Бағалау үдерісіне іс-әрекеттегі зерттеу ұйымдастыру арқылы мұғалімдердің аналитикалық құзіреттілігін арттыру

Бағалау үдерісіне іс-әрекеттегі зерттеу ұйымдастыру арқылы мұғалімдердің аналитикалық құзіреттілігін арттыру

Түркістан облысы, Сауран ауданы,

М.Әуезов атындағы жалпы білім беретін

мектептің қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі А.Н.Мамбетов

Іс-әрекеттегі зерттеуді ұйымдастырудың мақсаты мұғалімнің кәсіби дамуына мүмкіндік беру, өзіндік зерттеу дағдыларын қалыптастыру.

Іс-әрекеттегі зерттеудің типтеріне қарай олардың жалпы мақсаттары да әртүрлі болып келеді. Олар:

- нәтижелерді бақылауды жақсартуға ұмтылыс басқаратын техникалық іс-әрекеттегі зерттеу;

- практиктердің саналы және байыпты шешім қабылдау мақсатындағы оқу мүддесімен басқарылатын практикалық іс-әрекеттегі зерттеу;

адамдар мен топтарды тиімсіздіктен, әділетсіздіктен және қайғырудан босату мүддесімен басқарылатын сыни іс-әрекеттегі зерттеу болып бөлінеді.

Мұғалімнің іс-әрекеттегі жеке зерттеуі әдетте нақты сыныптағы бір мәселені қарастырады. Мұғалім оқыту стратегияларымен, сыныпты басқару, материалдарды пайдалану және оқушыларды оқытуға байланысты мәселелерге жауап іздеуі мүмкін. Бұл істе мұғалімдерге оның аналитикалық құзіреті мен зерттеу дағдылары көмектесуі мүмкін.

Аналитикалық құзыреттілік – мұғалімнің ақпаратты талдай білуі, деректер арасындағы байланыстарды көруі, негізделген қорытындылар жасай білуі. Ол проблемаларды шешу, деректерді талдау, трендтерді көру, күрделі мәселелерді түсіну қабілетін қамтиды. Қарапайым сөзбен айтқанда құзіреттілік — мұғалім оқыту үрдісінде қолданатын теориялық білім мен практикалық дағдылар. Ал анатикалық құзыретілік - мұғалімнің кәсіби деңгейін көрсететін білім мен дағдылар жиынтығы.

Мұғалім өзінің педагогикалық қызметіне аналитикалық талдау жасау арқылы өз тәжірибесіндегі оқыту проблемаларын анықтауға, проблемалардың шығу себептері мен оны шешудің тиімді жолдарын анықтауға мүмкіндік береді. Педагогикалық қызметіне аналитикалық тұрғыдан зерттеу жасай алаған мұғалім өзінің кәсіби деңгейін арттыруға, жаңа кәсіби дағдылар қалыптастыруға жол ашады. Аналитиканың диагностикалық аналитика, контексттік аналитика, болжамдық аналитика, ұсынымдық аналитика сияқты түрлері бар және олар жалпы зерттеудің жеке мақсаттарын жүзеге асыруға бағытталады.

Мұғалім бағалау жұмысына және оқушылардың оқу жетістіктеріне зерттеу-талдау жүргізу арқылы оқыту проблемаларына факторлық талдау жасап, оқыту кедергілерін жақсартуға бағдар алады, табысты шешімдерді анықтайды.

Мен үлгі ретінде пән бойынша өзімнің бір сыныптың оқу жетістіктеріне жасаған талдауымды ұсынып отырмын. Талдау жұмысымдағы ақпараттар мұғалімдерге жалпы аналитикалық зерттеу жасаудың бірізділігін көруге және қандай факторларға мән беру керектігін көрсетеді деп ойлаймын.

Қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі А.Мамбетовтың оқыту сапасы бойынша өз педагогикалық қызметіне жасаған аналитикалық талдау қорытындысы

2023-2024 оқу жылының 1 тоқсан қорытындысы бойынша қазақ тілі мен әдебиеті пәнінен 9 «г» сыныптың 2 топ оқушыларының аралық оқу жетістіктерінің жалпы сипаттамалық-сандық деректері.

Оқушылардың аты-жөні		1 тоқсан жиынтық бағалау.Макс балл. 30	ТЖБ бағасы макс балл 5	ТЖБ бойынша білім сапасы	І тоқсан баға қорытындысы Макс бал 5
1	Давлат	20	4	67%	4
2	Элбек	22	4	73%	4
3	Шахсанам	25	5	83%	5
4	Саида	26	5	87%	5
5	Арслонбек	18	4	60%	3
6	Дилшат	22	4	73%	4
7	Нурбах	17	4	57%	3
8	Севинч	27	5	90%	5
9	Фархат	24	4	80%	4
10	Давлат	15	3	50%	3
11	Назокат	18	4	60%	3
12	Гулрух	27	5	90%	5
13	Чарос	26	5	87%	4

2 тоқсан соңында алынған ТЖБ нәтижесін және тоқсандық қорытынды бағаларын

салыстырмалы талдай келе 9 «Г» оқушыларының білім сапасында алшықтығы бар 4 оқушы анықталды. Ол оқушылардың ТЖБ –дағы білім сапасы анағұрлым жақсы болғанымен тоқсандық бағасы төмен қорытылған.Жоғарғы кестеде олар қызыл түсте белгіленді.