Ұзақмерзімдіжоспардыңтарауы:

«Махаббат және абырой»

Пәні: қазақ әдебиеті

Мектеп:

Күні:

Мұғалімніңаты-жөні:

Сынып:8

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы:

Бауыржан Момышұлының «Ұшқан ұя» әңгімесі

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

Т/Ж 3. Көркем шығармадағы кейіпкерлерді сомдауда тура және жанама мінездеулерді жіктеу;

Б/С 2. Шығармадағы материалдық және рухани құндылықтарды заманауи тұрғыда салыстырып, жаңашылдығына баға беру;

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар орындай алады:

-көркем шығармадағы кейіпкерлердің мінездеулерін жіктейді

- көтерілген құндылықтарды талқылайды, салыстырады.

Оқушылардың көпшілігі орындай алады: .

- әдеби туындыдағы тура және жанама мінездеулерді салыстырады

- материалдық және рухани құндылықтарды ажыратады.

Кейбір оқушылар орындай алады:

-туындыдағы көтерілген құндылықтарды бүгінгі заманмен салыстырады

-жаңашылдығын дәлелдейді.

Бағалау критерийі

- әңгімедегі кейіпкерлерді сомдауда тура және жанама мінездеулерді жіктейді.

- материалдық және рухани құндылықтарды заманауи тұрғыда талдайды, ажыратады, жаңашылдығына баға береді

Тілдік мақсаттар

Оқушылар орындай алады:

Топтық жұмыстар арқылы жағдайды талдайды, өзіндік көзқарасын білдіру үшін қажетті сөздер мен сөз тіркестерін тиімді пайдаланады.

Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер:

Баба, шіл, жеті ата, ата - тегі, тарамыс, старшын, ояз, бөстек.

Диалог құруға/шығарма жазуға арналған пайдалы тіркестер:

Рухани құндылық, материалдық құндылық, қазақ ұлтына тән көрініс, әдет-ғұрып, салт-дәстүр, әжемнің аңыз әңгімелері, ертегілері.

Талқылауға арналған сұрақтар:

Әңгімедегі көтерілген құндылыктардың еліміздің дамуына ықпалы қандай?

Қазіргі кезде шығармада көтерілген құндылықтар өзекті ме?

Құндылықтарға баулу

Отбасылық және тарихи құндылықтарды бойына сіңіру, өмірмен байланыстыра отырып, шығармашылық пікірін дәлелдеу.

Пәнаралық байланыс

Қазақ тілі, өзін-өзі тану

Алдыңғы оқу:

Б.Момышұлының «Ұшқан ұя» әңгімесінің сюжетін еске түсіріп, жинақтау.

Жоспар

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері:

Ресурстар

Сабақтың басы:

5 минут

Ұйымдастыру кезеңі.

1.Сәлемдесу.

2. Түгендеу.

Тарихи құндылықтарды бағалау негізінде атақты тұлғалардың әжелерінің атымен топқа бөлу.

«Қызығушылықты ояту» бөлімі.

«Адасқан суреттер» әдісі бойынша сынып қабырғаларында әңгімеден 6 үзінді тұрады. Әр топ мүшелерінен бір оқушы үзінділерді оқып, бабасы Имаштың, әкесі Момыштың, әжесі Қызтумастың суреттерін үзінділерге сәйкестендіреді.

«Адасқан суреттер» әдісі оқушылардың сабаққа деген қызығушылығын ояту мақсатында оң нәтиже береді. Үзінділерді ретімен тауып қоюда оқушылардың есте сақтау қабілеті дамып, бір-біріне қолдау көрсетеді.

1-топ «Зереәже»

2-топ «Қызтумас әже»

3-топ «Айғаным әже»

Суреттер, үзінділер

Сабақтың ортасы:

30 минут

Топтық жұмыс.

1-тапсырма. «Салыстыру аймағы» әдісі арқылы шығармадағы кейіпкерлердің

1.тура мінездеулерін табады.

2. Жанама мінездеулерін табады.

3. Тура және жанама мінездеулерін салыстырады.

«Салыстыру аймағы» әдісі оқушылардың зейіндерін шоғырландырып, өз беттерінше білім алуын ұйымдастырады, мәліметтерін ортаға жинақтайды,білім алушыны қойылған мәселе бойынша салыстыра білуге дағдыландырады.Оқушылар тапсырманың ішінен өз мүмкіндігіне сай келетін жұмыс түрін таңдай алады. Бұл - олардың сұранысы мен қабілетіне сәйкес келетін жұмыс.

Дескриптор:

Білім алушы

1. Тура және жанама мінездеулерді мәтіннен табады.

2. Тура және жанама мінездеулерді жіктейді.

3. Мінездеулерді салыстырады.

Қалыптастыру бағалау «Бас бармақ» әдісімен бағаланады.

2-тапсырма. Жеке,жұптық, топтық жұмыс.

«Үштік» ( ойлан, жұптас, бөліс) әдісі арқылы тапсырманы жұптасып талқылайды, құндылықтарды түріне қарай ажыратады, өз пікірін білдіреді.

«Үштік»әдісі бойынша әр оқушы тапқан мәліметін дәптерге жазады, кейін өз идеяларымен бөліседі, пікірлерін ортаға салады. Бұл әдісте оқушы мұқият тыңдайды, өз ойын ашық айтады, пікірін дәлелдей алады. Қарым – қатынас формалары бойынша саралауда қабілеті орта оқушы өзінің құрбысынан көмек алуға мүмкіндігі бар. Қабілетті оқушы өз ойы мен идеясын жүзеге асыруда топ жұмысына үлесін қоса алады.

Дескриптор:

1. Әңгімедегі құндылықтарды талқылайды.

2. Сызба арқылы ажырата алады.

3. Дәлелдер келтіре алады.

Қалыптастырушы бағалау.

«Қате түсінікті тексеру» әдісі бойынша мұғалім оқушыларға талдаулардың қате жауаптарын әдейі береді. Олардан келісетін – келіспейтігін, өздерінің көзқарастарын айтуларын сұрайды.

Сергіту сәті: «Көбелек» жаттығуы

3-тапсырма. Топтық жұмыс.

«Себеп – салдарлық диаграмма» тәсілі арқылы әңгімедегі құндылықтарды заманауи түрғыда салыстырады, жаңашылдығына баға береді.

«Себеп-салдарлық диаграмма» әдісінде талқылау сұрақтары бойынша пікірталас туындайды. Оқушылар әңгімедегі құндылықтарды өмірмен байланыстырады. Бұл оқушының ынтасын одан әрі арттырады, әр оқушы өз қабілетін танытады, оларды логикалық ойлауға итермелейді.Тапсырмадағы себеп пен салдарды барлық оқушылар табады, кейбір оқушылар сол құндылықтардың жаңашылдығына баға береді.

«Жеті атасын білмеген – жетесіз»

«Ертегісіз өскен бала – рухани мүгедек адам»

ұлттық дүниетанымы

т өмен мәңгүрттік генетикалық

тектілік

бұзылады

ұ

Әңгімедегі құндылықтардың еліміздің дамуына ықпалы

мейірімсіздік

ө

«Бесік жырын білмеген келіннен қорқамын»

Дескриптор:

1. Шығармада көтерілген мәселелердің себеп – салдарын табады.

2. Әңгімедегі құндылықтардың қазіргі кезде де өміршеңдігін,еліміздің дамуына ықпалын дәлелдейді.

Қалыптастырушы бағалау. Сөздік бағалау. Мұғалім оқушыларды тапсырманы жақсы орындағаны үшін мақтайды, орындағандағы қателіктерін көрсетеді, оның жұмысына ешқандай белгі қоймайды. Нәтижесінде оқушылар жетістікке жетулері үшін одан әрі биік нәтижелерге жетуі керек деп ұйғарады.

Кесте, оқулық

І топ – «Әкесі Момыш»

ІІ топ – «Әжесі Қызтумас»

ІІІ топ – «Бабасы Имаш»

Сызбалар, оқулық, интербелсенді тақта

Сызбалар және үлестірмелі қағаздар

диаграмма

Сабақтың соңы:

5 минут

Кері байланыс.

Бұл сабақ қаншалықты қиын болды?

1-саты: Қиын емес.

2-саты: Қиын, бірақ ненің қиындық тудыратынын түсінуге тырыстым.

3-саты: Қиын, бірақ түсінуге арналған стратегияларды қолдана бастадым.

4-саты: Қиын, бірақ сабақты игерген сияқтымын

5-саты: Қиын, соған қарамастан тақырыпты орындай алдым.

Бүгінгі сабақтың соңында қандай сезімде болдым?

1. Мүлдем сенімсізбін

2. Сенімсізбін

3. Аздап сенімдімін

4. Сенімдімін

5. Өте сенімдімін

Үй тапсырмасы.

Қазақ ұлтына тән көрініс тапқан құндылықтар туралы ойтолғау жазу

Қазіргі кезде шығармада көтерілген құндылықтар өзекті ме? Пікір жазу.

«Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілерсің» тақырыбына эссе жазу.

Дескриптор:

1. Ойын нақты жеткізе алады.

2. Өзіндік пікірін білдіре алады.

3. Эссе құрылымына қойылатын талаптарды және сөз мәдениетін сақтайды.

Саралау – қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз?

Басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?

Сабақты жоспарлау барысында сыныптың деңгейін ескере отырып, сабақ мақсатын құрдым. Сабақ мақсаты негізіндегі бағалау критерийлері бойынша оқушыларды саралауда қарапайымнан күрделіге қарай бағыттадым.

Сабақтың басында «Адасқан суреттер» әдісі оқушылардың сабаққа деген қызығушылығын ояту мақсатында оң нәтиже береді деп ойлаймын. Үзінділерді ретімен тауып қоюда оқушылардың есте сақтау қабілетін дамытып, олар бір-біріне қолдау көрсетеді. «Салыстыру аймағы» әдісі оқушылардың зейіндерін шоғырландырып, өз беттерінше білім алуын ұйымдастырады, мәліметтерін ортаға жинақтайды,білім алушыны қойылған мәселе бойынша салыстыра білуге дағдыландырады.Оқушылар тапсырманың ішінен өз мүмкіндігіне сай келетін жұмыс түрін таңдап,әр оқушы өз қабілетін танытады.«Үштік»әдісі бойынша әр оқушы тапқан мәліметін дәптерге жазады, кейін өз идеяларымен бөліседі, пікірлерін ортаға салады. Бұл әдісте оқушы мұқият тыңдайды, өз ойын ашық айтады, пікірін дәлелдей алады. Қарым – қатынас формалары бойынша саралауда қабілеті орта оқушы өзінің құрбысынан көмек алуға мүмкіндігі бар. Қабілетті оқушы өз ойы мен идеясын жүзеге асыруда топ жұмысына үлесін қоса алады. «Себеп-салдарлық диаграмма» әдісінде талқылау сұрақтары бойынша пікірталас туындайды. Оқушылар әңгімедегі құндылықтарды өмірмен байланыстырады. Бұл оқушының ынтасын одан әрі арттырады, әр оқушы өз қабілетін танытады, оларды логикалық ойлауға итермелейді.Қабілеті орта оқушылар тапсырмадағы себеп пен салдарларды табады, қабілеті жоғары оқушылар сол құндылықтардың жаңашылдығын дәлелдейді.

Барлық жұмыс бағалау критерий бойынша жасалғандықтан, оқушыларды алға қарай жетелейді деп ойлаймын.

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?

Бағалау критериі негізінде оқушының жас ерекшелігі ескерілген, тапсырма бойынша кері байланыс жасалды. Қалыптастырушы бағалау оқушының келесі сабақ кезінде нық басуына, уәждеуге әсері зор. Мұнда сабақ мақсаты түсіну-жауап беру және бағалау-салыстыруға негізделгендіктен «Қате түсінікті түзеу», «Бас бармақ», «Сөздік бағалау» әдістерін қолданамын.

Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау

Пәнаралық байланыс: қазақ тілі, өзін-өзі тану.

Қауіпсіздік техникасын сақтау:

Оқушыларды бақылау, ұйымдастыру, өмірлерінің қауіпсіздігін екенін сезінемін. Оқушы денсаулығына пайдалы сергіту сәтін сабақтың ортасында енгізуді жоспарладым. АКТ-ны кейіпкерлерге мінездеулер берген уақытта, топтық жұмыстарда пайдаланамын.

Бұл сабақ отбасылық құндылыққа негізделгендіктен оқушының отбасындағы алар тәрбиесін халықтық педагогикамен, бүгінгі өмірмен, еліміздің болашағымен байланыстыруды жөн көрдім.

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары немесе оқу мақсаттары қолжетімді болды ма?

Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме?

Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба?

Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма және неліктен?

Бұл тарауды сабақ туралы рефлексия жасау үшін пайдаланыңыз. Сол бағандағы өзіңіз маңызды деп санайтын сұрақтарға жауап беріңіз.

Сабағымды талдай отырып, төмендегідей қорытындыға келемін: барлық оқушыларды оқу үдерісіне қамтамасыз ететін жағымды оқу ахуалын қалыптастырамын. Оқу мақсаттарына қол жеткізу үшін материалдарды, ресурстарды, қосымша материалдарды пайдалана отырып,бүкіл сынып қатысатын топтық,жұптық жұмыстарын және жеке жұмыс түрлерін ұйымдастырамын. Оқушыларға тапсырманың ішінен өз мүмкіндігіне сай келетін жұмыс түрін таңдауына мүмкіндік беріліп, әр оқушы өз қабілетін таныта алады. Сабақ соңында өзінің іс -әрекетін талдап, рефлексия жасай алатын оқушы тәрбиеленуіне ықпал етемін. Қысқа мерзімді жоспар жасау кезінде тренерімнің, әріптестерімнің кері байланыстары назарымнан тыс қалмады. Курс барысында әріптестерімнің «Себеп – салдарлық диаграмма» әдісін сабақ үлгісінде қолданған тәжірибесін өз сабағыма алдым. Тренерімнің дәрістерінен сабаққа оқу мақсатын, сабақ мақсатын, бағалау критериін, дескриптор қоюды, қысқа мерзімді жоспар құруды үйрендім. Өз тәжірибемде үйренген әдіс-тәсілдерімді оқушылардың қабілетіне, қабылдауына қарай саралап қолданамын.