Досболова Айман Дүкенбайқызы

№264 мектеп-лицейінің мұғалімі

Қызылорда қаласы

Сабақтың тақырыбы: Ілмек бізбен тоқудың әдіс-тәсілдері.

Сабақтың мақсаты:

Білімділік мақсаты: Ілмек бізбен тоқу әдістерін үйрету.

Дамытушылық мақсаты: Жұмыс барысында оқушының шеберлігін, ой-өрісін, көркемдік талғамдарын арттырып, шығармашылық қабілетін дамыту;

Тәрбиелік мақсаты: Өз бетімен жұмыс жасауға, бір-біріне көмектесуге, әсемдікке, ұқыптылыққа, тазалыққа тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың әдісі: теориялық, баяндау, сарамандық, сұрақ-жауап.

Көрнекілігі: интерактивті тақта.

Керекті құрал-жабдықтар: ілмек біз, әртүрлі тоқуға арналған жіптер.

Пәнаралық байланыс: математика, тарих, биология.

Сабақтың барысы

1. Ұйымдастыру кезеңі

1. Сәлемдесу

2. Оқушыларды түгендеу

3. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.

2. Үй тапсырмасын сұрақ-жауап арқылы сұрау.

Оқушыларға сұрақ қою арқылы үй тапсырмасын сұраймын.

2. Жаңа сабақ.

Тоқу өнері – қазақ халқының ежелден келе жатқан, ең алғаш киімі мен үй жабдығының негізі болған қадірменді өнер. Бұл тамаша өнер қазіргі талап-тілектер тұрғысынан жалғастырылып, туысқан халықтар шағармашылығымен толықтырылып, байытылып, тұрмыспен бірге ұласа дамып, онан сайын жетіліп, адамдарды сұлулыққа, әсемдікке жетелеуде.

Ілмек біздің шығу тарихына келетін болсақ, ілмек бізбен тоқу өте ертеде, Солтүстік Африкада ХІІ-ХІҮ ғасырда ұзын ілмекпен тоқудан, одан Шығыс Еуропада, Ресейде, Азия елдерінде ілмекпен тоқу өнері дамыған. Ілмекті бізбен тоқылған бұйымдар беріктігімен, әсемдігімен ерекшеленеді. Ілмекті біз материалдары – сүйек, металл, ағаш. Біздің сабы мен ұшы болдаы. Ұшы ілмекті жасалады

Тізбек (цепочка) бірнеше үлпілдек шалудан жасалған тізбектер алғашқы қатар тоқылуға тиіс бар бұйымның бастапқы негізі болып саналады. Ілмектің ұшына бір шалу жасайды да, жіпті ілмекке орап, алғашқы шалудың ортасынан өткізіп алады. осылайша қайталана береді.

Қысқаша шалу (полустолбик). Ілмекті тізбектегі 3 шалудың алдынан артына қарай өткізеді. сонан соң ілмекке жіпті орап, оны ілмектегі екі шалудан өткізіп алады.

1- сурет тізбектей шалу 2- сурет қысқаша шалу

Жай шалу (столбик без накида). Ілмектегі тізбектегі 3 шалудың алдынан кері қарай өткізеді. Ілмекке жіпті орап, шалып алады, сонан соң жіпті тағы орап оны ілмектегі екі шалудан өткізіп алады.

3- сурет жай шалу 4- сурет бос жіп қосылған шалу

Бос жіп қосылған шалу бағананың (шалудың) биіктігін көтеру үшін оны бір не бірнеше бос жіпті орап, бұрынғы қатардағы не тізбектегі 4 шалудан өткізеді де оған қайта жіп орап, оны ілмектегі шалумен бос жіптен 2 шалу өткізеді, жіпті тағы орап, оны да ілмектегі соңғы 2 шалудан өткізіп алады.

5. Сабақты бекіту. «Сөз тізбегін дұрыс табу».

Бұл кестеден бүгінгі сабағымызға қатысты үш сөз тіркесі шығады: ілмек бізбен тоқу, нық шалу, қысқаша шалу.

5. Үйге тапсырма.

Ілмек бізбен тоқудың әдіс-тәсілдерін үйден қайталап келу.

5. Оқушыларды бағалау, жұмыс орнын жинақтау.