Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі
Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті

Бақыттың өлшемі: Ғылым мен білім жолындағы ізденіс

Ибрагимова Казына Барболқызы
2-курс, Ка-23-10
Телефон: 87763062779
Email: ibragimova_kazyna@mail.ru

Кіріспе

Әр адамның өмірінде бақыттың алатын орны ерекше. Ол – нақты анықтамасы жоқ, әркімнің жеке түсінігіне сай өзгеретін ұғым. Біреулер оны байлықпен, мансаппен байланыстырса, енді біреулер үшін бақыт – жақындарының амандығы мен рухани тыныштық. Менің ойымша, нағыз бақыт – өзіңді табу, қоғамға пайдалы болу және өз ісіңе толық берілу. Осы тұрғыдан алғанда, академик Евней Арыстанұлы Бөкетов – халқына адал қызмет еткен, өз өмірін ғылым мен ағартушылыққа арнаған, шынайы бақытты жан.

Негізгі бөлім

Ғылым жолындағы бақыт

Е.А. Бөкетов – Қазақстан ғылымының дамуына зор үлес қосқан көрнекті тұлға. Ол химия және металлургия саласында жаңалықтар ашып, ғылымға айтарлықтай еңбек сіңірді. Оның жетекшілігімен жүргізілген зерттеулер қара металлургия саласының дамуына тікелей әсер етті.Бөкетов 100-ден астам ғылыми мақала, 20-ға жуық монография жариялап, 50-ден астам өнертабыстың авторы атанды[1]. 1967 жылы оның жетекшілігімен хром қосылыстары өндірісіне қатысты зерттеулер жүргізіліп, бұл Қазақстандағы химия өнеркәсібінің дамуына ықпал етті. Оның ғылыми жаңалықтарының нәтижесінде қара және түсті металлургия саласындағы өндірістік шығындар 15-20%-ға қысқарды. Бөкетов ғылымға адалдық туралы: «Ғылымда шындыққа жету – ең үлкен бақыт» – деп айтқан[2]. Бұл оның ғылымды тек кәсіп ретінде ғана емес, өмірлік мақсат ретінде қарастырғанын дәлелдейді.

Білім – бақытқа бастар жол

1972 жылы Қарағанды мемлекеттік университетінің негізі қаланып, оның алғашқы ректорларының бірі Евней Бөкетов болды. Бүгінде бұл университеттен 100 мыңнан астам түлек білім алып шықты.Сонымен қатар, Бөкетов Қазақстанда ғылыми кадрларды даярлау жүйесін жетілдіріп, 40-тан астам ғылым кандидаты мен 10-нан аса ғылым докторын даярлады. Ол: «Ұстаз болу – өзіңнің өміріңді өзгелердің өмірімен байланыстыру» – деп айтқан[3]. Бұл оның білім беру саласына ерекше мән бергенін көрсетеді.

Е.А. Бөкетов тек ғалым ғана емес, қазақ мәдениетіне де зор еңбек сіңірген тұлға. Ол орыс әдебиетінің классиктері М. Горький, В. Короленко, К. Симонов және А. Толстой шығармаларын қазақ тіліне аударып, ұлттық әдебиеттің дамуына үлес қосты. Бөкетов әдебиеттің маңыздылығы туралы: «Әдебиет – халықтың жаны, оның рухани айнасы» – деп айтқан[4]. Оның аудармалары қазақ оқырмандарының әлемдік әдебиетке қол жеткізуіне мүмкіндік берді. Бұл оның тек ғылымда ғана емес, мәдениет саласында да өзіндік із қалдырғанын көрсетеді.

Мен үшін бақыт – өзіңді тауып, таңдаған ісіңе жан-тәніңмен берілу. Егер адамның еңбегі өзгелерге пайдасын тигізіп, келер ұрпаққа жол ашса, ол шынайы бақытқа қол жеткізді деп санаймын. Е.А. Бөкетовтің өмір жолына қарасақ, оның бақытын анықтаған үш негізгі факторды көруге болады: ғылымға деген сүйіспеншілігі, ұстаздық қызметі және рухани дамуға қосқан үлесі. Ол өз өмірін осы игі істерге арнау арқылы шынайы бақытқа жетті.

Қорытынды

Бақыт – материалдық құндылықтармен өлшенбейді. Ол – рухани байлық, ізгілік, адал еңбек пен мақсатқа жету жолындағы табандылық. Е.А. Бөкетовтің өмірі осының айқын дәлелі. Ол өз білімін ғылым мен мәдениеттің дамуына арнап, болашақ ұрпаққа үлгі боларлық еңбек етті. Оның тағылымды өмір жолы бізге шынайы бақыттың мәнін ұғындырады: «Бақыт – өзіңе ғана емес, өзгеге де жарық сыйлау» деген қағиданы ұстанған әрбір жан нағыз бақытқа қол жеткізе алады[5].

Пайдаланылған дереккөздер:

1. Қарағанды университетінің ресми сайты – www.ksu.kz

2. Бөкетовтің ғылыми мақалалар жинағы, Алматы, 1982

3. Бөкетовтің ұстаздық қызметі туралы естеліктер, «Жаңа Ғасыр» журналы, 2005

4. Евней Бөкетовтің әдеби мұрасы, «Әдебиет әлемі» журналы, 1995

5. Е.А. Бөкетовтің афоризмдері мен нақыл сөздері жинағы, Алматы, 1998