Даналықтың дариясы - ертегілер

ДАНАЛЫҚТЫҢ ДӘРИЯСЫ – ЕРТЕГІЛЕР

Халық ауыз әдебиетінің ең көне, ең құнды, әрі ең әсерлі жанрларының бірі – ертегі. Ертегілер – ұрпақтан-ұрпаққа жеткен өмір шындығының көркем көрінісі, халықтың ғасырлар бойғы арман-мұратының, дүниетанымының айнасы. Олар тек қызықты оқиға ғана емес, терең тәрбиелік мәні бар даналықтың дәриясы.

Ертегі – баланың ой-санасын, қиялын, тіл байлығын дамытатын таптырмас құрал. Онда жақсылық пен жамандықтың, ақ пен қараның, зұлымдық пен мейірімділіктің күресі арқылы адамгершілік, батырлық, адалдық, еңбекқорлық секілді асыл қасиеттер насихатталады. Мәселен, "Ер Төстік", "Керқұла атты Кендебай", "Алдар көсе" секілді ертегілер балаларды тапқырлыққа, қайсарлыққа, әділеттілікке тәрбиелейді.

Ертегінің тағы бір ерекшелігі – онда халықтың өмірге деген көзқарасы, табиғатпен үйлесімділігі, жақсылыққа сенімі көрініс табады. Ертегілердің кейіпкерлері – адам да, жануар да, тіпті жансыз заттар да болуы мүмкін. Бұл – халық қиялының шексіздігін, рухани байлығын көрсетеді. Халық әрдайым жамандықтың жеңілмейтініне, ізгілік пен шындықтың салтанат құратынына сенген.

Бүгінгі таңда технология дамыған заманда ертегінің тәрбиелік мәні бұрынғыдан да арта түсті. Өйткені бала санасын шынайы құндылықпен сусындату, ұлттық рухты сіңіру – басты міндет. Ертегіні оқыған бала тек тіл байлығын дамытып қоймайды, сонымен бірге ұлтының тарихын, мәдениетін, болмысын тереңірек түсінеді.

Қорыта айтқанда, ертегілер – халқымыздың рухани жауһары. Ол – өткеннің шежіресі ғана емес, болашаққа бағдар берер шамшырақ. Ертегіні оқи отырып, біз өткеннің өнегесін, бабалардың даналығын, адамгершілік пен имандылықты бойымызға сіңіреміз. Сондықтан ертегіні қадірлейік, баланың жүрегіне даналықтың дәнін еге білейік.