10-сынып. Қазақ әдебиеті. Сабақ жоспары

Сабақтың тақырыбы: Шәкәрім Құдайбердіұлының өмірі мен шығармашылығы

Сабақтың мақсаты: 1. Ш.Құдайбердіұлының шығармашылығына талдау жасау

2. Оқушылырдың ойлау және сөйлеу қабілеттерін дамыту

3.Ақынның мәдени мұрасын құрметтеуге, ұлтжандылыққа тәрбиелеу

Сабақтың түрі: жаңа сабақты түсіндіру

Сабақтың әдісі: сұрақ-жауап, талдау, әңгімелеу, түсіндіру.

Сабақтың көрнекілігі: суреттер,сызбалар, т/б.

Пәнаралық байланыс: қазақ тілі, музыка, тарих.

Сабақтың барысы:

1. Ұйымдастыру

2. Үй тапсырмасын сұрау

А) Абай деген кім?

Ә)Оның қандай шығармалары бар?

Б)Өлеңге қандай өзгерістер енгізді?

В)Абайдың немере інісінің аты кім?

3. Жаңа сабақ

-Балалар, біз бүгін Абайдың немере інісі –Шәкәрім Құдайбердіұлының өмірі мен шығармашылығына талдау жасаймыз. Төменгі сыныптарда оның көптеген өлеңдерімен, поэмаларымен таныстыңдар, сондықтан ол кім деген сұраққа жауап беріңдерші.

Шәкәрім –ақын

Олай болса сол кісінің басқа да қырларымен танысайық.

Сабағымызды төмендегі өлең жолдарымен бастайық.

Қайтадан қайрылып

Қауымға келмейсің,

Барыңды-

Нәріңді

Тірлікте бергейсің.

Ғибрат алар артыңда із қалдырсаң

Шын бақыт-

Осыны ұқ,

Мәңгілік өлмейсің!

Ш.Құдайбердіұлы 1858 жылы шілденің 11-і күні Семей облысы, Шыңғыстау деген жерде дүниеге келген. Руы –тобықты. Әкесі- Құдайберді, атасы-Құнанбай. Арғы атасы-Өскенбай, бабасы-Ырғызбай. Ол –ақын,прозаик, философ,аудармашы болған. Әкесінен ерте жетім қалып, атасы Құнанбайға еркелеп жас кезінде білім алмаған, дей тұрғанмен, кейіннен Абай ағасының арқасында білім алады.Ол түрік, парсы, орыс, араб тілдерін жетік меңгерген.Стамбул, Париж, Мекке қалаларының кітапханаларында, мұражайларында мағлұматтарды зерттеп,жинақтаған.19 жасынан бастап қазақ шежіресін жинаған.Пушкин,Толстой, Хожа Хафиз, Физули, Сағди, Қожа Ахмет Яссауи, Гете т/б шығармаларына аударма жасаған.Абай ұрпақтары ұшыраған зобалаңға бұл да ұшырайды, біреулердің жала жабуымен ұсталып, қамалады. Дегенмен ақталған Шәкрімді жолда біреулер атып өлтіреді , денесін құдыққа салып жібереді. Оны білген ұрпақтары құдықтан алып, Жидебайдағы Абай атамыздың бейітінің қасына жерлейді.

Енді сұраққа жауап беріңіздер:

• Біз Шәкәрімнің қандай поэмасымен таныстық?

Олай болса, сол шығарманы талдап көрейік...

Шәкәрімнің шығармалары

Абай Шәкәрім сабақтастығы

Бекіту сүрақтары:

• Шәкәрім кім ?

• Қашан ,қайда дүниеге келген?

• Абайды кім санаған?

Қорыту : Өз заманында өте білімді, білікті адам бола білген Шәкәрім шығармашылығы сіздер мен біздерге үлгі болуы керек екенін есте ұстайық. Оның тағылымын өз өмірімізге азық ете білейік.