«Гравитациялық өріс» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

Оқу мақсаттары 9.2.2.9 - ауырлық күшін дене массасына гравитациялық өрістің әсері

ретінде түсіну

9.2.2.7 - Жер бетіне жақын арақашықтарда гравитациялық өрістің

тұрақтысы тұрақты шама екендігін және ол еркін түсу үдеуі деп

аталатындығын түсіну

9.2.2.5 - бүкіләлемдік тартылыс заңын білу және пайдалану

9.2.2.6 - бүкіләлемдік тартылыс заңынан гравитациялық өрістің

кернеулігінің g=GM/r ² формуласын шығару

9.2.2.8 - бүкіләлемдік тартылыс және Ньютонның екінші заңынан

дөңгелек орбиталарды және ғарыштық жылдамдықтарды есептей алу

9.2.2.10 - көкжиекке бұрыш жасай/параллель лақтырылған дененің

қозғалысын сипаттау

Ойлау дағдыларының деңгейлері

Білу және түсіну

Қолдану

Жоғары деңгей дағдылары

Бағалау критерийі Оқушы

• Ауырлық күшін дене массасына гравитациялық өрістің әсері

ретінде сипаттайды

• Бүкіләлемдік тартылыс заңын қолданады

• Ғарыштық жылдамдықты есептейді

• Көкжиекке бұрыш жасай лақтырылған дененің қозғалысын Нұсқа № 2 (15 балл) Сипаттайды

Тапсырмалар

1. Марстың радиусы 0,53 Жердің радиусына, ал массасы 0,11 Жердің массасына тең. Жердегі

еркін түсу үдеуі 9,8 м/2.

1. Бүкіл әлемдік тартылыс заңын қолданып, еркін түсу үдеуінің формуласын қорытып

шығарыңыз.

b) Еркін түсу үдеуінің формуласын Жер және Марс ғаламшарлары үшін жазыңыз.

c) Есептің шартын пайдаланып, Марстағы еркін түсу үдеуін Жердегі еркін түсу үдеумен өрнектеңіз

d) Марстағы еркін түсу үдеуін есептеңіз.

2. Жердің жасанды серігі Жердің ортасынан санағанда қандай қашықтықта 24 сағатқа тең

периодпен айналады? Айналып тұрған Жерге қатысты Жер серігінің орны өзгермейді.

G=6,67·10^-11 Н·м²/кг².

М_ж=6·10²⁴ кг.

3. Кестеде ғаламшарлардың радиустары мен массалары берілген.

(і) Бүкіләлемдік тартылыс және Ньютонның екінші заңынан бірінші ғарыштық жылдамдықтың

формуласын қорытып шығарыңыз.

(іі) Ғаламшардың бірінші ғарыштық жылдамдықтарын есептеп кестені толтырыңыз.

4. Суретті пайдаланып, ең үлкен ұшу қашықтығы мен ең үлкен ұшу биіктігін анықтайтын

формуланы қорытып шығарыңыз.

5. Жер бетінен қандай да бір биіктікте ғарыш кеме 40 м/с² үдеумен тік жоғары қозғалды.

Ғарышкердің массасы 80 кг, ғарышкердің салмағын және оған әрекет ететін ауырлық

күшін табыңыз.

A) 800 Н; 0 Н

B) 4000 Н; 800 Н

C) 800 Н; 800 Н

D) 2400 Н; 800 Н