×
Сертификат тегін алу үшін
Материал тегін жариялау
ҚР БАҚ(СМИ) тіркеу №9512
Ең үздік ашық сабақ байқауы басталды
Алтын күз байқауы басталды
Сұрақтарды 8(771)-234-55-99 (Ватсап) осы номерге жазуға болады

Баяндама. Бала тәрбиесіндегі қазақ халық әндерінің алатын орны.

Автор:Еркинова Жанна Еркиновна
Бағыты: Музыка
Бөлімі: Баяндамалар, реферат
Сыныбы: 6 сынып
Жарияланған уақыты: 2018-12-01

50-ден астам пәндер бойынша материалдарды тегін жүктеп, сабақ барысында қолдануға болады

Материал туралы қысқаша түсінік

Халық әндерінің маңызы және алатын орны жайлы оқушыларға мағлұматтар беру.

Бала тәрбиесіндегі қазақ халық әндерінің алатын орны.Музыка пәні мұғалімі: Ж.Е.Еркинова Қарағанды облысы Балқаш қаласы «Балқаш қаласы Абай атындағы№2 лицей» КММ
Сондықтан да,болар болашақ ұрпаққа музыкалық тәрбие берудің ең бір маңызды құралы болып келетін өнердің түрі - ол ән өнері. Ән өнері - халқымыздың қадір-қасиетін, рухани болмыс-бейнесін, таным-табиғатын, өмірлік тәлімін өнеге өрісін, тұрмыс-тіршілігін, сонымен қоса адамгершілік этикалық қағидаларын танытатын өнердің бір саласы. Қазақ халқы өз тұрмыс тірлігіндегі қарекеттердің бәрінде де өлең өнерді серік еткеніне өмірдің өзі куә. Өйткені өнердің ықпалы қашан да күшті, сөзі өтімді, тәрбиелік қуаты басым болып келетіні белгілі. Бұдан халқымыздың рухани болмысын, ішкі жан дүниесін, ой әлемін, тереңнен қуат алып ғасырлар бойы жасаған ой-өнерін, тіл байлығын, сөйлеу мәдениетін, тұрмыс этикасының өзіне тән сипатқа ие болып қалыптасқанын көреміз. Мұның өзі оның құнын жоғалтпай келе жатқан ерекшелігі мен артықшылығы болып табылады.Ән өнері жеке адам сезімінен бастап тұтас халық тағдырына дейін сергек үн қосуға мейлінше оңтайлы. Адам қоғамындағы үлкенді–кішілі барша құбылыс әнге арқау бола алады. Ұлы Абай өнердің бұл қасиетін: “Туғанда дүние есігін ашады өлең, Өлеңмен жер қойнына кірер денең”, - деп түйіндеген. Ән қазақ халқы өмірінің ажырамас бөлігі болған. Жас нәрестені алғашқы үш күнде жын-перілер қоршап жүреді деген ұғымнан барып, олардан қорғау үшін өлең айтып, ән мен жыр, күй мен би шалқытып, ойын-сауық өткізілген, келе-келе ол шілдехана тойы сипатын алған. Ұрпақ жалғастығын қадірлеуді жастар санасына сіңіруде ол дәстүрдің тәрбиелік әсері күшті болған. Сондай-ақ бесік тойы да, тұсау кесу тойы да, атқа мінгізу, сүндеттеу, қыз ұзату, келін түсіру, құда түсу, наурыз, көшіп-қону, ерулік, т.б. тойлар да ән-күймен, жыр, термелермен атқарылған. Қазақ халқының басты бір ерекшелігі – ол тәрбиелік қасиеті. Қазақ халқының бүкіл салт-санасы, әдет-ғұрпы, мақал-мәтелдері, ертегі, жыр-термелері, ойын-сауығы, жұмбақтары мен жаңылтпаштары айналып келгенде тәрбиелік мәселеге тіреледі. Олар адамгершілікке, көпшілдікке, азаматтыққа баулыған. Қазақтың халық әндері жоғары тәрбиелік мүмкіндіктерімен, азаматтық идеяларының өркениеттілігімен, болмысын әсерлі бейнелеуімен, көркемдік айырмашылығымен болашақ ұрпақтың назарын өзіне аударады.Осылайша жастардың орындаушылық әрі шығармашылық шеберліктері шыңдалып, дамыды. Сонымен түрлі жанрдағы әндер халықтың эстетикалық көзқарастарын және оның әсемдік жөніндегі түсінігін білдіре отырып, балалар мен жастарға музыкалық-эстетикалық тәрбие берудің тиімді құралдарының бірі болды. Өзінің әуезділігімен өмірдің, табиғаттың, тұрмыстың алуан түрлі құбылысына сан қилы музыкалық үн қосуымен, тамаша поэтикалық формасымен және терең мазмұнымен әндер айналадағы тұрмыс құбылыстарына шығармашылық көзқарасты қалыптастыруға жәрдемдесті. Бала тәрбиесіндегі негізгі мақсат - өзінің бай тарихи тәжірибесіне сүйене отырып, келер ұрпақты еңбексүйгіштікке, өнерге баулу, Отанын, отбасы, ауыл-аймақ, ар-намысын қорғай білетін, жаны жайсаң, арлы азамат тәрбиелеу болды. Осы мақсатты іске асыру жолында отбасы мүшелерінен бастап, ауыл ақсақалдары, көнекөз қариялар мен ақын, жыршы, жырау, әнші, күйші сияқты өнер адамдарының бәрі белсене қатысатын ұжымдық тәрбие ісін жүргізушілер болып келгені көпке аян. Ән мұраларының тәрбиелік мүмкіндіктері мен әдіс-амалы ұшан-теңіз, халықтың болмыс тіршілігімен, өмір тынысымен сабақтас бағалы қазына. Қазақ әндерінің қоғам өмірімен, тарихымен тығыз байланыстылығы, ұжымдық шығармашылық сипаты, көркем образдылығы, философиялық ой тереңдігі, синкреттілігі, сан алуан жанрлығы, көп варианттылығы балалар мен жастардың түсінік-талғамын шарықтатып, көркемдік қажеттіліктерінің, адамгершілікті-эстетикалық идеалының қалыптасуына, әсемдікті қабылдай білуді үйренуіне ерекше қолайлы жағдай жасайды. Ән - халық мұрасы. Сан ғасырлар қойнауынан жеткен халық әндерінің шығу тарихы, мазмұнымен қатар көркемдік, құрылымдық, аймақтық ерекшеліктерін анықтаудың да маңызы зор.Қазақ халқының ән мәдениеті аса бай, ауқымды әрі қомақты. Оларды халық қазынасы десек, сол қымбат қазынасының қайнар көзі де халықта.

50-ден астам пәндер бойынша материалдарды тегін жүктеп, сабақ барысында қолдануға болады

Сертификатты жеке кабинеттегі жетістіктерім бөлімінен жүктеп алуға болады

Материалды сайттан тегін жүктеу

Материал ұнаса парақшаңызға сақтап қойыңыз!

Өз пікіріңізді қалдыру үшін тіркелу қажет.

Олимпиада бітуіне қалды: