I.Лексика –грамматикалық тест

1. Қалау райлы етістіктің жұрнағын көрсетіңіз.

А) - а, - е, - й.
В) - са, - се.
С) - мын, - мін.
D) - ғы, - п.
Е) - ның, - нің.

2. Жалғаулық шылау қатысқан сөйлемді анықтаңыздар

А) 22 наурыз күні біз демаламыз.
В) Табиғатты аялайық.
C) Біресе мәтін оқимын, біресе теледидар қараймын.
D) Табиғат адамға бәрін береді.
Е) Наурыз көжеге жеті түрлі дәм қосады.

3. Оқшау сөздер түрлерін анықтаңыз.

A) Қыстырма сөз, қаратпа сез, одағай.
В) Шылау, үстеу.
С) Жалғаулықтар, демеуліктер.
D) Жұрнақтар, септіктер.
Е) Қыстырма сөз, қос сөз.

4. Арал теңізінің солтүстік - батыс бөлігінде орналасқан қорықты көрсетіңіз

А) Қорғалжын.
В) Ақсу - Жабағалы.
C) Барсакелмес.
Б) Наурызым.
Е) Алматы.

5. Тура мағыналы сөзді табыңыз.

А) Суық сөз.
В) Ыстық ықылас.
С) Ақ ниетті.
D) Жақсы адам.
Е) Терең ойлы.

6. Антоним сөздерді табыңыз:

А) Биік, аласа.
В) Кілтпен ашты.
С) Әдепті бала.
D) Әдейі, арнайы.
Е) Қалаға барды.

7. Дауыстылардың тілдің қатысына қарай түрлерін белгілеңіз.

А) Жуан, жіңішке.
В) Қатаң, ұяң.
C) Езулік, еріндік.
D) Үнді, қатаң.
Е) Ашық, қысаң.

8. Жақсыз сөйлемді анықтаңыз.

А) Қорықта көптеген орман - тоғайлар бар.
В) Марқакөлдің суы таза, тұщы.
С) Бүгінгі Түркістан - үлкен, әсем қала.
D) Анасын баладан айыруға болмайды.
E) Арқалықтың тарихында ерекше қадірлі жерлер бар.

9. Сабақтас құрмалас сөйлемнің қай түріне жататын анықтаңыз. Ол жақсы оқыса, университетке түседі.

А) Қарсылықты.
B) Шартты.
С) Себеп.
D) Мақсат.
Е) Мезгіл

10. Одағайы бар сөйлемді көрсетіңіз.

А) Қазіргі кезде интернет ешкімге де таң емес.
В) Жастардың көбі жеңіл музыканы ұнатады.
С) Интернет жүйесі арқылы жүздеген елдермен байланыса аласың.
D) Ах! Болат сен кешегі гала-концертті көрдің бе?
Е) Билл Гейтс - қазір дүниедегі ең бай адам.

11. Синонимдік қатарды көрсетіңіз.

А) Зор, үлкен.
В) Бай, кедей.
С) Пайдалы, зиян.
D) Туған, қайтыс болған.
Е) Кең, тар.

12. Үнді дыбыстары бар сөзді табыңыз.

A) Наным.
В) Жаға.
С) Отбасы.
Б) Көкжиек.
Е) Бастық.

13. Үнді дауыссыздарды көрсетіңіз.

А) Ң, Р, Л, М...
В) С, У, Ш, Ң...
C) K, Л, М, Н...
D) И, Ң, В, Г...
Е) Р, Л, М, И...

14. Тұйық буынды сөздерді көрсетіңіз.

А) Марал, қант.
В) Өрт, ас.
C) Бұғы, ұлт.
D) Жоқ, от.
Е) Арқа, көңілге.

15. Сын есімі бар сөз тіркесін табыңыз.

А) Анау бала.
B) Менің әжем.
С) Алты адам.
D) Әдемі қыз.
Е) Жеті қыз.

16. Пысықтауышты табыңыз.
"Биыл Қазақстан тәуелсіздігінің 16 жылдығын тойлады.

А) Тойлады
В) Қазақстан
C) Тәуелсіздігінің
D) Биыл
E) 16 жылдығын

17. Қазақстан Республикасының Ата заңы қашан қабылданды?

A) 1995 ж.
В) 1998 ж.
С) 2001 ж.
D) 2003 ж.
Е) 1994ж.

18. Мақалды толықтырыңыз: «Отансыз.. . - ормансыз бұлбұл»

А) аспан.
B) ер
С) адам.
D) жер.
Е) ел.

19. Әбілхан Қастеев кім екенін анықтаңыз.

А) Ғалым.
B) Суретші.
С) Қоғам қайраткері.
D) Жазушы.
Е) Ақын

20. Синоним сөздерді көрсетіңіз.

А) Туылу, дүниеге келу.
В) Терең, саяз.
C) Жүрек, сезім.
D) Ортаншы, кіші.
Е) Таразы, тартылу.

II. Оқылым.Мәтінді оқып,тест тапсырмаларын орындаңыз

Қонақ келсе – құт 
Қазақ халқы - өте қонақжай халық. Қонағын құдайындай сыйлаған. Қонағы келсе малын сойып, қарсы алған. Өйткені қазақта «Қонақ келсе – құт келеді» деген ұғым қалыптасқан. Үйге кірген адам дастарқаннан дәм татпай кетпейді. Қазақ дәм татыруды достықтың,татулықтың ,бірліктің сара жолы деп түсінген.Халық ұғымында аста қасиет,құдірет,кие бар деп түсіндірілген.

Қазақ халқы асты өте жоғары бағалаған әрі қастерлей білген.Ел-жұрт жадында «ас- адамның арқауы»деген қағида қалыптасқан.(96 сөз)
Қазақтың ұлттық дастарқанында тамақтың үш түрі болады: ет, сүт, нан тағамдары. Қазақтың басты ұлттық тағамы – ет. Дастарқан басында қонақтар өлең айтады, домбыра тартады. Тамақ ішіліп болған соң, бата айтылады. 

1 Мәтіндегі негізгі ойды анықтаңыз.

Определите основную мысль текста.

А) Әке мен бала арасындағы туыстық

В) Келін мен ата арасындағы сыйластық

С) Үлгілі отбасы мүшелері арасындағы сыйластық

D) Қонағын құдайындай сыйлаған

2. Мәтінге нақтырақ тақырып табыңыз.

Выберите наиболие подходящий заголовок к тексту.

А) Досымның отбасы В) Әке – отбасының тірегі

С) Қазақ – қонақжай халық

D) Спорт – дене шынықтырудың кепілі

3. Мәтін мазм ұның нақтылайтын қорытындыны тандаңыз.

Выберите вывод, конкретизирующий содержание текста.

А) Досымның отбасы үлкен әрі тату. В) Салтанат асханада істейді

С) Ақниет қонақтарды қарсы алады.

D) «Қонақ келсе – құт келеді»

4. Мәтіндегі маңызды емес ақпаратты таңдаңыз.

Выберите менее важную информацию по содержанию текста

А) Сәлімнің отбасы үлгілі В) Қонақжайлық

С) Қазақтың ұлттық дастарқанында тамақтың үш түрі болады

D) ет, сүт, нан тағамдары.

5. Мәтіннің бірінші азат жолына дәлірек тақырыпша табыңыз.

Выберите наиболее подходящий заголовок для первого абзаца.

А) Досты қарсы алу В) Қонақжайлылық

С) Дастарқан басында D) Отбасындағы сыйласты

6.Қазақ халқының басты тағамын көрсетіңіз

А) Күріш В) Су

С) Шырын Д)Ет

7.Дастарқан басында қонақтар не істейд?

А) Би билейді В) Әңгіме оқиды

С)Өлең айтады,домбыра тартады Д) Ертегі айтады

8.Тамақ ішіліп болған соң,үлкен адамдар асқа не береді?

А) Сыйлық В)Сөз

С)Бата Д) Тағам

9.Асқа байланысты мақал-мәтелді табыңдар

А) Отансыз адам, ормасыз бұлбұл В)Ас-адамның арқауы

С)Өнер алды-қызыл тіл Д)Ер қанаты -ат

10. Қазақ халқының ұлтық тағамдары неше түрге бөлінеді?

А)5 В)4

С)3 Д)2

III. Тыңдалым.Мәтінді тыңдап,тест тапсырмаларын орындаңыз

Үлкенді сыйлау

Үлкенді сыйлау - қазақ халқының ата салты. Үлкенді сыйлау, ең алдымен, әке мен шешені сыйлаудан басталады. Өз отбасын, өз ата-анасын сыйламайтын ұл мен қыз басқа адамдарды да сыйлай алмайды. Ата-ана баланы дүниеге келтіріп, өмір береді, тәрбиелеп өсіреді, білім береді. Есейген бала ата-анаға қамқоршы болуға жараса – жігіт болғаны. Бала әкеден ақыл,анадан мейірім алады.Бірақ олардың ақылы, көпті көрген тәжірибесі отбасына үлкен көмегін тигізеді. Ол үшін ата-анамен ақылдасып, олардың пікірін тыңдап отыру керек. Ата-ананы сыйлаған жастардың өз балалары да кейін соны қайталайды.Ата-ана үйленген ұлдарына енші,ал тұрмысқа шыққан қыздарына жасау береді. Ата-ананың тәжірибесін бойға сіңіре білу – әр баланың парызы. (95 сөз)

1.Ауыл бас ақсақал,

Теріс билік айтпаған.Үзіндіге қай мақал сәйкес келеді?

А)Үлкенді сыйлау – ұлылық.

В)Ата көрген-оқ жонар.

С)Ақылды қария –ағын дария.

Д)Атаның баласы болма,адамның балсы бол.

2.Қазақ халқының ата салтын табыңыз

А) Сәлемдесу

В) Қариядан ақыл сұрау

С)Үлкенді сыйлау

Д)Арманына жету

3.Үлкенді сыйлау кімдерді сыйлаудан басталады?

А) Ағаны сыйлау

В) Ата мен әжені сыйлау

С) Әке мен шешені сыйлау

Д)Қарындасты сыйлау

4.Отбасында бала кіммен ақылдасатынын көрсет

А) Отбасындағы жасы кіші адамдармен

В) Ата – анамен

С) Ата –әжеме

н

Д) Бауырлармен

5.Бала ержетіп,жеке үй болып,бөлек шыққанда ата-анасы беретін мал-мүлік.Қандай этнолингвистикалық атау?

А) Жасау

В) Бас тарту

С)Қалжа

Д) Енші

6.Тұрмысқа шыққан қыздарына ата-анасы не береді?

А) Жасау

В) Бас тарту

С)Жасау

Д) Енші

7.Отбасындағы баланың негізгі парызы қандай екенін көрсетіңдер

А) Ата –ананың тәжірибесін бойына сіңіру

В) Ата –ананың тәжірибесін ұмыту

С) Ата –ананың тәжірибесін өмірде қолданбау

Д) Ата –ананың тәжірибесін бойына сіңірмеу

8.Ата-анасы қартайғанда кім қамқоршы болатынын көрсетіңіз

А) Өз баласы

В) Басқа балалар

С) Бауырлар

Д) Көрші балалар

9.Бала әкеден ,анадан қандай нәрселер алады?

А) Батылдық,мейірім

В) Сұлулық,жігерлік

С)Ақыл,мейірім

Д) Қамқор,батылдық

10.Отбасының басты талабы қандай?

А) Әдепті бала болып өсу

В) Жақсы маман иесі болу

С) Ақшаны көп табу

Д) Арманына жету