Мусафирова Лаура Айтмукашовна

Павлодар облысының білім беру

басқармасы, Ақсу қаласы білім беру

бөлімінің «Ақсу қаласының Абай

атындағы жалпы орта білім беру мектебі» КММ

дене шынықтыру пәні мұғалімі, педагог-модератор

«Бес асық» ойынын дене шынықтыру сабағында ұйымдастыру

Қазақ халқының ұлттық ойындары – ұлт мәдениетінің ажырамас бөлігі, ұрпақ тәрбиесінің қайнар көзі. Солардың бірі – «Бес асық» ойыны. Бұл ойын ғасырлар бойы балалардың ептілігін, зейінін, қол қимылдарының үйлесімділігін дамытуда ерекше рөл атқарған. Қазіргі таңда ұлттық ойындарды дене шынықтыру сабағында қолдану – оқушылардың қызығушылығын арттырып қана қоймай, ұлттық сана мен патриоттық рухты қалыптастырудың тиімді жолы болып табылады.

«Бес асық» ойынының мазмұны мен мәні

«Бес асық» – қазақтың ежелгі ұлттық ойыны. Ойынға бес асық пен бір "омпы" қажет. Балалар асықты белгілі ережелер бойынша лақтырып, жинай отырып жарысады. Бұл ойын баланың саусақ бұлшықеттерін жетілдіріп, дәлдік пен үйлесімділікке баулиды. Дене шынықтыру сабағында «Бес асық» ойынын қолдану оқушылардың ұсақ моторикасын, көз және қол координациясын, шапшаңдық пен ептілікті дамытады.

Дене шынықтыру сабағындағы ұйымдастыру ерекшелігі

«Бес асық» ойынын сабақ құрылымына мынадай кезеңдер арқылы енгізуге болады:
а) Дайындық кезеңі:
- Мұғалім ойынның шығу тарихы мен ережелері туралы қысқаша әңгімелейді;
- Қауіпсіздік техникасы түсіндіріледі;
- Оқушылар шағын топтарға бөлінеді (әр топта 3–5 оқушыдан).
ә) Негізгі бөлім:
- Мұғалім «Бес асық» ойынының негізгі тәсілдерін көрсетеді;
- Оқушылар жеке және жұптық жарыс түрінде орындайды;
- Сабақ барысында қозғалыс белсенділігі артатын элементтер қосылады.
б) Қорытынды бөлім:
- Нәтижелер талданып, жеңімпаздар марапатталады;
- Ұлттық ойынның тәрбиелік мәні талқыланады.

Сабақтың әдіс-тәсілдері мен формалары

Дене шынықтыру сабағында «Бес асық» ойынын ұйымдастыруда келесі әдістер тиімді:
- Түсіндіру және көрсету әдісі;
- Жарыс әдісі;
- Ойын әдісі;
- Топтық жұмыс формасы.
Мысалы, сабақ түрі ретінде «Ұлттық ойындар фестивалі», «Асық алаңы», «Ептілер мен шапшаңдар жарысы» ұйымдастырылуы мүмкін.

Тәрбиелік және дамытушылық мәні

«Бес асық» ойыны тек дене қабілеттерін жетілдіріп қана қоймай, сонымен қатар:
- Ұлттық құндылықтарды дәріптейді;
- Достық пен әділ бәсекеге баулиды;
- Шыдамдылық, тәртіп, ұқыптылық қасиеттерін қалыптастырады;
- Ұжымдық қарым-қатынасты нығайтады.

Қорытынды

Дене шынықтыру сабағында «Бес асық» ойынын қолдану – оқушылардың физикалық белсенділігін арттырып қана қоймай, ұлттық тәрбиенің негізгі элементін енгізудің тиімді тәсілі. Ұлттық ойын арқылы бала бойында ұлттық рух, денсаулық мәдениеті мен салауатты өмір салтының негіздері қалыптасады.