Ашық сабақ М.Мақатаев "Райымбек, Райымбек" поэмасы 11-сынып

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: М.Мақатаев өмірі мен шы-ғармашылығы

Мектебі: Мұхаметқұл исламқұлов атындағы жалпы орта мектебі коммуналдық мемлекеттік мекемесі

Күні:

Мұғалімнің аты жөні: Кистауова Шынар Еркинбековна

Сыныбы: 11

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы:

М.Мақатаев «Райымбек! Райымбек!» поэмасы.

Осы сабақ арқылы жүзеге аса-тын оқу мақ-саттары

Поэмадағы қазақ халқының бастан кешкен қиын кезеңдерінде азаттық үшін арпалысқан алып тұлға- Райымбек баба өмірі, жасаған ерліктері, жорықтары жайлы мағлұмат беру.

Сабақ мақ-саттары

* Ауызша еркін, шешен көркем сөйлеуге үйренеді;

* Оқушының сөйлеу тілі дамиды;

* Өз пікірін дәлелдеп, қорытынды жасай алады.

Тілдік мақсат

Оқушылар орындай алады: шығарманы оқып, мазмұнын баяндайды, тақырыпқа сай тапсырмаларды орындайды.

Пәнге тән лексика мен терминология:

* поэма

* сюжет

* батыр

* идея

* жоңғар

Диалог пен жазу үшін пайдалы сөздер мен тіркестер:

* Райымбек батырдың ерлігін кейінгі жас ұрпаққа дәріптеу үшін ...

* Райымбек батырдың ерлігі суреттелуіне ...

* Поэманың негізгі идеясын ...

Талқылауға арналған сұрақтар: 1. Поэмада Райымбек образын қалай бейнеленді?

2. Поэманың сюжеті неше арнада дамиды? 3. Ақын поэмада қазақ елінің қиын жағдайын қалай бейнеледі?

Бағалау крийтерилері

* Тыңдалған оқылым тапсырмасының мазмұнын түсіндіреді;

* Шығармашылыққа негізделген сұрақтар мен тапсырмаларға жауап беріп, талдайды;

* Тақырып бойынша ой қорыту жасай алады.

Құндылықтарды дарыту

Қазақстандықтардың бойында патриоттық сезімі, ұлттық сана-сезімі, ұлттық рухы, азаматтылығы мен әлеуметтік белсенділігі жоғары деңгейлі зияткер әрі бәсекеге қабілетті тұлғаға тән қасиет-сапаларды жетілдіруге бағыттау.

Пәнаралық байланыс

Қазақстан тарихы

АКТ қолдану дағдылары

Интернет-ресурстар, дерекқордан және интернеттен сабаққа қатысты ақпаратты іздеу.

Бастапқы білім

Оқушылар алдыңғы тоқсанда алған білімдері мен дағдыларына сүйене отырып, шығарманы фабуласы бойынша сипаттай алады, тақып жайлы ойын жеткізеді.

Сабақтың барысы

Сабақтың жоспарлан-ған кезеңдер

Сабақта жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Басталуы:

5 минут

1.Топқа бөлу. 2.Сыныпта ынтымақтастық атмосфераны қалыптастыру. Психологиялық тренинг. «Егер мен батыр болсам...» 3.Үй тапсырмасын тексеру. «Пошта» әдісі. Пошта жәшігінен тапсырманы алу. Пошта тасушы үш топқа үй тапсырмаларын бекіту сұрақтарын береді.

Оқушыларды топқа бөлуге арналған су-реттер

Ортасы

5 минут

10 минут

5 минут

10 минут

* Оқушыларды оқу мақсаттарымен, крийтери-мен таныстыру.

* Оқылым мәтінін негізге ала отырып, тапсыр-маларды орындату.

Сабақтың тақырыбын білдіретін мәселелерді анықтау. «Миға шабуыл» әдісі. «Батыр» дегенді қалай түсінесіңдер? Қазақ батырларынан кімдерді білесіңдер? Біз өткен сабағымызда қай жазушының шығармасымен таныс болдық? Ол шығармада қай батыр бейнеленген?

«Пікір пирамидасы» әдісі. Райымбек батыр туралы деректер айту. Аты аңызға айналған Райымбек батыр ұлы жүздің Албан тайпасы Алжан руынан шыққан.Кей деректерде «Хангелді Райымбек» деп аталғанмен,Хангелді Райымбектің әкесі емес,атасы.Әкесі Хангелдінің кенже ұлы-Түке.Қазақ – жоңғар соғысында ерекше ерлігімен танылған Райымбек Түкеұлы 1705 жылы дүниеге келген. Алматы облысында жұмыс сапарымен жүрген Елбасы Баба тойы ұйымдастырылған Шалкөде жайлауына ат басын бұрды.Елбасының әкесінің өзі Әбіш перзентке зар боп жүргенде Райымбек батырдың басына келіп, жаратканға мінәжат етіп,ұлды болған. Сондықтан, Елбасының бұл құрметі ата мен баба әруағы алдында ұлы парыз деп есептесе де болады. Бұқара алдында сөз алған Елбасы Елордада үлкен көшенің біріне және Алматыда әскери полкке баба есімін берілгенін жеткізді. «Райымбек, Райымбек» поэмасы М.Мақатаевтың көрнекті туындыларының бірі. Бұл поэмада Райымбек батырдың ерлігі суреттеледі. Поэманың негізгі идеясы – XVIII ғасырдың басында жоңғарларға қарсы шапқан Райымбек батырдың ерлігін кейінгі жас ұрпаққа дәріптеу.

Қалмақтың: « Ойрантөбе ойылды, Секер, Барақ жойылды. Райымбек келді де, Алмадай үзді мойын-ды» ,- деп зарлайтыны осыдан.

«Мәтінге сұрақ» әдісі. І топ. Поэмадан халық мұңынан туған «Елім-ай-дың» бірінші шумағын оқу. Поэмадан ел басына түскен түнек жағдайды бейнелеген өлең жолдарын табу. ІІ топ. Поэмадан Қабай жырауға көп міндеттер ар-тылғандығы белгілі. Өлең жолдарынан табу. Қабай жырау мен Райымбек батыр арасындағы диалогты тауып оқу. ІІІ топ. Ақын поэмадан даңғой билердің мінезін бейнелеген өлең жолдарынан табу. Поэмада ақын билердің жағымсыз әрекеттерін бейнелеуі. 1. Райымбек образын бейнелеудегі тұсын тап.

2. Поэманың сюжеті неше арнада дамиды? 3. Ақын поэмада қазақ елінің қиын жағдайын бейнелеуі.

Кеспе қағаз

Бейнебаян

Белсенді оқу тапсырмалары

Үлестірме материалдары

Сабақтың соңы

5 минут

«Серпілмелі сауал» стратегиялық іс-әрекет арқылы нені білдім ? сұрағына оқушылардан сыни тұрғыда жауап алу. Үйге тапсырма беру: Поэма мазмұнын баяндау.

Үлестірме материалдары

Қосымша ақпарат

Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқу-шыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?: Райымбек образын бей-нелеудегі тұ-сын табу; Поэманың сюжеті неше арнада дами-ды? Ақын поэмада қазақ елінің қиын жағ-дайын бейне-леуі

Бағалау - Оқушылардың үйренгенін тексе-руді қалай жоспарлайсыз?

1. Формативті бағалау.

2. Топтық бағалау.

Денсаулық және қауіпсіздіктехникасының сақталуы

Сынып бөлмесінің тазалығын сақтау, оқушылардың топ-тық, жұптық жұмыс барысында икемді қозғалуын және дұрыс отыруын қамтамасыз ету.

Сабақ бойынша рефлексия сабақ мақсат-тары оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылар-дың барлығы ОМ қол жет-кізді ме?

Жеткізбесе, неліктен? Сабақтың уақыттық ке-зең дері сақ-талды ма? Сабақ жоспа-рынан қан-дай ауытқу-лар болды, неліктен?

Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланы-ңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.

М.Мақатаевтың «Райымбек! Райымбек!» поэмасына сабақты өту мақсатым шынайы болды. Бүгін оқушылар М.Мақатаевтың «Аққулар ұйықтағанда» поэмасынан басқа да ақынның тарихи тақырыпқа жазған «Райымбек! Райымбек!» поэмасы барын білді. Ақын өлеңдерінің лирикаға толы болуымен қатар, тарихи тұлға Райымбек батыр жайлы, Райымбек батыр кесенесінің Қазақстан Республикасының президенті Н.Ә.Назарбаевтың да өмірге келуіне байланысты ерекше маңызы бар екенін түсінді. Сабақ қызықты өттілді. Себебі, сынып оқушылары белсенді қатысып, поэма мазмұнын оқушылар бір-бірімен диалогқа түсу арқылы толық меңгерді. Мұны оқушылардың тапсырманы орындау мүм-кіндігімен анықтадым. Сабақта сынып ішінде көшбасшылық байқалды. Өйткені сыныптың ынтымақтастыққа бірлесу мақсатында «Егер мен ба-тыр болсам..», сабақтың тақырыбын білдіретін мәселелерді анықтау үшін «Миға шабуыл» әдісі арқылы оқушылардың ««Батыр» дегенді қалай тү-сінесіңдер?» сұрақ-тапсырмалары арқылы сабақтың тақырыбы мен мақ-сатын өздері талпыныспен, қызығушылықпен аша алғандығынан байқа-дым.

Мен өз жоспарыма өзгеріс енгіземін.Себебі В деңгейдегі оқушылар ақын шығармашылығына деген қызығушылығы байқалды.

Жалпы баға:

Сабақты жақсы өткеннің екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)

1. Тақырыпты ашуда оқушылардың өздеріне берілген тапсырмаларды орындауы.

2. Пошта» әдісі арқылы өткен сабақты пысықтағаным.

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алды(оқыту туралы да, оқу туралы да)

1. «Пікір пирамидасы» әдісі арқылы А, В, С деңгейдегі оқушыларды бүгінгі сабаққа деген көшбасшылығы байқалғандығы.

2. «Мәтінге сұрақ» әдісі арқылы оқушылардың өзара бір-бірімен диалогқа түскендігі.

Сабақтың барысында сынып немесе жекелеген оқушылардың жетістік, қиындықта-ры туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?

Сабақ барысында оқушылар тапсырмаларды орындау мақса-тында сыныптың ақын шығармашылығына дегенқызығушылығы-ның жоғарылығын білдім. Түрлі әдістерді са-бақта қолдану арқылы оқушы бойына сенім мен жігер бере отырып, оқушы бойына көш-басшылық қасиет қалыптастыра алатынымды байқадым.