

Сынып: 5

Сабақ тақырыбы

Аралас сандарды қосу. Аралас сандарды азайту (4-сабақ)

Осы сабақта қолжеткізетін оқу мақсаттары

5.1.2.19 натурал саннан жай бөлшекті азайтуды орындау;

5.1.2.20 аралас сандарды қосу және азайтуды орындау;

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар орындай алады: натурал саннан жай бөлшекті азайта алады; аралас сандарды қоса алады және азайта алады.

Оқушылардың көпшілігі орындай алады: аралас сандары бар өрнектің мәнін таба алады және мәтінді есептерді шығара алады.

Кейбір оқушылар істей алады: аралас сандары бар мәтінді есептерге теңдеу құра алады, талдай алады, өз ойын дәлелдей алады, логикалық есептерді шығара алады.

Бағалау критерийі

• Натурал саннан жай бөлшекті азайтады; аралас сандарды қосады және азайтады.

• Аралас сандары бар өрнектің мәнін табады, мәтінді есептерді шығарады.

• Аралас сандары бар мәтінді есептерге теңдеу құрады, дәлелдейді, талдайды, шешімін табады, логикалық есептерді шығарады.

Тілдік мақсаттар

Пәндік мақсат: аралас сандарды қосу және азайту алгоритмін біледі; жай бөлшектермен арифметикалық амалдар орындай алады; жай бөлшектері бар мәтінді есептерді шығара алады.

Тілдік мақсат: жай бөлшектерге арифметикалық амалдар қолдану алгоритмін түсіндіре алады; белгілі және белгісіз шамаларды сипаттай отырып, мәтінді есептердің шешімдерін түсіндіре алады;

Пәнге тән лексика мен терминология: жай бөлшектерді қосу және азайту; арифметикалық амалдар алгоритмі; теңдеу, теңдеудің түбірі, белгісіз шама.

Диалогқа қажетті тіркестер:

- бөлімдері бірдей екі бөлшекті қосу (азайту) үшін ,... керек;

- бөлімдері әртүрлі екі бөлшекті қосу (азайту) үшін,... керек;

- толықтауыш көбейткішті табу үшін ,... керек;

- бірінші бөлшектің толықтауыш көбейткіші ... болады;

- бөлімдері бірдей аралас сандарды қосу үшін ,... керек;

- бөлімдері әртүрлі аралас сандарды қосу үшін ,... керек;

Құндылықтарға баулу

«Қазақстанның Тәуелсіздігі және Астана», «Жалпыға бірдей еңбек қоғамы» құндылықтары. Ынтымақтаса жұмыс істеуге, бірін-бірі құрметтеуге, өмір бойы білім алуға, патриоттық мақтанышты тәрбиелеу.

Пәнаралық байланыс

Жаратылыстану (Астана қаласына саяхат), өзін өзі тану (психологиялық ахуал туғызу «Шаттық шеңбері»), тарих (ертегідегі есеп)

Алдыңғы білім

Бөлімдері бірдей және әртүрлі жай бөлшектер мен аралас сандарды қосу және азайту туралы ұғым қалыптасты; ортақ бөлімін және толықтауыш көбейткіштерін таба біледі; жай бөлшектер мен аралас сандарды қосу және азайту біледі.

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

3 мин

4 мин

1. Ұйымдастыру кезеңі.

-оқушылармен амандасу;

-жоқ оқушыларды белгілеу;

-сынып тазалығын қадағалау.

Жағымды психологиялық ахуал туғызу

«Шаттық шеңбері»

Дөңгеленіп тұрайық,

Керегені құрайық,

Уықтар боп иіліп,

Шаңыраққа киіліп,

Киіз үйді құрайық.

  Міне, сіздермен біз үлкен киіз үйді құрдық. Осы киіз үй сияқты біздің сыныбымыздың қабырғалары мықты болып, шаңырағы биік болсын дегім келеді.

Топқа бөлу. «Шаңырақ»  әдісі  бойынша түрлі-түсті ленталар арқылы сынып оқушылары 3 топқа бөлінеді. Оқушылардың мұндағы мақсаты түрлі-түсті ленталар арқылы өз жұптарын тауып, бір топ болып құралу.

Тапсырма: Сөзжұмбақты шешіңдер.

Сөзжұмбақ

1. Бірге және өзіне бөлінетін сандар.

2. Бүтін бөлік және бөлшектен тұратын сан.

3. Теңдеудің жауабы.

4. Азайтудың мәні.

5. Қосудың мәні.

6. Екіден көп бөлгіші бар сан.

Мұғалімнің мадақтауы (Өте жақсы! Жарайсыңдар! Сендер таптыңдар! Керемет!... )

Тірек сөзі – Астана.

«Жаңа Астана – ежелгі Қазақ жерінің төрі.
Өзі де әлемге танылды және елімізді де әлемге танытты». Н.Ә.Назарбаев

Балалар, қазір біздер Елордамызға саяхатқа шығамыз. 
- Ал саяхатқа шығу үшін біздің қолымызда не болуы керек? 
- Карта. 
- Дұрыс ендеше мен сендерге саяхат картасын таратып беремін. 
- Балалар бір-біріңе жұмыс алдында не тілейсіңдер? 
(Топтар бір-біріне сәттілік тілейді).
Сабағымыз саяхат болғандықтан біз сендермен көптеген аялдамаларға тоқтаймыз, түрлі тапсырмалар орындаймыз. 
Саяхаттың жолбағдар картасы: 
1. «Бәйтерек» аялдамасы  2. «Пирамида» аялдамасы
3. «Мәңгілік ел» аялдамасы 4. «Ақ Орда» аялдамасы 
5. «Хан шатыры» аялдамасы

6. «Экспо-2017» аялдамасы

Слайд

Слайд

Сабақтың ортасы

8 мин

8 мин

2 мин

3 мин

12 мин

Сараланған тапсырмалар

І.Топтық жұмыс. «Бәйтерек» аялдамасы

«Астана-Бәйтерек» монументі - Елордамыз Астана қаласының негізгі нышаны. Астана қонақтары оның бірегей құрылымы мен көркіне, тарихи мән-мағынасына таңданып, қызығады. Тапсырмаларды шешу арқылы монументтің биіктігін, шыны шардың диаметрін және салмағын анықтайсыз.

«Ойлан-жұптас-бөліс» әдісі

Шарты: 3 топқа А3 формат, стикерлер мен маркерлер таратылады. Тапсырмаға 3 минут беріледі. Уақыт болған кезде топ мүшелері постерлерін қорғайды. Қорғау уақыты әр топқа 1,5 минут.

І-топ тапсырмалары:

№ 545 .

Өрнектің мәнін табыңдар:

2. Есеп. (Есепті шешу арқылы шыны шардың диаметрін анықтай аласыз, ол есеп мәнінің бүтін санына сәйкес).

Тракторшы бірінші күні га жер жыртты, екінші күні одан га кем жерді жыртты. Трактор екі күнде неше гектар жер жыртты?

Жауабы:

ҚБ: «Шапалақ»

ІІ-топ тапсырмалары:

№ 545 .

Өрнектің мәнін табыңдар:

2. Есеп. (Есепті шешу арқылы шыны шардың салмағын анықтай аласыз, ол есеп мәнінің бөліміне сәйкес).

Жездің құрамындағы мыс кг, ал ондағы мырыш мыстан кг кем. Жездің барлық массасы неше килограмм?

Жауабы: кг.

ҚБ: «Бас бармақ»

ІІІ-топ тапсырмалары:

№ 545 .

Өрнектің мәнін табыңдар:

2. Есеп. (Есепті шешу арқылы «Астана-Бәйтерек» монументінің биіктігін анықтай аласыз).

Бір бригада т картоп, ал екіншісі одан т картоп кем жинады. Екі бригада неше тонна картоп жинады?

Жауабы: 97 т

ҚБ: «Екі жұлдыз, бір ұсыныс»

ІІ. Топтық жұмыс. «Пирамида» аялдамасы

Пирамида - Бейбітшілік және келісім сарайы. Онда Қазақстан халықтар ассамблеясы, ұлтаралық және дінаралық келісім орталығы орналасқан.

«Өкіл» әдісі. Шарты: Әр топқа тапсырма үлестіріледі. Уақыт белгіленеді (4 минут). Топ тапсырманы орындап болғаннан кейін, әр топқа бір адам «өкіл» ретінде таңдалып жіберіледі. Уақыт аяқталған кезде оқушылар қайтадан бастапқы топтарына келеді. Мұғалім тапсырманың жауабын тексеруге слайдпен ұсынады, оқушылар өз жауаптарын салыстырып, қателері талқыланады.

1. Бос орынды толтырып, қосындыны табыңдар:

1)

2)

2. Есепті теңдеу құру арқылы шешіңдер:

Тік төртбұрыштың ұзындығы см. Оның периметрі қабырғасы 6 см квадраттың периметріне тең. Тік төрбұрыштың ені неше сантиметр?

ҚБ: «Бас бармақ»

.

Сергіту сәті: «Мәңгілік ел» аялдамасы

«Мәңгілік ел» салтанатты қақпасы тәуелсіздігіміздің 20 жылдығына орай ашылды.

«Жақсы» жаттығуы (Оқушылар орындарынан тұрып, слайдқа қарап қайталайды).

• Күннің шыққаны жақсы ма? (күнді бейнелейді)

• Жақсы! (алақандарын соғады)

• Желдің соққаны жақсы ма? (желді бейнелейді)

• Жақсы! (алақандарын соғады)

• Достарыңмен жүрген жақсы ма? (адымдайды)

• Анаңды құшақтаған жақсы ма? (өздерін құшақтайды)

• Жақсы! (алақандарын соғады)

• Туған өлкеде жақсы ма? (құшақтарын жаяды)

• Жақсы! (алақандарын соғады)

• Үйіміз бар жерде жақсы ма? (үйді бейнелейді)

• Жақсы! (алақандарын соғады)

• Биде айналған жақсы ма? (айналады)

• Жақсы! (алақандарын соғады)

• Қазақстандық болған жақсы ма? (бас бармақтарын көрсетеді)

• Жақсы! (алақандарын соғады)

ІІІ. Жұптық жұмыс. «Ақ Орда» аялдамасы

Ақ Орда – Қазақстан Республикасы президентінің резиденциясы.

«Математикалық диктант» әдісі

Аралас сандарды ­ қосу үшін:

1. аралас сандардың бүтін және _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ бөліктерінің қосындысы ретінде жазу керек;

2. бүтін және бөлшек бөліктерін _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ керек; (егер қосындының мәніндегі бөлшек бөлік _ _ _ _ _ _ _ _ жай бөлшек болса, оның _ _ _ _ _ _ _ _ бөлігін айырып, бүтін бөлікке қосу керек )

3. шыққан қосындыны сан түрінде жазу керек.

Аралас сандарды азайту үшін:

1. бөлімдері әртүрлі болса, онда оларды _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ ортақ бөлімге келтіру керек;

2. егер азайғыштың бөлшек бөлігі азайтқыштың бөлшек бөлігінен _ _ _ _ _ _ _ _ болса, онда бүтін бөлігінен _ _ _ _ _ _ _ _ бөлігін, бөлшек бөлігінен бөлшек бөлігін азайтқан соң нәтижелерін қосу керек.

3. егер азайғыштың бөлшек бөлігі азайтқыштың бөлшек бөлігінен кіші болса,онда азайғышты _ _ _ _ _ _ _ _ бөлігі бірге кем, ал бөлшек бөлігінің алымы бастапқы берілген бөлшектің _ _ _ _ _ _ _ мен бөлімінің қосындысынан тұратын, бөлімі өзгеріссіз қалған аралас санмен алмастырып, содан соң азайту орындалады.

ҚБ: «Бағдаршам»

IV.«Хан шатыры» аялдамасы

Хан шатыры - ірі ойын-сауық және сауда-саттық орталығы.

Қалыптастырушы бағалау тапсырмалары:

Ойлау дағдыларының деңгейі:

Білу, түсіну, қолдану, талдау.

Бағалау критерийі: Білім алушы:

• Аралас сандардың қосындысын табады; аралас сандарды азайтады;

• Мәтінді есептерді шығаруда жай бөлшектерге арифметикалық амалдар қолданады;

• Мәтін есеп мазмұнымен танысып, теңдеу құрады, теңдеу шешімін дәлелдейді.

1-тапсырма

Амалды орындаңдар:

a) ;

b) ;

c)

Дескриптор: Білім алушы

- бөлімдері әртүрлі аралас сандарды қосады;

- натурал саннан аралас сандарды азайтады;

- бөлімдері әртүрлі аралас сандарды азайтады.

2-тапсырма

Теңіз деңгейінен м көтерілген таудың төбесінде, биіктігі м мұнара тұрғызылған. Мұнара төбесінде биіктігі м найзағай тартқыш орналасқан. Осы найзағай тартқыштың ұшы теңіз деңгейінен қандай биіктікте тұр?

Дескриптор: Білім алушы

• есеп шартына сәйкес санды өрнек құрастырады;

• бүтін бөліктермен амал орындайды;

• бөлшек бөліктерімен амал орындайды;

• дұрыс жауабын табады.

3-тапсырма. Егер белгісіз саннан санын азайтса және айырымның мәніне санын қосса, саны шығады. Бегісіз санды табыңдар.

Дескриптор: Білім алушы

• есеп шартына сәйкес теңдеу құрастырады;

• теңдеу шығару алгоритмін дұрыс қолданады;

• бүтін бөліктермен амал орындайды;

• бөлшек бөліктерімен амал орындайды;

• теңдеудің түбірін табады.

«Қарқын» саралау тәсілі (кейбір оқушылар басқаларына қарағанда жылдам жұмыс істейді)

Қосымша есептер:

1. Сыйымдылықтары 8 л және 9 л ыдыстарды пайдаланып, өзеннен 3 л суды қалай өлшеп алуға болады?

2. №572. Ертедегі есеп. Көпес ұзақ жолға шығар алдында балаларына мұра қалдырды. Ол өзінің байлығының жартысын үлкен ұлына, үштен бірін кіші ұлына, алтыдан бірін қызына берді. Егер көпес үйіне қайтып келмесе, олар әкесінің мұрасын әкесі айтқандай бөлісе ала ма?

А3 форматты қағаздар, стикерлер, маркерлер

«Математика-5»

Авторлары:

Т.А.Алдамұратова

Қ. С. Байшоланова,

Е.С.Байшоланов

Алматы «Атамұра» 2017

Слайд

«Математика-5»

Авторлары:

Т.А.Алдамұратова

Қ. С. Байшоланова,

Е.С.Байшоланов

Алматы «Атамұра» 2017

Карточкалар

Тексеруге слайдтан тапсырма көрсетіледі

Карточкалар

Сабақтың соңы

5 мин

Кері байланыс. «Экспо-2017» аялдамасы.

Экспо – индустрияландырудың нышаны және техникалық, технологиялық табыстардың дүниежүзілік көрмесі.

«Бес саусақ» әдісі.

1. Қандай білім алдым?

2. Бүгін не істедім, неге қол жеткіздім?

3. Мен кімді қуанта алдым? Кімге көмектестім?

4. Өз белсенділігім және көңіл-күйім қандай?

5. Елімді, туған жерімді дамыту және көркейту үшін қандай үлес қоса аламын?

Слайд

Саралау

Бағалау

Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау

Топтық тапсырмалар берілгенде топ ішіндегі әр оқушы өз рөлдерін анықтап, қабілеттеріне қарай сараланады. Белсенді оқу тәсілдері: «Сөзжұбақ», «Өкіл», «Ойлан – жұптас – бөліс», «Математикалық диктант» әдістерін пайдаландым. Постермен, жеке, жұптық, топтық жұмыстармен айналысады. Кейбіреулері үшін қосымша есептер ұсынамын.

Формативті бағалау түрлері: «Мадақтау», «Бағдаршам», «Бас бармақ», «Екі жұлдыз, бір ұсыныс», «Шапалақ» әдістері. Қалыптастырушы бағалау тапсырмалары арқылы бағаланады.

• Оқушылардың партада түзу отыруын, жарықтың дұрыс түсуін;

-Денсаулық сақтау үшін «Жақсы» сергіту сәтін;

- Психологиялық жағымда ахуал туғызу;

-АКТ-ны уақытында қосып, сөндіруді қадағалаймын.