×
Сертификат тегін алу үшін
Материал тегін жариялау
ҚР БАҚ(СМИ) тіркеу №9512

Ең үздік ашық сабақ байқауы басталды
Алтын күз байқауы басталды
Сұрақтарды 8(771)-234-55-99 (Ватсап) осы номерге жазуға болады

Баяндама Мемлекеттік тіл-менің тілім

Автор:Қарымсақова Сымбат Қабдоллақызы
Бағыты: Қазақстан тарихы
Бөлімі: Баяндамалар, реферат
Сыныбы: Барлық сыныптар
Жарияланған уақыты: 2019-05-16

50-ден астам пәндер бойынша материалдарды тегін жүктеп, сабақ барысында қолдануға болады

Материал туралы қысқаша түсінік

Мұғалімдерге арналған баяндама

  • Кіріспе. Туған тілге құрмет
  • Негізгі бөлім.
  • Ана тілдің қассиеті
  • Қазақ тілі-қазақстандықтарды біріктіруші фактор
  • Қорытынды. Тілімізді сақтаудың тиімді жолы































Тіл қай елде, қай ұлтта болсын қастерлі, қасиетті, құдіретті ұғым. Тіл әрбір адамға ана сүтімен беріледі. Ана сүтімен бойға сіңген қасиеттер туған тілдің арқасында дамиды. Туған тілге деген құрмет пен сүйіспеншілік бала кезден бассталуы керек. Айналадағы адамдарға, өзіннің өскен ортаңа, Отанға деген ерекше сезім мен көзқарас та туған тіліңді білуден басталады. Тіл-халықтың, рухани, мәдени байлығының дамуының құралы. Ана тілдің қасиеті туралы қанша айтсақ та таусылмайды. Адамның қолындағы барлық асыл заттар тозады, жоғалады, ал тіл-тозбайтын ең қымбат мұраларының бірі. Қазақтың біртуар ақыны М.Жұмабаев «Ұлтқа тілінен қымбат нәрсе болмақ емес, бір ұлттың тілінде сол ұлттың сыры, тарихы, тұрмыс-тіршілігі, мінезі айқын көрініп тұрады»-деген.Тіл байлығы-әрбір ұлттың мақтанышы. Бүкіл әлемге белгілі У.Шекспир шығармашылық өмірінде он үш мың сөз қолданған болса, ал өзіміздің халық жазушымыз М.О. Әуезов бір ғана «Абай жолы» романында он алты мың сөзді керек еткен. Міне, оссыдан қазақ тілінің қасиетті де, қастерлі, асыл тіл екенін ұғамыз. Ұлы ақын М. Мақатаев «Ал екінші бақытым-тілім менің, Тас жүректі тіліммен тілімдедім. Кей-кейде дүниеден түңілсем де, Қасиетті тілімнен түңілмеді,»-деп жырласа, М.Жұмабаев: «Ерлік,елдік, бірлік,қайрат, бақ, ардың,Жауыз тағдыр жайды бәрінне бардын. Алтын күннен бағасыз бір белгі боп, Нұрлы жұлдыз, бабам тілі сен қалдың»,-деп толғанады. Осы екі ақын да сол кездері тек тілдеріне ғана үміт артқан еді. Сол үміттің ар жағында, бізге деген ссенім де жатыр. Амал не, туған тілімізді шұбарлап,аралас сөйлегендерді жиә кездестіреміз. Басқа халықты айтпағанда, өз ішіміздегі шала қазақтарды да таза қазақ қылатын кез болды. Бүгінде кейбіреулердің қазақ тілін білмеу, білсе де сөйлемеуі қазақ тілін жақсартып, биік белестерге көтермеуіміздің қатерлі дерті болып табылады. Туған тілден безінген азаматтарды көтергенде Паустовкийдің «Туған тіліне жаны ашылмаған адам жәндік», деп ашына айтқаны ойға келеді. Елінің болашағын ойлаған әр азамат ана тілінің болашағына қолына келген көмегін аямауы тиіс. Өкінішке орай, соңғы кезде көптеген қазақ жастары өз ана тілін бұрмалап сөйлеуді әдетке айналдырған. Ата-ананы қадірлеу қалай керек болса, өз ана тілімізді қадірлеуді, қастерлеуді, аялауды қолға алайық. Төл тілінде сөйлеуден безу-ана сүтін беріп өсірген анаңды ұмытумен бірдей. Әр азамат өзінің ана тілін көзінің қарашығындай сақтап, ана тілінің орынсыз шұбарлануына қарсы тұруға тиісті. Бүгінгі қазақ тілінің тағдыры мен болашағы Елбасын да аз толғандырып жүрген жоқ. Сондықтан болар Президентіміздің «Қазақстанның болашағы-қазақ тілінде» дегені. Ал кейінгі «Қазақстан-2050» жоллдауында айтылған «Біз барша қазақстандықтарда біріктіруші басты факторларының бірі еліміздің мемлекеттік тілін, барлық қазақтардың ана тілін одан әрі дамытуға бар күш-жігерімізді жұмсауымыз керек» деген уәжінде қазақ тілінің Қазақстан халықтарының басын біріктіруші ұйытқы болуын көздеп отыр. Қай қоғамда да тіл мәселесі болатыны белгілі. Біздің ұлтта да тіл өзекті мәселе болып отыр. Қорыта айтқанда, тілін жоғалтқан халықтың жеке мемлекет болып басқа елдермен терезесі тең дәрежеде тұра алмайтындығы тарихтан белгілі. Сондықтан сан ғасырлар бойы арман болған тәуелсіздігімізге қол жеткізіп, егемен ел болып жатқан сындарлы кезеңде мемлекетіміздің нышаны ана тілімізді бүкіл тіршілігіміздің түпқазығына айналдыру-әрбір ұлтжанды азаматтың басты міндеті. Ата-бабамыздан қалған асыл қазына тілімізді сақтаудың тиімді жолы отбасында ана тілінде сөйлеп, айналадағы дүние туралы сол тілде айтып, сол тілде қуаныш-ренішінді бөлісіп, өзінді, өзгені жұбату болып табылады. Бұл-ана тілінің қадір-қасиетін арттыра түсері даусыз. Қазақстан-әлемдегі ең мықты, бәсекеге қабілетті отыз елдің қатарына енуі үшін азаматтарымыз қазақ тілін жоғары мәртебеде ұстауы керек дегім келеді.

50-ден астам пәндер бойынша материалдарды тегін жүктеп, сабақ барысында қолдануға болады

Сертификатты жеке кабинеттегі жетістіктерім бөлімінен жүктеп алуға болады

Материалды сайттан тегін жүктеу

Материал ұнаса парақшаңызға сақтап қойыңыз!

Өз пікіріңізді қалдыру үшін тіркелу қажет.

Олимпиада бітуіне қалды: