БАЯНДАМА

Тақырыбы: Білімге апарар жол – ұлттық мұрадан басталады

Орындаған: Қажымұрат Зарина,

М. Өтемісұлы атындағы БҚУ,

Қазақ тілі мен әдебиеті мамандығының 1-курс студенті

Құрметті ұстаздар мен құрметті тыңдаушылар!

Бүгінгі баяндамамның тақырыбы — «Білімге апарар жол – ұлттық мұрадан басталады». Бұл — тек көркем тіркес қана емес, ұлт ретінде дамуымыздың, рухани жаңғыруымыздың басты бағдары деп білемін. Себебі қай заманда болмасын, нағыз білім – халықтың төл мәдениеті мен рухани құндылықтарына негізделгенде ғана терең, әрі өміршең болады.

Білім дегеніміз — тек оқулықтағы теория мен жаттанды ереже емес. Ол — ұлттың тарихын, тілін, әдебиетін, дәстүрін, салт-санасын бойға сіңіру арқылы қалыптасатын күрделі жүйе. Ал осы жүйенің негізінде халқымыздың ұлттық мұрасы жатыр.

Ұлттық мұра — ата-бабамыздың бізге қалдырған рухани аманаты. Бұл — халық ауыз әдебиеті, мақал-мәтелдер, жыр-дастандар, шешендік өнер, салт-дәстүрлер, қолөнер, музыка, және де тіл мен әдебиет арқылы ұрпақтан-ұрпаққа жеткен асыл қазына.

Мысалы, батырлар жыры арқылы біз ерлікті, отансүйгіштікті үйренеміз. Мақал-мәтелдерден — даналықты, өмірлік ұстанымдарды көреміз. Абайдың қара сөздерінен — адамгершілік пен ақыл-парасатқа жетелейміз. Міне, осының бәрі — шынайы білімнің бастау көзі.

Көрнекті ғалым Ахмет Байтұрсынұлы:

«Біздің ұстанатын жолымыз — ұлт мұрасын сақтай отырып, заманауи біліммен ұштастыру» — деген болатын. Бұл сөз бүгін де өзекті. Ұлттық мұра мен қазіргі білім жүйесін қатар алып жүру — бәсекеге қабілетті ұрпақ тәрбиелеудің кепілі.

Бүгінде жаһандану үрдісі қарқынды жүріп жатқан тұста ұлттық болмысымыздан айырылып қалмау – басты міндетіміз. Мектеп қабырғасынан бастап оқушыларға халықтың тарихын, тілі мен әдебиетін терең әрі қызықты етіп оқыту — мұғалімнің кәсіби әрі азаматтық борышы.

Мұғалім ретінде менің мақсатым — тек тіл мен әдебиетті үйрету ғана емес, сонымен бірге ұлттық мұра арқылы тәрбие беру. Себебі ұлттық тәрбиесіз – терең білім болмайды. Оқушының бойына рухани құндылық сіңбейінше, ол тек ақпарат тасушы ғана болып қалады. Ал ұлттық мұрамен сусындаған жас – ел болашағының тірегі болмақ.

Қазіргі таңда Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында ұлттық құндылықтарға бетбұрыс жасалып келеді. Бұл — ұлттық мұраны біліммен ұштастырудың жарқын көрінісі. Сонымен қатар, Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев та:

«Ұлттық мұра — ұлттың коды, оны сақтаған ел ғана дамиды» — деп атап өтті.

Сондықтан да, болашақ мұғалім ретінде мен өз шәкірттеріме білім берумен қатар, қазақтың рухани бай мұраларымен сусындатуға барымды саламын. Өз халқының әдебиетін таныған жас — өз болмысын түсінеді, өз болмысын түсінген жас — елін сүйеді, қорғауға дайын тұрады.

Қорытындылай келе, шын мәніндегі сапалы білім — ұлттық мұраға сүйеніп берілген білім. Білім тамыры – бабалардан қалған асыл сөзде, жырда, дәстүрде. Біз соны бойға сіңіріп, жаңаша тұрғыда дамыта білсек, ұлт ретінде де, мемлекет ретінде де жарқын болашаққа сеніммен қадам басамыз.

Ұлт болашағы — білімді де рухани бай ұрпақтың қолында.

Ал ондай ұрпақ ұлттық мұрамен тәрбиеленіп өседі.

Назар қойып тыңдағандарыңызға рахмет!