Білім беру ұйымдарындағы «DosbolLIKE» балаларды қорлаудың (буллингтің) алдын алу бағдарламасына сәйкес 1-11 сынып оқушылары үшін сабақтар негізінде жобалық іс-шараларды ұйымдастыру бойынша әдістемелік ұсыныстар

Кіріспе

Жобалық іс-әрекеттер – білім алушыларға топта жұмыс істеуге, өмірлік және академиялық мәселелерді бірлесіп шешуге үйрену мен коммуникативті дағдыларды дамытуға мүмкіндік беретін тиімді әлеуметтік-эмоционалды оқыту құралы. Білім беру ұйымдарындағы балаларды қорлаудың (буллингтің) алдын алуға арналған «DosbolLIKE» бағдарламасының ерекшелігі – 1-11 сынып оқушыларын әлеуметтік бағдарланған жобалық іс-шараларға тарту арқылы жүзеге асырылуда.

Мектеп ортасында буллингтің алдын алу және болдырмау бойынша практикалық жұмыс мәселелері ашық күйінде қалып отыр. Сипатталған және енгізілген технологиялар, буллерлер және олардың құрбандарымен жұмыс жасаудың практикалық әдістері мен жаттығулары, алдын алу жұмыстарының сынақтан өткен формалары мен әдістері тым жеткіліксіз. Осыған байланысты мектептегі буллингтің алдын алу бойынша жұмыста мұғалімдерге практикалық көмек көрсету мәселесі өте өзекті.

Білім беру ұйымдарында әлеуметтік бағытталған жобалық қызметке тарту арқылы балаларға қатысты буллингтің алдын алу тақырыбын қарастырайық.

Жобалық қызмет зерттеу, шығармашылық, әлеуметтік-эмоционалды дағдыларды, тұлғаның маңызды қасиеттерін дамытудағы ең тиімді санатқа жатады, өйткені ол қоршаған әлемді өзгерту, дүниетанымды қалыптастыру, белсенді өмірлік ұстанымды білдіреді.

Білім беру ұйымдарында «ДосболLIKE» балаларды қорлаудың (буллингтің) алдын алу бағдарламасын іске асыру жағдайындағы әлеуметтік бағытталған жобалық қызметтің мақсаты – әлеуметтік практика арқылы оқыту негізінде сынып, мектеп ұжымында қолайлы әлеуметтік-психологиялық жағдай құру.

Бұл тәсіл бастаманы, дербестік пен жауапкершілікті, командада жұмыс істей білуді, өз пікірін ашық айтуды, стандартты емес өмірлік жағдайларда шешім табу мүмкіндігін дамытуға ықпал етеді. Сонымен қатар, оқушылардың назары шығармашылық іс-әрекетке, жағымды қарым-қатынас құруда өз әлеуетін түсінуге және пікірлес адамдарды табуға мүмкіндік береді.

Оқушының көзқарасы бойынша, әлеуметтік бағытталған оқу жобасы –бұл өзінің ішкі әлеуетін барынша ашуға, өзінің жеке тұлға ретіндегі құндылығын және басқа адамның құндылығын түсіну мүмкіндігі. Бұл қызмет өзін жеке және топта көрсетуге, өз күшін сынап көруге, білімін қолдануға, пайда әкелуге, қол жеткізген нәтижені көпшілік алдында көрсетуге мүмкіндік береді.

Мұғалімнің көзқарасы бойынша, әлеуметтік бағытталған оқу жобасы оқушылар үшін қызықты іс-шараларды ұйымдастыру, мәселені шешу жолдарын іздеу және табу үшін жағдай жасау, оқушылардың мұғаліммен, оқушылармен және ата-аналармен өзара іс-қимылын ұйымдастыру нысаны ретінде ғана емес, сонымен қатар жобаны әзірлеу және іске асыру барысында қажетті өмірлік дағдыларды дамыту мүмкіндігі ретінде қарастырылып, маңызды болып саналады:

• позитивті қарым-қатынастың маңыздылығын түсіну;

• өз сөзі мен іс-әрекеті үшін жауапкершілікті алуға дайын болу;

• өзара әрекеттесу, қарым-қатынас жасау, өзін-өзі тәрбиелеу, өзіндік рефлексия жасау дағдылары.

Мұның бәрі буллингке қарсы іс-қимылдың басты шарты, пікірлестер қауымдастығын қалыптастыру арқылы оқушылардың қорлыққа (буллингке) қарсы санасын дамытуға қызмет етеді.

Бұл тәсіл бастауыш, негізгі және орта мектеп оқушыларына арналған жобалар тақырыбын әзірлеу кезінде қарастырылды.

Біз сабақ жүйесі арқылы іске асыруды ескере отырып, жобалардың тақырыбын қарастыратын кестені ұсынамыз.

Ұсынылған тақырыптағы сабақтарды ұйымдастыруға деген көзқарастың ерекшелігі сабақта (сынып сағаттары форматында) арнайы дағдыларды дамыту және жобаның әр кезеңінде (сабақтан тыс) практикалық іс-шаралар арқылы әлеуметтік жобаны жүзеге асыру (салдары) болып табылады.

Әр сыныпта (1-ден 11-ге дейін) жобаның 4 кезеңінің әрқайсысында негізгі кезең болып табылатын 4 сабақ қарастырылған. Сабақты шартты түрде ақпараттық-практикалық және жобалық деп екі бөлікке бөлуге болады. Ақпараттық-практикалық бөлім білім алушыларды жоба тақырыбы бойынша қажетті мәліметтермен таныстыруға және позитивті қарым-қатынастың практикалық дағдыларын пысықтауға, қақтығыстардың алдын алуға және шешуге, буллингке қарсы тұруға, сауатты шешуді талап ететін қарым-қатынас жағдайларын шығармашылық тұрғыдан түсінуге, өзіндік мінез-құлық көзқарастарын талдауға арналған.

Әр сабақтың негізгі компоненті – бұл сабақтың құрылымына логикалық түрде енгізілген білім алушылардың жобалық қызметі. Буллингке қарсы бағыттағы білім беру үдерісін құрудың бұл тәсілі оқушыларға рефлексия жасауға, сыныптастарымен қарым-қатынастағы оң өзгерістерді байқауға, ал мұғалімдерге әлеуметтік жобалау барысын оның мақсатқа жетудегі тиімділігі тұрғысынан бақылауға мүмкіндік береді.

1. Әлеуметтік бағытталған жобалық қызметті

ұйымдастырудың ерекшеліктері

Жүктеу

ЖИ арқылы жасау

ЖИ арқылы жасау

Бөлісу