Бөлім:

Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда)

Күні:

03.02.2025

Сынып: 8 сынып

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Тәрбие тақырыбы

8 кл Цифрлық әлемжде қауіпсіз қадам

Құндылықты дарыту

Оқушыларға интернеттің пайдасы мен зияны туралы түсінік беру.

Интернеттегі қауіпсіздік ережелерін үйрету.

Жауапкершілікпен интернетті пайдалану дағдыларын қалыптастыру.

Қауіпсіздік сабағы

«ҚАУІПТІ СЕЛФИ»

Мақсаты

Сабақтың мақсаты: қауіпті селфи жасауға және қауіпті жағдайлардан аулақ болуға үйрету.

Сабақтың кезені/ уақыт

Педагогтың әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Ұйымдастыру кезеңі:

Сәлемдесу, оқушыларды түгендеу.

Сабақтың мақсаты мен маңыздылығын түсіндіру.

2. Кіріспе бөлім:

Мұғалім интернеттің адам өміріндегі рөлі туралы қысқаша баяндама жасайды.

«Интернеттің пайдасы мен зияны» тақырыбында оқушылармен пікірталас ұйымдастыру.

1. «Қауіпсіз бе, қауіпсіз емес пе?» (Сәйкестендіру тапсырмасы)

Оқушыларға әртүрлі онлайн жағдайлар ұсынылады. Олар қауіпсіз немесе қауіпсіз емес екенін анықтап, сәйкесінше белгілейді.

Мысалдар:
✅ Досыңмен тексерілген қосымша арқылы видео қоңырау шалу.
❌ Белгісіз адамнан келген сілтемені басу.
✅ Жеке пароліңді ешкіммен бөліспеу.
❌ Интернеттегі викторина ойнап, жеке мәліметтерді енгізу.

Сабақтың ортасы

✅ 1-тапсырма: «Қауіпсіз интернет ережелері»
Оқушыларға мынадай қауіпсіздік ережелерімен таныстыру:

• Жеке ақпаратты (аты-жөніңіз, мекенжайыңыз, телефон нөміріңіз) ешқашан бөтен адамдарға жарияламау.

• Бейтаныс адамдар жіберген сілтемелерге өтпеу, белгісіз файлдарды жүктемеу.

• Құпиясөздерді құпия сақтау және күрделі етіп орнату.

• Әлеуметтік желілерде тек шынайы достармен байланысу.

• Кибербуллингке (онлайн қорқыту, мазалау) тап болған жағдайда, ата-ана немесе мұғалімге хабарлау.

2-тапсырма: «Ойлан, тап!» (Сұрақ-жауап ойыны)
Оқушыларға интернет қауіпсіздігіне байланысты сұрақтар қойылады.
Мысалы:

• Интернеттегі қауіпті сайттарды қалай анықтауға болады?

• Егер сізге бейтаныс адам хабарласып, жеке деректеріңізді сұраса, не істеу керек?

• Құпиясөз қандай болуы керек?

✅ 3-тапсырма: «Қауіпсіздік белгілерін тап»
Оқушыларға интернеттегі қауіпсіздік белгілері (құлып белгісі, HTTPS, фишинг-сайттардан қорғану тәсілдері) туралы мәлімет беріледі және олар осы белгілерді суреттерден табады.

Міне, 7-сынып оқушыларына арналған «Цифрлық әлемде қауіпсіз қадам» тақырыбында қызықты тапсырмалар:

1. «Қауіпсіз бе, қауіпсіз емес пе?» (Сәйкестендіру тапсырмасы)

Оқушыларға әртүрлі онлайн жағдайлар ұсынылады. Олар қауіпсіз немесе қауіпсіз емес екенін анықтап, сәйкесінше белгілейді.

Мысалдар:
✅ Досыңмен тексерілген қосымша арқылы видео қоңырау шалу.
❌ Белгісіз адамнан келген сілтемені басу.
✅ Жеке пароліңді ешкіммен бөліспеу.
❌ Интернеттегі викторина ойнап, жеке мәліметтерді енгізу.

2. «Кім жылдам?» (Сөзжұмбақ немесе викторина)

Оқушыларға киберқауіпсіздікке байланысты сұрақтар беріледі. Дұрыс жауап бергендерге ұпай беріледі.

Мысал сұрақтар:

1. Интернеттегі алаяқтықтың ең кең тараған түрі қалай аталады? (Фишинг)

2. Құпия сөздер қанша символдан кем болмауы керек? (8 немесе одан көп)

3. Интернеттегі зиянды бағдарламаларды қалай атаймыз? (Вирус)

Сабақтың соңы

Оқушылардан бүгінгі сабақтан алған негізгі ойларын сұрау.

«Мен қауіпсіз интернетті қалай пайдаланамын?» тақырыбында 1-2 оқушының пікірін тыңдау.

«Қауіпсіз интернет» үндеуін жасау (әр оқушы өз ұсынысын айтып, ортақ қорытынды шығару).

Оқушыларға түрлі түсті стикерлер таратылады. Олар сабақтан алған әсерлерін жазып, тақтаға жабыстырады.

3. «Қауіпсіз пароль» (Шығармашылық тапсырма)

Оқушыларға мықты пароль ойлап табу тапсырмасы беріледі. Пароль кемінде 8 символдан тұрып, әріптер, сандар және арнайы белгілерді қамтуы керек.

Мысал:
✅ P@ssw0rd#2024 (Дұрыс)
❌ 12345678 (Қате)

Қауіпсіздік сабағы

Негізгі міндеттер:

1. Қауіпті селфилердің не екенін және олардың неге зиянды болуы мүмкін екенін түсіндіріңіз.

2. Селфи түсіру кезінде қауіпті жағдайлардың мысалдарын қарастырыңыз.

3. Балаларға қауіпсіз түсіру әдістері мен дұрыс мінез-құлықты үйрету. Сабақтың барысы

1. Кіріспе (2 минутқа дейін)

• Қауіпті селфилердің не екенін және олардың неге танымал болып жатқанын талқылау.

• Селфи түсіру кезіндегі қауіпті жағдайлардың мысалдары (биіктікте, жартастарда, қозғалатын объектілердің жанында және т.б.).

2. Негізгі бөлім (6 минутқа дейін)

Жастар арасында селфидің танымалдығы тез артып келеді (өзіңізді суретке түсіру), бірақ, өкінішке қарай, танымалдылықтың артуымен осы тренд құбылысына байланысты оқиғалардың саны да артып келеді.

Адам өзін суретке түсіруге тырысқанда-ол назардан тыс қалады, тепе-теңдік жоғалтады, жан-жағына қарамайды және қауіпті сезінбейді Қауіпсіз суретке түсіру бойынша кеңестер:

• Электр сымдарының жанында селфи жасау қауіпті: электр тогының қатты соғуы. Қауіпсіздік ережелері: суретке түсуге барғанда жақын жерде электр желілері бар-жоғын қараңыз. Тіпті энергетикалық нысандарға жақындау қауіпті, әсіресе сол жерде суретке түсу.

• Пойыздармен және басқа көліктермен селфи жасау қауіп: кез келген көлік түріне түсу. Қауіпсіздік ережелері: келе жатқан пойызды көріп, рельстерден аулақ болыңыз. Суретке түсуге тырысып, жолға шықпаңыз. Көліктің кез келген түріне көтеріліп суретке түсу өте қауіпті.

• Жеке көлікте немесе мотоциклде селфи жасау. Қауіп: апатқа ұшырау. Қауіпсіздік ережелері: көлік жүргізу кезінде телефонға немесе басқа ештеңеге алаңдамай, жолды мұқият бақылау керек. Ақыр соңында, тіпті жолда сөйлесуге арналған гарнитура босқа ойлап табылған жоқ. Егер сіз суретке түскіңіз келсе, оны тек бағдаршамда тұрып жасаңыз. Бірақ, әрине, қозғалыс кезінде емес.

• Таудағы және табиғаттағы селфи. Қауіп: жартастан шығу. Қауіпсіздік ережелері: егер сіз тау пейзажына еніп кетсеңіз, өзіңізді оның фонына түсіруді шешсеңіз – өте мұқият және сақ болыңыз. Жартастың шетіне жақындамаңыз және жартастар немесе тастар сияқты тұрақсыз беттерге көтерілмеңіз. Тіпті ең сәтті панорама өмірге қауіп төндіруі екіталай.

• Ғимараттардың төбесінде селфи жасау. Қауіп: шатырдан құлап түсу. Қауіпсіздік ережелері: руферлерге еліктеуге тырыспаңыз. Бір абайсыз қимыл немесе тіпті кездейсоқ желдің екпіні өлімге дейінгі өте қайғылы салдарға апаруы мүмкін.

Шатырдың шетіне жақындамаңыз.

• Қауіпті жерлерде түсіруден аулақ болыңыз.

• Қоршаған ортаның қауіпсіздігіне көз жеткізіңіз.

• Керемет кадр үшін өміріңізге қауіп төндірмеңіз. 3. Қорытынды (2 минутқа дейін) - Сабақты қорытындылау.

- Қауіпсіз түсірудің негізгі ережелерін қайталау. Пайдалы сілтемелер: https://drive.google.com/file/d/1jSm1O2QoXrrzLrd4C6h8oYv3s48nF3qA/view https://drive.google.com/file/d/15wIhVJPv1Bgk8thYFMP3qiCmOBlJBhZk/view https://youtu.be/HTtDyhgkdYM?si=YeXP9miKaEjF1QZv