БАСТАУЫШ СЫНЫПТА АҚПАРАТТЫҚ - КОММУНИКАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАРДЫ ТИІМДІ ҚОЛДАНУ

БАСТАУЫШ СЫНЫПТА АҚПАРАТТЫҚ - КОММУНИКАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАРДЫ ТИІМДІ ҚОЛДАНУ

Кондудаева Зульфия Ерболатовна

Батыс Қазақстан облысы, Тасқала ауданы Ы.Алтынсарин атындағы ЖОББМ

бастауыш сынып мұғалімі

Бүгінгі таңда ақпарат қоғам дамуының стратегиялық ресурсына айналған кезде, ал білім салыстырмалы және сенімсіз тақырыпқа айналады, өйткені ақпараттық қоғамда олар тез ескіреді және үнемі жаңаруды қажет етеді, қазіргі білім ақпараттық - коммуникациялық технологияларды (АКТ) міндетті түрде тарта отырып, үздіксіз процесс екені айқын. Қазіргі жағдайда "мұғалім – оқушы – оқулық" дәстүрлі схемасына жаңа буын – компьютер енгізіліп, компьютерлік оқыту мектеп санасына енгізіледі.

Білім беруді ақпараттандырудың құрамдас бөліктерінің бірі білім беру процесінде ақпараттық технологияларды пайдалану болып табылады. Бастауыш мектеп үшін бұл білім беру мақсаттарын белгілеудегі басымдықтардың өзгеруін білдіреді: бастауыш мектепте оқыту мен тәрбие нәтижелерінің бірі балалардың заманауи компьютерлік технологияларды игеруге дайындығы және одан әрі өзін-өзі тәрбиелеу үшін олардың көмегімен алынған ақпаратты жаңарту мүмкіндігі болуы керек. Осы мақсаттарға қол жеткізу үшін бастауыш сынып мұғалімдерінің практикасында бастауыш сынып оқушыларын оқытудың әртүрлі стратегияларын, ең алдымен, білім беру процесінде АКТ-ны қолдану қажет.

Бастауыш сынып сабақтарында АКТ қолдану :

-оқушылардың шарлау қабілетін дамыту әлемнің ақпараттық ағындарында;

-ақпаратпен жұмыс істеудің практикалық тәсілдерін меңгеру;

-заманауи техникалық құралдарды қолдану арқылы ақпарат алмасуға мүмкіндік беретін дағдыларды дамыту. Компьютерлік технологияны қолданатын сабақтар оларды қызықты, ойлы, мобильді етуге мүмкіндік береді. Іс жүзінде кез – келген материал пайдаланылады, сабаққа көптеген энциклопедиялар, репродукциялар, аудио сүйемелдеуді дайындаудың қажеті жоқ-мұның бәрі алдын-ала дайындалған және шағын электронды тасымалдағышта бар. АКТ-ны қолданатын сабақтар әсіресе бастауыш мектепте өзекті [1].

1-4 сынып оқушылары визуалды-бейнелі ойлауға ие, сондықтан олардың оқуын мүмкіндігінше жоғары сапалы иллюстрациялық материалдарды қолдана отырып, жаңа нәрсені қабылдау процесіне тек көру ғана емес, сонымен бірге есту, эмоциялар мен қиялдарды тарту арқылы құру өте маңызды. Мұнда компьютерлік слайдтар мен анимациялардың жарықтығы мен әсемдігі пайдалы. Бастауыш мектептегі әртүрлі сабақтардағы мультимедиялық қолдау сізге түсіндірмелі және иллюстрациялық оқыту әдісінен іс-әрекетке ауысуға мүмкіндік береді, онда бала оқу іс

-əрекетінің белсенді тақырыбына айналады.

Білім беру процесінде заманауи АКТ-ны қолданудың бағыты бар.

АКТ пайдалану негізгі құжаттаманы электронды форматта дайындауға көшуге мүмкіндік береді: бастауыш білім берудің барлық пәндері бойынша күнтізбелік-тақырыптық жоспарлау құру, әдістемелік жинақтарды құру:

"Ата-аналармен жұмыс";

"Тәрбие жұмысы";

"Тілдік әдістемелік материалдар";

"Математикадан әдістемелік материалдар";

"1-4 сынып ата-аналарына арналған педагогикалық лектория жасау";

"1-4 сыныптардағы орыс тілінің мониторингі";

"Математика пәні бойынша 1-4 сыныптарға Мониторинг жүргізу"; Ақпараттық технологиялар

"Дарынды балалармен жұмыс";

"Этикалық тақырыптағы моральдық минуттар";

"Бастауыш сынып оқушыларына арналған сынып сағаттарын әзірлеу";

"Қазақ тілі математика, әдеби оқу бойынша сабақ-презентациялар қоржыны[2].

АКТ-ны пайдалану сізге тез өзгерістер, толықтырулар енгізуге мүмкіндік береді, ақпаратты сақтау мен қол жетімділікті жеңілдетеді. Атап айтқанда, мұғалім тиісті мониторинг нәтижесінде алынуы мүмкін сынып оқушылары туралы ақпаратпен жұмыс істеуге мүмкіндік алады. Мониторинг мұғалімге, ата-аналарға оқушының белгілі бір пән бойынша дайындық деңгейі тұрғысынан тиісті жас тобындағы орны туралы маңызды ақпарат береді. Электрондық қосымшада көрсетілген оқушылардың бақылау жұмыстарының, диагностикалық зерттеулердің нәтижелері мұғалім мен ата-аналарға әр пән бойынша, әр оқушы үшін және жалпы сынып үшін бағдарламалық материалды игеру нәтижелерін көрнекі түрде көруге мүмкіндік береді, бұл оқушылардың үлгерімінің сапасына жүйелі талдау жүргізуге әсер береді. Мұндай идея оқытуды білім беру процесінің барлық қатысушылары үшін ашық және қол жетімді етуге қол ұшын береді.

АКТ-ны қолдану оқушылардың көпшілігінде көру қабілетінің есту қабілетінен басым болуын ескеруді көздейді. Бұл мәселені ішінара шешуге оқу процесінде электронды көрнекі құралдарды, атап айтқанда, сериядағы дискілерді пайдалану ықпал етеді [3]:

"Отбасылық тәлімгер";

"Математика, тілден демонстрациялық материал";

" Медиаэнциклопедия";

"Информатика әлемі";

"Жылдам оқу жүйесі" және т. б.

Бұл бағыт оқушылардың оқылған материалды есте сақтау процесін жеңілдетеді, сабақты қызықты және динамикалық етеді, оқушыны зерттелетін пәнге "батыруға", қатысудың елесін жасауға, сабақта зерттелетін объектіге жанашырлық жасауға көмектеседі, көлемді және жарқын идеялардың қалыптасуына ықпал етеді.

АКТ қолдану Жобалық іс-шараларға белсенді қатысуға мүмкіндік береді. 5. АКТ қолдану бастауыш сынып оқушыларын қашықтықтан оқытуға мүмкіндік береді. Кейбір жағдайларда (оқу орнынан қашықтық, денсаулық жағдайы және т.б.) бұл мүмкіндікті асыра бағалау қиын.

6. АКТ пайдалану өзін-өзі тәрбиелеу мен өзін-өзі дамытуды тиімді жүзеге асырады, бұл әрбір заманауи мұғалімнің кәсіби қызметінің маңызды құрамдас бөлігі болып табылады.

Оқу процесінде АКТ тұрғысынан компьютерлік оқыту ойындары ерекше қызығушылық тудырады, өйткені олар білім, тәжірибе, дәстүрлерді жарқын және динамикалық түрде жеткізеді, оқу-іздестіру қарым-қатынасы кезінде мәдениетті таратуды қамтамасыз етеді.

Компьютерлік ойын әрекеті оқушыдан күшті сенсоримоторлық дағдыларды ғана емес, сонымен қатар олардың әрекеттерінің нәтижелерін бақылау, салыстыру және талдау қабілеттерін талап етеді. Оқу процесіне білім беру ойындарының қосылуы бірқатар дидактикалық артықшылықтарға байланысты.

Олардың ішінде мыналар бар [4]:

ақыл-ой белсенділігін белсендіру;

материалды қатты есте сақтау;

Тәуелсіздік пен ұйымшылдықты қалыптастыру;

коммуникативтік қасиеттерді дамыту;

оқуға деген оң көзқарасты тәрбиелеу.

Қазіргі уақытта АКТ-ны пайдаланудың кешенді тәсілі перспективалы бағыттардың бірі болуы мүмкін. Бұл кездейсоқ емес, білімді маманның қолында компьютер ғылыми білім мен оқытудың қуатты құралына айналатынын түсінуге мүмкіндік туады. Мультимедиялық технологиялар саласындағы жаңа жетістіктерді білімге енгізу оқушылардың оқуға деген ынтасын, білім берудің тиімділігі мен сапасын арттыруға асар береді. Сабақта ақыл-ой белсенділігінің артуы оқушылардың зерттелетін пәнге деген қызығушылығын, сабақ барысында олардың белсенділігін қалай сақтау керектігі туралы ойлануға мәжбүр етеді. Компьютерді пайдалану баланың қызығушылығы мен қызығушылығын ынталандыратын ақпараттық ортаны құруға мүмкіндік береді.

Сабақтарда компьютерлерді қолданудың келесі бағыты электрондық презентацияларды дайындауда әдістемелік құралдарды жасауға көшу болды. Демонстрациялық слайдтар жаңа материалды түсіндіруде, есептерді шешуде және қайталауда қолданылады. АКТ-ны қолдану оқушылардың жаңа білімді қабылдауына зиян келтірместен сабақта ұсынылған материалдың көлемін арттыра алады. Нәтижесінде негізгі білімді қайталау тезірек жүреді және көптеген тапсырмалар шешіледі. АКТ-ны қолдану ескі сабақ жоспарларына жаңа өмір сыйлап, оқушылардың ынтасын арттыра алады. Мұндай сабақтарды өткізу үшін тінтуірді басу арқылы дәйекті көрсетілімі бар анимация элементтері бар слайдтарды пайдалану ыңғайлы. Слайдтардағы динамикалық элементтер