Тақырыбы: Тоғызқұмалақ. Ойын ережелері мен ерекшеліктері

Мектеп: №51 мектеп -гимназиясы

Мерзімі: 16.03.2018 жыл

Мұғалімнің аты-жөні: Аманқұлов Талғат Бөгенбайұлы

Сынып: 7 «Г»

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар:

Сабақтың мақсаты:

Оқушыларға ұлттық ойынның тарихын таныстыра отырып, негізгі ережелерін үйрету.

Тілдік мақсат

Пәндік лексика және терминология:

Құмалақ, Қазан, Отау, Бастаушы, Қостаушы, Тұздық, Атсырау

Талқылауға арналған сұрақтар:

1. Ұлттық ойындар не үшін маңызды?

2. Тоғызқұмалақ ойынының дененің(адамның)өсіп жетілуіне маңызы қандай?

Себебін түсіндіру:

1. Ұлттық ойын елімізге не үшін керек ?

2. Қазақтың ұлы ойшылдарынан ұлттық ойынды ойнап, халыққа дәріптеген кімдерді білесіз?

Алдын ала оқыту

Қазақтың ұлттық ойыны – тоғызқұмалақ

Сабақ барысы

Жоспарланған

уақыт

Жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

Ұйымдастыру сәті ( Сапқа тұрғызу ,сәлемдесу )

• Бір орында тұрып орындалатын саптық жатығулар

• Жүру жаттығулары

• Жүгіру ,жаттығулары

• Тынысты қалыпқа келтіру

• Жалпы дене жаттығулары

Ысқырық, уақыт өлшегіш

Сабақтың

ортасы

Тоғызқұмалақ ойынының ережесін түсіндіру.

Жүріс жасау ережесі
Құмалақ ұту ережесі
Тұздық алу ережесі
Атсырау ережесі

Бірінші ерекшелік –ойын барысында кез келген отауда бір ғана құмалақ қалғандай болса ол құмалақты алып келесі отауға жүруге болады, ал отау бос қалады.

Тоғызқұмалақ тақтасы

    9      8       7      6       5       4     3      2     1

Бастаушы өзінің кезекті жүрісінде 6-шы отауындағы 1 құмалақты келесі 7-ші отауға жүрді делік, сонда 6-шы отау бос қалады.

    9      8       7      6       5       4     3      2     1

    1     2      3       4      5      6      7      8       9

Екінші ерекшелік – «тұздық» деп аталады. «Тұздық» алу үшін  соңғы құмалақ қарсыластың  екі құмалағы бар отауларының біріне (9- шы отаудан басқасына) түсіп, ондағы құмалақтар санын алғаш рет үшке толтыруы керек.

    9      8       7      6       5       4     3      2     1

Міне осы сәтте қостаушы 5-ші отауындағы 11 құмалақты таратып, бастаушының 6-шы отауындағы құмалақтар санын алғаш рет үшке толтырып сол отаудан  «тұздық» алады.

9      8       7      6       5       4     3      2     1

    1     2      3       4      5      6      7      8       9

Ойын аяқталуға жақындаған сайын әр ойыншының отауларындағы құмалақ таусыла бастайды. Әр құмалақ ұтып алынған сайын немесе тұздыққа түскен сайын қарсыластардың жүріс мөлшері кеми береді. Сондықтан ойын соңында қарсыластардың бірінің отауларында жүріс жасай алмайтын жағдай да кездеседі. 
Егер “атсырау” жағдайында қосымша жүріс жүрілген кезде, құмалақтар амалсыздан қарсыластың отауларының біріне түсіп, жүріс беретін болса, ойын әрі қарай жалғаса береді. 
Егер ойыншы ойын барысында 82 құмалақ жинаса ойын бірден тоқтатылады.

Сабақтың соңы

Рефлексия «Ми гимнастикасы» сабақты бекіту арқылы сұрақ қою.

-Тоғызқұмалақ ойыны қазақтың ұлттық ойын түріне кіреме?

- «Тұздық» алу дегеніміз не?

- Әр бөлікте неше отау, неше қазандық бар?

- Бірінші ойынды бастаған ойыншыны қалай атаймыз?

Қорытынды:Оқушыларды бағалау. «Екі жұлдыз,бір ұсыныс» стратегиясы .Оқушылардың пікірін тыңдау.

Саралау- Сіз қалай көбірек

қолдау көрсетуді жоспар-

лайсыз? Қабілеті жоғары бала-

лардың алдына қандай міндет

қоюды көздейсіз?

Бағалау-балалардың материялды

меңгеру деңгейін қалай тексеруді

жоспарлайсыз?

Пәнаралық байланыс

Қабылеті жоғары балаларға мақтау,мадақтау және осы ойынды ары қарай шыңдауды талап етемін

Ойын ойнату арқылы тексеремін

Математика