Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Дүниетану

Бөлім:

Бізді қоршаған әлем

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып:

1 сынып

Сабақтың тақырыбы:

№14-сабақ. Жыл мезгілдері

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

1.1.3.2 өзі тұратын елді мекеннің басты көшесін, ғимараттарын және көрнекі жерлерін сипаттау

Сабақтың мақсаты

Жыл мезгідерінің не екенін біледі, олардың ауысуына байланысты болатын өзгерістерді анықтауды үйренеді

Құндылықтар

ЖАСАМПАЗДЫҚ ЖӘНЕ ЖАҢАШЫЛДЫҚ

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақ

тың басы

5 минут

Өткенді пысықтау

5 минут

Сабақ

тың ортасы

20 минут

Сергіту сәті

2 минут

Сабақты қорыту

6минут

Қосымша тапсырма

2минут

Кері байланыс

5 минут

Психологиялық ахуал қалыптастыру

Табиғат қандай әсем, керемет неткен! Сұлулығын көрген жан елең еткен.

Көкжиектен Күн шығады бір сәтте, Сәулесі жарқырап күнде жеткен.

Біз бүгін табиғатта болатын өзгерістер туралы, олардың өмірімізге әсері туралы айтатын боламыз.

Көркем әдебиет: Табиғат туралы өлеңдер оқу

Өткенді пысықтау

«Қолшатырдағы тамшылар» әдісі

1. «Көкжиек», «көкжиек сызығы»деген не?

2.Көкжиектің тұстары қалай деп аталады?

3.Тұсбағдарды пайдаланып пайдаланып,көкжиек тұстарын қалай бағдарлайды?

4.Қандай табиғи белгілерге қарап,көкжиек тұстарын анықтауға болады?

5.Бағдарлау деген не?

Тақырыпты ашу

Балалар, жаңа тақырыпты бастамас бұрын, жұмбақтарды шешіңдер.

Табиғат атты ананың

Төрт бойжеткен қызы бар.

Көркі де солар даланың,

Ісіне адам қызығар.

(Жылдың төрт маусымы)

Бұлттар төніп, жерге төгіліп,

Дымқыл тұман басады.

Шөп сарғайып, өңі тайып,

Дала нұры қашады. (Күз)

Суда мұз бар,

Жерде қар бар.

Боран борап соғады.

Бұл қай мезгіл болады? (Қыс)

Қар, мұз еріп, су көбейіп,

Сай-салаға толады.

Бүршік жарып, жарық ашып,

Гүл бәйшешек басады.

(Көктем)

Өрік, алма, жидек, жүзім піседі.

Қауын-қарбыз, қияр, сәбіз

Дүкендерге түседі. (Жаз)

Жаңа тақырып

Құндылық мақсаты: Түрлі объектілердің жеке белгілерін салыстыра білу,

заттарды жалпы белгілер бойынша талдау, біріктіру

«Сұрақтар аллеясы» әдісі

Мұғалім оқулықпен жұмыс ұйымдастырады:

–Жыл маусымдарының ауысуымен адамдардың өмірі қалай өзгереді?

–Бұл ойындарды жылдың қай мезгілінде ойнауға болады?

–Жылдың әр мезгілінде балалармен тағы қандай ойындар ойнауға болады?

–Жылдың әр мезгілінде сен бос уақытыңды қалай өткізесің?

–Жылдың әр мезгілінде

отбасыларыңмен бос уақытты қалай өткізесіңдер?

Ж. – Бос уақытты табиғатта өткізудің денсаулық пен көңіл күй үшін маңызы туралы қорытынды жасаңдар. Өз қорытындыларыңды жұппен

талдаңдар.

Сергіту сәті

– Балалар, менің айтқандарымды бейнелеп көрсетуге тырысыңдар.

– Сендер қар ұшқынысыңдар. Сендерді жел ұшырып, біресе жоғары көтеріп, біресе төмен жерге түсіреді. Күндіз сендер күн көзімен жарқырап, ал түнде бұрқасын болғанда, қар вальсін билегілерің келеді.

ЕБҚ

Жыл мезгілдерінің суретін сал және олар туралы айт

ЕҚБ

Жыл мезгілдерінің ерекшеліктерін ата

Жазылым

«Суреттер сөйлейді» әдісі

Мұғалім оқушы дәптеріндегі тапсырмаларды орындауды

ұйымдастырады.

Жыл мезгілдері туралы суреттермен жұмыс жасайды

ФС тапсырмасы

ҚЖ:

«Мозаика» әдісі

Қырқылған суреттерді біріктіру арқылы жыл мезгілдерін анықта және олар туралы өзің білетін мәліметтер айт, жаз.

Өлеңді оқи отырып, сабақтың тақырыбымен танысады

Сұрақтарға жауап береді

Жұмбақтарды шешеді

Жылдың төрт мезгілі туралы айтады

Сұраққа жауап береді.

Балалар мәтінді оқып, суреттерді қарап шығады, сұрақтарға жауап береді.

Өз қорытындыларын жұппен талдайды.

Сергіту жаттығуын орындайды

Жеке жұмыс жасайды

Оқушы дәптеріндегі тапсырмалар

ды орындайды.

Жыл мезгілдерін құрастырады

Кері байланыс жасайды

Дескриптор:

Көкжиектің негізгі түстерін айтты

Көкжиек тұстарын айта алды.

Өз ойларын толық жеткізіп айта алды.

Дескриптор:

Жылдың төрт мезгілі туралы біледі

Жұмбақтардың шешуін тапты

Жарайсың!

Дескриптор

Жыл маусымы

бейнеленген суретті оның атауымен сәйкестендірді.

Жыл маусымы

бейнеленген суретті оның атауымен біріктірді.

Тамаша!

Дескриптор

Қыста және жазда бос уақытты өткізуге көмектесетін заттардың суреттерін салды.

Отбасының жылдың әр маусымында бос

уақыттарын қалай өткізетіні туралы әңгімелеп берді.

Дескриптор:

Жыл мезгілдерінің ерекшеліктерін біледі

Тапсырманы талапқа сай орындады

«Бас бармақ» әдісі

Табиғат туралы суреттер

Оқулық

Суреттер

Оқулық

Оқулық

Оқулық

Суреттер

Суреттер

Суреттер

Стикерлер

Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Дүниетану

Бөлім:

Біздң қоршаған әлем

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып:

1сынып.

Сабақтың тақырыбы:

№15 сабақ. Ауа райы деген не?

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

1.1.3.1 өз мекенжайын атау және елді мекенінің географиялық орналасқан жерін сипаттау

1.2.2.1 ауа-райының адамға және оның іс-әрекетіне әсерін анықтау

Сабақтың мақсаты

Ауа райының не екенін біледі, адам өміріне ауа райыныңқаай әсер ететінін анықтауды үйренеді

Құндылықтар

ЖАСАМПАЗДЫҚ ЖӘНЕ ЖАҢАШЫЛДЫҚ

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақ

тың басы

5 минут

Өткенді пысықтау

5 минут

Сабақ

тың ортасы

20 минут

Сергіту сәті

2 минут

Сабақты қорыту

6минут

Қосымша тапсырма

2минут

Кері байланыс

5 минут

Психологиялық ахуал қалыптастыру

Мұғалім сабақты бастайды.

Мектеп – кеме,

Білім – теңіз.

Барар жерге

Тез жетеміз!

Өткенді пысықтау

Жылдың әр мезгілінде сен бос уақытыңды қалай өткізесің?

–Жылдың әр мезгілінде

отбасыларыңмен бос уақытты қалай өткізесіңдер?

Тақырыпты ашу

Сабақта не туралы айтатынымызды жұмбақтарды шешкеннен кейін білетін боласыңдар.

Көктен түседі,

Жер ішеді. (Жаңбыр)

Ақ көбелек қонды,

Құстар енді тоңды. (Қар)

Мамықтай ұлпа, Қанаттай ақ.

Қыста жер бетін басады,

Жазда сайға қашады.

Жазда болмайды, Қыста болады.

Терезеге қонады,

Әсем ою ояды. (Қырау)

Қолы жоқ, сурет салады,

Тісі жоқ, тістеп алады. (Аяз)

Қанаты жоқ, ұшады, Аяғы жоқ, желеді,

Аузы жоқ, ұлиды. (Боран)

Барлық жұмбақтардың шешуі қандай түсінікпен байланысты? Бүгін біз

сабақта ауа райы және оның біздің өмірімізге әсері туралы сөз қозғамақпыз.

Көркем әдебиет: Абайдың «Қыс» өлеңін тыңдату

Жаңа тақырып

Құндылық мақсаты: Табиғи және әлеуметтік объектілер, тірі және жансыз табиғаттың байланысы, ғылым және ғылыми білім туралы

алғашқы түсініктің болуы

–Сонымен, ауа райы дегеніміз не? (балалар оқулықтан анықтаманы оқиды).

–Дұрыс, балалар, ауа райы – жергілікті жердегі ауаның дәл осы сәттегі жай- күйі. Біздің ғаламшарымыздың үлгісіне қараңдар, біздің жерімізді ауа қабығы қоршап тұр, осы ауа

қабығының жағдайы бойынша ауа райын сипаттауға болады.

Мұғалім оқушы дәптеріндегі А. тапсырмасын орындауды ұсынады.

– Балалар, ауа райын қандай сөздермен сипаттауға болады?

Оқушы дәптеріндегі А. тапсырмасын орындаңдар. Ауа райын сипаттауға болатын сөздерді таңдаңдар.

Тапсырманың орындалуын тексеру.

–Балалар, сендердің қайсыларың

«шуақты күн», «жаңбырлы» сөздерін таңдады? Сыныпқа өз таңдауларыңды түсіндіріңдер.

Ауа райының жаңбырлы болатыны неге байланысты? Мысалы, ертеңгі ауа райы қандай болатынын қалай

білуімізге болады?

Мұғалім оқулықтағы мәтінді оқуды және оқушы дәптеріндегі тапсырмаларды орындауды ұйымдастырады.

ЕБҚ

Бүгінгі ауа райы туралы не айта аласың?

ЕҚБ

Ауа райына байланысты қандай шаралар қолданасың?

Сақтық шаралары туралы айт

«Көңілді күн» серліту жаттығуы

ФС тапсырмасы

Құндылық мақсаты: Зерттеуге, экспериментке бағытталған жобалық

тапсырмаларды орындау

Жұптық жұмыс

«Табан іздері» әдісі

Ауа райын не үшін білу қажет?

–Ертеңгі, таяу күндердің ауа райын білу кімдер үшін қажет?

–Бір күннің ішінде ауа райы өзгере ме? Жыл маусымдары ауысқанда ауа райы өзгере ме? Неге?

–Ауа райы болжамын қай жерден білуге болады?

–Ауа райы адамдардың өміріне қалай әсер етеді?

–Ауа райын зерттейтін және ауа райы болжамымен айналысатын

ғалымдарды қалай атайды?

ҚЖ:

Ауа райының шартты белгілерімен танысу және оларды атау

Жұмбақтың шешуі: Білімді болу

Сұрақтарға жауап береді

Жұмбақтарды шешеді

Жауабын айтады

Тақырыпты атайды

Жаңа тақырыппен танысады

Оқушы дәптеріндегі А. тапсырмасын

орындайды.

Оқулықтағы мәтінді оқып, тапсырмалар

ды орындайды.

Жеке жұмыс орындайды

Әуенге қосылып биейді

Сұрақтарға жауап береді

Қосымша жұмыс жасайды

Кері байланыс жасайды

Дескриптор:

Өтілген тақырыпты меңгерген

Бос уақытын дұрыс өткізу жолдарын біледі

Дескриптор:

Ауарайы туралы жұмбақтарды шешті

Сабақ тақырыбын болжады

Дескриптор

Ауа райын сипаттауға болатын сөздерді қоршап қояды.

Ағымдағы күннің ауа райын жел, жаңбыр, қар сияқты түйін сөздердің көмегімен сипаттады.

Дескриптор:

Ауа райының қазіргі жағдайын шартты

белгісін пайдаланып,

ағымдағы ауа райының жағдайына байланысты суретін салды.

Дәптермен жұмыс жасау ережесін біледі

Тамаша!

Дескриптор

Сөйлемдердегі көп нүктенің орнын мағынасы сәйкес келетін сөздермен толтырды.

Жұптасып бір-бірінің жұмыстарын тексерді

«Ауа райы» әдісі

Көңіл күй туралы суреттер

Ауа райы туралы суреттер

Оқулық

Жұмыс дәптері

Оқулық

Жұмыс дәптері

Әуен

Жұмыс дәптері

Суреттер

Кері байланыс тақтасы

Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Дүниетану

Бөлім:

Саяхат

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып:

1 сынып

Сабақтың тақырыбы:

№16 сабақ. Ежелгі адамдар қандай болған және қалай өмір сүрген?

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

1.3.1.1 көрнекі материалдарды зерделеу арқылы ежелгі адамдардың өмірі туралы әңгімелеу

Сабақтың мақсаты

Ежелгі адамдардың немен айналысқанын білетін болады

Ежелгі адамдар мен қазіргі адамдардың сырт келбетін және кәсібін салыстыруды үйренеді

Құндылықтар

ТӘУЕЛСІЗДІК ЖӘНЕ ОТАНШЫЛДЫҚ

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақ

тың басы

5 минут

Өткенді пысықтау

5 минут

Сабақ

тың ортасы

20 минут

Сергіту сәті

2 минут

Сабақты қорыту

6минут

Қосымша тапсырма

2минут

Кері байланыс

5 минут

Психологиялық ахуал қалыптастыру

Сәлемдеседі: «Сәлеметсіз бе?!» Оқушылар өз көршісінің қолының саусақтарына бас бармақтан бастап, кезек-кезек бірдей саусақтарын тигізіп

былай дейді:

•Үлкен (бас бармақтарын өзара тигізеді);

•Жетістік (сұқ саусақтарын);

•Барлығында (ортанғы саусақтарын);

•Және барлық жерде

(атаусыз саусақтарын);

•Тілеймін (шынашақ саусақтарын);

•Сәлеметсіңдер ме!

(алақандарын тигізу).

Өткенді пысықтау

Ауа райы туралы сұрақтарға жауап беру

Тақырыпты ашу

Қалай ойлайсыңдар, бүгінгі сабақтан біз не жайлы білеміз? («Болжамдар ағашы»). Тақтада ағаш бейнеленген, оның діңіне

«Ежелгі адамдар» деп жазылған. Мұғалім барлық нұсқаларды (дұрыс және қате) ағаш бұтақтарына жазып, Осы

пікірлермен барлықтарың келісесіңдер ме? деп сұрақ қояды. Жауаптар саны шектелмеген.

ФТ. «Болжамдар ағашы»

Оқушылардың жауаптары (болжамдары) Ежелгі адамдар:

–сырт бейнелері қандай болған;

–немен айналысқан;

–қалай өмір сүрген;

–қандай киім киген және т.б. Мұғалім: – Балалар, біз сабақта қарастыратын сұрақтарды түгел анықтадыңдар. Сендерге сәттілік тілеймін!

Жаңа тақырып

«Назар сал» әдісі

Оқулықтағы «Ежелгі адамдар» суретін қарап шығыңдар. Ежелгі адамдар қазіргі адамдардан немен ерекшеленген деген сұрақты ойланыңдар.

Мұғалім: – Біз «Ежелгі адамдар» суреті

бойынша жұмысымызды жалғастырамыз. Ойлап қараңдар, тіпті біз суретте адам немесе маймыл бейнеленгенін айыра алмаймыз. Жануар емес, адамның өзінің бейнеленгенін қалай дәлелдеуге болады?

Құндылық мақсаты:
Өз елінің тарихы, мәдениеті туралы алғашқы түсінікті

қалыптастыру

А1-2 тапсырмаларын оқушы дәптерінде орындау.

Мұғалім: – Терімшілікке көп уақыт пен күш қуат қажет болды. Ежелгі адамдар жеуге жарамды тамырларды, жемістер мен жидектерді, құстардың

жұмыртқаларын тауып, солармен де қоректенді. Жиналған жемістер мен өсімдіктердің етке қарағанда қоректік

маңызы аздау болды. Ол кезде аң аулау үнемі сәтті бола бермеді. Сол себепті, ежелгі адамдар көп жағдайда ашығуға ұшырады.

Ежелгі адамдар жинаған жемістердің суреттерін салыңдар (Оқушы

дәптеріндегі В. тапсырма).

ЕБҚ

Ежелгі адамдардың құрал-саймандарының суретін сал.

ЕҚБ

Ежелгі адамдар өмірге қалай бейімделді?

Олардың аң аулау тәсілі туралы айт.

«Логикалық тізбек» ойыны

Тізбекті бірінші бастайтын бала кез келген бір сөзді айтады, келесі оқушы сөз қосып, оның бірінші айтылған сөзбен

байланысын түсіндіреді. Алдымен мен өзім сөзді атайын – ежелгі («Логикалық тізбек» тәсілі).

Талқылау барысын жалғастыру үшін мұғалім балалар айтқан сөздерді тақтаға жазады.

«Эвристикалық сұхбат» әдісі

Қалай ойлайсыңдар, не себепті ежелгі адамдар жеке өмір сүре

алмады?

Мұғалім оқушылардың жауаптарын толықтырады.

Ежелгі адамдарға төнген қауіптер көп болды. Орманда көптеген жыртқыш аңдар, мысалы, жолбарыстар, аюлар тіршілік етті. Жеке жүргенде олардан

құтылу мүмкін болмады. Сонымен бірге зілді аулауға көп адам қажет болды.

Бұлардың бәріне бір адамның шамасы келмейтін болғандықтан, адамдар

ежелгі ұжымдарға – адамдар қауымына бірікті.

ҚЖ:

«Иә-жоқ» ойыны.

1.Ежелгі адамдар жүрген кезде қолдары тізелеріне дейін түсіп жүретін болған.

2.Ежелгі адамдар жеке-жеке өмір сүрді.

3.Ежелгі адамның ең алғашқы жасай алған еңбек құралы – шапқы.

4.Ежелгі адамдар еңбек құралдарын темірден жасаған.

5.Ежелгі адамдар аң аулаумен және терімшілікпен айналысқан.

Амандасу түрлерін көрсетеді

Ауа райы туралы айтады

Ойларымен бөліседі, болжам жасайды.

Бүгінгі сабақтың

тақырыбымен танысады.

Жауап:

– Ежелгі адамдардың бет сүйектері ірі, кең танаулы, бас сүйегіндегі қас үсті доғасы ерекше алға қарай шығыңқы, маңдайы тайқы болып келген. Жүрістері аса тік емес,

секірмелі болды.

Дәптермен жұмыс жасайды

Сурет салады

Өз ойымен бөліседі

Ойын ойнайды

Жауап: Адамдар бірге өмір сүргенде:

–аң аулау жеңілірек болды;

–жыртқыш аңдардан сақтануға мүмкіндік болды;

–кішкентай балаларға қарау жеңіл болды және т.б.

Оқушылар

дың жауаптары:

1. Иә.

2. Жоқ.

3. Иә.

4. Жоқ.

5. Иә.

Кері байланыс жасайды

Тамаша!

Дескриптор:

Суреттерге қарап болжам жасады

Өз ойларын еркін жеткізе білді

ДескриптоР:

Суреке қарап өз ойларын айтты

Ежелгі адамға тән қасиеттерді атады

Дескриптор:

Ежелгі адамдардың тіршілігін ажыратты

Оар туралы суреттер салды

Тамаша!

Жарайсың!

Дескриптор:

Не себепті ежелгі адамдар жеке өмір сүре алмағанын атады

Олар туралы білімдері толықты

Дескриптор:

Сұрақтарға дұрыс жауап берді

Ежелгі адамдар туралы біледі

«Бағдаршам» әдісі

Суреттер

Оқулық

Суреттер

Оқулық

Суреттер

Жұмыс дәптері

Суреттер

Ойынға арналған суреттер

Суреттер

Кері байланыс тақтасы