Алғаш рет орта ғасырларда Еуропа университеттерінде қолданылған. Ресейде тұңғыш рет Глюктің мектебі (1703, Мәскеу) мен Санкт-Петербург Ғылым Академиясы жанындағы гимназияда (1726) шәкірттерден емтихан қабылданды. 1786 ж. халық училищелерінде көпшілік алдында емтихан тапсыру (қыста, жазда) тәртібі енгізілді. 1837 ж. «Уезд училищелері мен гимназияларындағы сынақ ережелеріне» сәйкес оқушылардың білімін бағалауда 5 балдық жүйе және емтихан билеттері іске асырылды. Қазақстанда емтихан қабылдау алғаш рет Алтынсарин мектептерінде (жылына 2 рет) қолданылды. 1966–67 оқу жылынан бері мектептерде сыныптан сыныпқа көшіру емтихандары өткізілетін болды. Осы тәртіп Қазақстан мектептерінде әлі күнге дейін сақталуда.