Тақырып бойынша 11 материал табылды

Болыс болдым, мінеки

Материал туралы қысқаша түсінік

қазақ әдебиеті пәнінен 10 сыныпқа арналған ҚМЖ. Бөлім: Өлең - сөздің патшасы. Тақырыбы: Болыс болдым, мінеки. Тақырып "Мектеп" баспасынан алынған.

Материалдың қысқаша нұсқасы

Сабақ: Қазақ әдебиеті

№2 кешкі мектеп

Уақыты: 29.09.2021

Сыныбы: 10 T1

Мұғалімнің аты-жөні: Нурсейтова Айгуль

Қатысқан оқушылар саны: түгел Қатыспағандар: 0

Тарау:

Болыс болдым, мінеки

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаты

10.1.1.1 - әдеби шығарманың сюжеттік-композициялық құрылысын талдау арқылы идеялық мазмұнын терең түсіну

Сабақ мақсаты

Шығарманың оқиғалық желісін талдата отырып, идеясын түсіндіру

Бағалау критерийлері

Шығарманың сюжеттік- композициялық құрылысын талдайды.

Шығарманың идеясын түсіндіреді.

Құндылықтарды қалыптастыру

Тіл мен мәдениет, тарихтың ортақтығы, ынтымақтастық, құрмет

Пәнаралық байланыс

Тарих, қазақ тілі

Алдыңғы білімі

Оқушылар алдыңғы сабақта «Қалың елім, қазағым, қайран жұртым» өлеңімен танысты.

Жоспар

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған қызмет түрлері:

Ақпараткөздері

Басы

3 мин

Қызығушылықты ояту

«Бес қадам»

Оқушылар Абай өлеңдері бойынша алдыңғы сабақтарда алған білімдерін еске түсіреді. Ортаға өз ниетімен 5 оқушы шығады. Әр сұраққа табандарды бас отырып, 5 түрлі жауап айтады.

Абайдың өмірбаяны туралы 5 ақпарат айтыңыз.
Абайдың 5 өлеңін атаңыз.
Абай өлеңдері қандай тақырыптарды қамтиды?
Абайдың отбасы туралы 5 ақпарат айтыңыз.
Абайдың 5 әнін табыңыз.

Оқушылар суретті сандар арқылы 2топқа бөлінеді.

Табан суреттері

Суретті сандар

Ортасы

34 мин

Оқушыларға тарау тақырыбы, тілдік дағды мен оқу мақсаттары, бағалау критерийлері таныстырылады. 1 мин

Тапсырма 1. Шығарма туралы ақпараттық мәтінді оқып, детальді ақпараттар негізінде ментальді карта әзірлеңіз. 5 минут.

«Болыс болдым, мінеки...» - Абайдың 1889 ж. жазған өлеңі. Көлемі 148 жол. Ақын бұл шығармасында малын шашып, болыс болған пенденің әлеуметтік-психологиялық кескінін жасайды. Өлеңнің мағыналық құрылымында бірнеше тұлға бар: а) болыс; ә) ояз; б) ел. Бұл үш тұлғаның бастысы - болыс. Шығарманың алғашқы бөлігінде жаңадан болыс болған адамның болыстық мансапқа жету жолы мен көңіл-күйі көрсетіледі. Малын шашып, шығынға батса да, оның бар тілегі болыс болу. Болыстыққа қолы жеткен соң да оның көңілі орнықпайды; езінен күштілерге құлдық ұрып, әлсіздерге ыңғай бермей, қырын қарайды. Сыртқы жұртқа сыр бермей, сырбаз жүргенмен, сыяз бар деген хабарды құлағы шалса-ақ, жүрегі суылдап, мазасы қашады. Өлең 7-8 буынды жыр үлгісінде жазылған. Алғаш рет 1909 ж. Санкт-Петербургте жарық көрген «Қазақ ақыны Ибраһим Құнанбайұлының өлеңі» атты жинақта жарияланды. Өлең араб, әзірбайжан, қарақалпақ, қырғыз, орыс, өзбек, ұйғыр т. б. тілдерге аударылған.

Тапсырма 2.

Өлең үзінділерін топта оқып, топтарға мазмұнын түсіндіріңіздер.5 минут

1-топ

Болыс болдым мінеки,

Бар малымды шығындап.

Түйеде қом, атта жал

Қалмады елге тығындап.

Сөйтсе - дағы елімді

Ұстай алмадым мығымдап.

Күштілерім сөз айтса,

Бас изеймін шыбындап.

Әлсіздің сөзін салғыртсып,

Шала ұғамын қырындап.

Сыяз бар десе жүрегім

Орнықпайды суылдап.

Сыртқыларға сыр бермей,

Құр күлемін жымыңдап.

Жай жүргенде бір күні,

Атшабар келді лепілдеп:

«Ояз шықты, сыяз бар»,

«Ылау» деп, «үй» деп дікілдеп.

Сасып қалдым, күн тығыз,

Жүрек кетті дүпілдеп.

Тыңтұяқ күнім сүйтсе де,

Қарбаңдадым өкімдеп.

Старшын, биді жиғыздым:

«Береке қыл» деп, «бекін» деп,

«Ат жарамды, үй жақсы

Болсын, бәрің күтін» деп.

Қайраттанып халқыма

Сөз айтып жүрмін күпілдеп:

«Құдай қосса, жұртымның

Ақтармын осы жол сүтін» деп,

Қайраттысып, қамқорсып,

Сайманымды бүтіндеп...

2-топ

Оңашада оязға

Мақтамаймын елімді,

Өз еліме айтамын:

«Бергенім жоқ,- деп,- белімді».

Мақтанамын кісімсіп,

Оязға сөзім сенімді.

«Көрсеттім» деймін, ымдаймын

Кәдік қылар жерімді.

Сөз көбейді, ұлғайды,

Мақтанның к... көрінді.

Қазақты жеген қайратты «ер»,

Ұрынды да берінді.

Әрлі - берлі тартысып,

Ісі арамы жеңілді.

Алқыны күшті асаулар

Ноқтаға басы керілді.

Үлкен - кіші ақының

Бәрі сөз боп терілді.

Қайрауы жеткен қатты би

Қайрылып нетсін көңілді.

Өз малым деп қойған мал

Иесіне берілді.

Ақылы жандар қамалап,

Кептірді сонда ерінді.

Арызшылар көбейді,

Болыстың к... шөмейді,

Қайтсін байғұс демейді.

Бір кептірмей терімді,

Күн батқанша шабамын

Әрлі - берлі далпылдап.

Топтар жұмыстарын «Карусель» әдісімен алмастыра отырып, өзге топтардың жұмысымен танысады, өз талдауларымен салыстырады. 3 минут

Кері байланыс. 2 минут

Шығарманың мазмұны мен идеясын түсіну қиын болды ма?

Қай тапсырманы орындау қиындық туғызды?Неге?

Қай оқушының жазбасы ұнады? Неге?

Өз жұмысыңызда нені толықтыру керектігін байқадыңыз.

Бағалау. оқушылар топтағы жұмысы бойынша өзін-өзі бағалайды. Оқушылардың аттары жазылған қима қағаздарды таңдау арқылы бірнеше оқушылардың бағалаулары тыңдалады. Сабақ соңында оқушылар бағалау парақтарын мұғалімге тапсырады. 3 минут

Таратпа материал

Соңы

3 минут

Рефлексия «4 қалпақ»

Ақ қалпақ- сабақ бойы біз................... тапсырмалар орындадық

Жасыл қалпақ- сабақта алған ақпараттар бізге ................... пайдалы болады.

Қара қалпақ - сабақта бізге ...... қиын болды, себебі

Сары қалпақ- сабақта бізге .... пікірлері ұнады, себебі.....

Тексерілді:

Жүктеу

Бөлісу

ЖИ арқылы жасау

Файл форматы:

docx

Қазақ әдебиеті Сабақ жоспары 10 сынып

28.00.2021

2890

Жүктеу

ЖИ арқылы жасау

Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз