БІЛІМ САПАСЫН АРТТЫРУ – АҒЫЛШЫН ТІЛІН ОҚЫТУДАҒЫ БАСТЫ БАСЫМДЫҚ

Дайындаған: Әлібек Мерей Нұрлыбекқызы
Ағылшын тілі пәнінің мұғалімі

Қазіргі таңда білім беру жүйесінің алдына қойылып отырған басты міндеттердің бірі – білім сапасын арттыру арқылы бәсекеге қабілетті, жан-жақты дамыған, бірнеше тілді меңгерген, сыни тұрғыдан ойлай алатын, алған білімін өмірде тиімді пайдалана білетін тұлға қалыптастыру. Мемлекетіміздің білім беру саласындағы реформалары да осы мақсатқа бағытталған. Әсіресе ағылшын тілін оқытуда оқушылардың тілдік құзыреттілігін қалыптастыру, коммуникативтік дағдыларын дамыту және функционалдық сауаттылығын жетілдіру бүгінгі күннің өзекті мәселесіне айналып отыр. Сондықтан білім сапасын арттыру әрбір ағылшын тілі пәні мұғалімінің кәсіби қызметіндегі негізгі міндеттердің бірі болып табылады.

Білім сапасы – оқушының оқу бағдарламасын меңгеру деңгейімен ғана емес, алған білімін күнделікті өмірде қолдана алуымен, өз ойын еркін жеткізуімен, шығармашылық қабілетімен және жеке тұлғалық қасиеттерімен өлшенетін кешенді көрсеткіш. Ағылшын тілі пәнінің ерекшелігі – оқушылардың тыңдалым, айтылым, оқылым және жазылым дағдыларын бірдей дамытуға бағытталуында. Сондықтан сабақ барысында оқушы тек грамматикалық ережелерді жаттап қана қоймай, сол білімін қарым-қатынас барысында еркін қолдана алуы тиіс. Бұл мақсатқа жету мұғалімнің кәсіби шеберлігіне, тиімді әдіс-тәсілдерді дұрыс таңдауына және сабақтың сапалы ұйымдастырылуына тікелей байланысты.

Білім сапасын арттырудың ең маңызды шарттарының бірі – оқушының пәнге деген қызығушылығын ояту. Қызығушылығы жоғары оқушы жаңа білімді тез қабылдайды, белсенді жұмыс істейді және өздігінен ізденуге ұмтылады. Сондықтан ағылшын тілі сабақтарында оқушылардың жас ерекшеліктеріне сай түрлі белсенді оқыту әдістерін пайдалану қажет. Сабақ барысында жұптық және топтық жұмыстар, пікірталас, рөлдік ойындар, жобалық жұмыстар, сұхбат ұйымдастыру, түрлі жағдаяттық тапсырмалар беру оқушылардың еркін сөйлеуіне, тілдік қорын молайтуына және өз ойын ағылшын тілінде жеткізе білуіне мүмкіндік береді.

Қазіргі ақпараттық қоғамда цифрлық технологияларды тиімді пайдалану да білім сапасын арттырудың маңызды тетігіне айналды. Ағылшын тілі сабақтарында Quizizz, Kahoot, Quizlet, Wordwall, LearningApps, Liveworksheets, British Council, BBC Learning English сияқты білім беру платформаларын пайдалану оқушылардың қызығушылығын арттырып қана қоймай, оқу материалын жеңіл меңгеруге мүмкіндік береді. Сонымен қатар бейнематериалдар, аудиожазбалар, интерактивті тапсырмалар мен онлайн тесттер оқушылардың тыңдалым және айтылым дағдыларын дамытуға үлкен ықпал етеді.

Сапалы білім берудің тағы бір маңызды бағыты – саралап оқыту. Әрбір оқушының қабілеті, білім деңгейі және оқу қарқыны әртүрлі болғандықтан, мұғалім сабақ барысында тапсырмаларды оқушылардың мүмкіндіктеріне қарай саралап ұсынуы қажет. Бұл тәсіл барлық оқушының оқу үдерісіне белсенді қатысуына мүмкіндік береді және олардың өзіне деген сенімін арттырады. Сонымен қатар қалыптастырушы бағалау арқылы оқушылардың жетістіктері дер кезінде бағаланып, біліміндегі олқылықтарды түзету жұмыстары жүргізіледі. Кері байланыс беру арқылы оқушы өз жетістігін бағалап, келесі қадамын жоспарлауды үйренеді.

Ағылшын тілін оқытудағы негізгі мақсаттардың бірі – коммуникативтік құзыреттілікті қалыптастыру. Осы мақсатта сабақ барысында оқушылардың сөйлеу әрекеттеріне көбірек уақыт бөлінуі тиіс. Мұғалім оқушыларды ағылшын тілінде еркін сөйлетуге жағдай жасап, сабақта тілдік орта қалыптастыруы қажет. Коммуникативтік әдіс арқылы оқушылар өз ойын дәлелдеп айтуға, сұрақ қоюға, пікір білдіруге және топпен жұмыс істеуге машықтанады. Мұндай сабақтар оқушылардың тіл үйренуге деген қызығушылығын арттырып, білім сапасының жоғарылауына ықпал етеді.

Білім сапасын арттыруда мұғалімнің кәсіби дамуының орны ерекше.

Заманауи педагог үнемі ізденісте болып, жаңа әдістемелерді меңгеріп, тәжірибесін жетілдіріп отыруы қажет. Әдістемелік семинарлар, коучингтер, шеберлік сыныптары, Lesson Study, Action Research, тәжірибе алмасу алаңдары мұғалімнің кәсіби құзыреттілігін арттырудың тиімді құралдары болып табылады. Өз тәжірибесін талдай білетін, әріптестерімен пікір алмасатын, жаңа технологияларды еркін қолданатын мұғалім ғана сапалы білім бере алады.

Білім сапасын анықтайтын маңызды көрсеткіштердің бірі – оқушылардың оқу жетістіктері. Ағылшын тілі пәні бойынша бөлімдік және тоқсандық жиынтық бағалау нәтижелері, диагностикалық жұмыстар, мектепішілік бақылаулар, олимпиадалар, ғылыми жобалар, түрлі байқаулар мен халықаралық емтихандар оқыту сапасының нақты көрсеткіші болып табылады. Бұл нәтижелерді жүйелі талдау мұғалімге оқушылардың біліміндегі олқылықтарды анықтауға, оқу үдерісін жетілдіруге және жеке білім беру траекториясын жоспарлауға мүмкіндік береді.

Практикалық тәжірибе көрсеткендей, сабақ барысында заманауи оқыту технологияларын жүйелі пайдалану, оқушылардың сөйлеу әрекетіне басымдық беру, цифрлық ресурстарды тиімді қолдану және қалыптастырушы бағалауды дұрыс ұйымдастыру білім сапасының тұрақты артуына ықпал етеді. Мұндай жұмыстардың нәтижесінде оқушылардың сөздік қоры молаяды, тыңдалым, айтылым, оқылым және жазылым дағдылары жақсарады, пәнге деген қызығушылығы артады, түрлі олимпиадалар мен байқаулардағы жетістіктері көбейеді. Сонымен қатар оқушылардың өздігінен білім алу, ақпаратты іздеу және оны талдау қабілеттері дамиды.

Қорытындылай келе, білім сапасын арттыру – үздіксіз ізденіс пен шығармашылықты талап ететін күрделі әрі жауапты үдеріс. Ағылшын тілі пәнінің мұғалімі ретінде әрбір сабақтың тиімді ұйымдастырылуы, заманауи әдіс-тәсілдерді орынды қолдану, оқушылардың жеке ерекшеліктерін ескеру және қолайлы білім беру ортасын қалыптастыру – жоғары нәтижеге жетудің негізгі шарттары. Ұлы ағартушы Ахмет Байтұрсынұлының «Мұғалім қандай болса, мектебі де сондай болмақ» деген қанатты сөзі әр педагог үшін өмірлік ұстаным болуы тиіс. Мұғалімнің кәсіби шеберлігі мен үздіксіз дамуы – сапалы білімнің, ал сапалы білім – еліміздің жарқын болашағының кепілі.