Дене шынықтыру сабағында қолданылатын жаттығулар мен тапсырмалар

Дене шынықтыру сабағында қолданылатын

жаттығулар мен тапсырмалар

Дене шынықтыру сабағында қолданылатын жаттығулар мен тапсырмалар – оқушылардың физикалық даму деңгейін арттыру үшін маңызды. Әдістемелік материалдар әртүрлі жаттығулар мен тапсырмаларды жүйелеп, олардың мақсаты мен түрлерін анықтап, сабақты қызықты әрі тиімді өткізуге мүмкіндік береді.

1. Жалпы Дайындық Жаттығулары:

Жалпы дайындық жаттығуларының мақсаты – оқушылардың дене шынықтыру деңгейін арттыру, бұлшықеттерді жаттықтыру және ағзаны негізгі жаттығуларға дайындау. Осы жаттығуларды сабақты бастар алдында міндетті түрде орындау қажет.

Жаттығулар:

• Жүгіру: жеңіл жүгіру, 3-5 минуттық қыздыру жүгіруі.

• Қол мен аяқты айналдыру: әрбір қол мен аяқты 10-15 рет айналдыру (қолдың айналуы, білезік пен білек).

• Секіру: орнында 20-30 рет секіру.

• Тірек-қимыл жүйесіне арналған жаттығулар: қол мен аяқтың тірек жүйесін шынықтыратын жаттығулар. Мысалы: орындықтан секіру, бұрылу жаттығулары.

• Денені созу: аяқ-қол, арқаны созу үшін бірнеше жаттығулар.

2. Негізгі Жаттығулар:

Негізгі жаттығулар оқушылардың физикалық қабілеттерін жетілдіру және белгілі бір спорт түрлеріне даярлау үшін пайдаланылады.

Жаттығулар:

• Алаңда жүгіру: 30-50 м қашықтықта 2-3 рет жүгіру. Әр рет соңында толық тынығу.

• Қайтарыммен жүгіру: белгіленген қашықтыққа жүгіру және жүгірген соң қайта оралу (дистанцияны таңдап, оқушыларды қызықтыру үшін жарыс өткізу).

• Кедергілермен жүгіру: әр түрлі кедергілерден (конус, секіру, шағын бөгеттер) өту, бұлшықеттердің серпімділігін арттыру.

• Доппен жаттығулар: футбол немесе баскетбол доптарымен әр түрлі техникалық дағдыларды дамыту. Мысалы, допты аяқпен басқару, бір қолмен баскетбол добын лақтыру.

• Гимнастикалық жаттығулар: дененің икемділігін арттыруға арналған түрлі гимнастикалық жаттығулар (қолмен айналу, кеудемен жүру).

3. Қосымша Тапсырмалар:

Қосымша тапсырмалар – оқушылардың денсаулығын нығайту, спорттық дағдыларды меңгерту үшін жүргізіледі. Бұл тапсырмалар әртүрлі спорт түрлеріне байланысты.

Спорттық ойындар:

• Футбол: допты нысанаға дәл лақтыру, гол соғу дағдыларын дамыту.

• Волейбол: допты дұрыс қабылдау және лақтыру жаттығулары, командалық үйлесімділікті арттыру.

• Баскетбол: допты дұрыс лақтыру, қорғаушыдан өту, қорғаушы болу дағдыларын қалыптастыру.

• Теннис: ракеткамен допты қағу, ұсақ қозғалыстарды үйлестіру жаттығулары.

Командалық ойындар:

• Эстафета: командалық жарыстар арқылы жылдамдықты және ептілікті дамыту. Мысалы, допты басқа топқа беру арқылы эстафета өткізу.

• Тірек-қимыл жаттығулары: қолмен, аяқпен, денемен әртүрлі объектілерді көтеру, тарту. Бұл жаттығулар күшті дамытуға бағытталған.

Дене шынықтыруға арналған арнайы жаттығулар:

• Жалпы дамытушы жаттығулар: доппен және ешқандай құралсыз жаттығулар. Мысалы, 30-50 м жүгірген соң 10 рет жоғары секіру, 30 секундтық белсенді қозғалыс.

• Шағын ойындар: фрисби, волейбол немесе футбол сияқты жеңіл ойындармен оқушыларды қызықтыру.

4. Қорытынды Жаттығулар:

Қорытынды жаттығулар – оқушыларды сабақты аяқтау кезінде ағзаны демалдыру үшін жасалады.

Жаттығулар:

• Тыныс алу жаттығулары: денені тыныштандыру және ағзаға қажетті оттегіні жеткізу.

• Кеңейту және созылу: дене бұлшықеттерін созу, шиеленісті басу.

• Жеңіл сергіту: баяу жүгіру, серуендеу, немесе басқа да жеңіл қозғалыстар.

Әдістемелік Кеңестер:

1. Жаттығуларды кезең-кезеңмен ұлғайту: Жаттығулардың күрделілігін біртіндеп арттыру арқылы оқушылардың дене мүмкіндіктерін барынша тиімді пайдалану.

2. Жаттығулардың әртүрлілігі: Сабақтарда әртүрлі қозғалыс түрлерін қолдану, оқушылардың қызығушылығын арттырады.

3. Жаттығуларды топпен орындау: Бұл оқушылардың әлеуметтік дағдыларын дамытады, өзара әрекеттесуді үйретеді.

4. Қауіпсіздік: Жаттығуларды орындау кезінде жарақат алу мүмкіндігін азайту үшін қауіпсіздік шараларын сақтау керек.

Бұл әдістемелік материалдар дене шынықтыру сабағында оқушылардың физикалық дамуына көмектеседі және олардың денсаулығын нығайтуға ықпал етеді.