Алматы қаласы, Бостандық ауданы

Әл-Фараби атындағы №145 мектеп-гимназия

Денешынықтыру пәні мұғалімі

педагог-зерттеуші

Муканов Асан Ажибаевич

Дене шынықтыру – салауатты өмір салтының негізі

Дене шынықтыру – адам денсаулығын нығайтып, өмір сапасын арттырудың маңызды құралы. Бұл пән оқушылардың дене бітімін жетілдіріп қана қоймай, олардың ерік-жігерін, тәртіптілігін, мақсатқа жету қабілетін тәрбиелейді. Қазіргі қоғамда салауатты өмір салтын ұстану – әр азаматтың басты міндеті, ал осы бағыттағы алғашқы қадам мектептегі дене шынықтыру сабағынан басталады.

Дене шынықтыру сабақтары адамның ағзасына көп қырынан әсер етеді. Біріншіден, ол жүрек-қан тамыр жүйесін нығайтады, тыныс алу мүшелерін дамытады және бұлшық еттерді шынықтырады. Екіншіден, дене қозғалысы арқылы адам миының қызметі жақсарып, есте сақтау қабілеті артады. Ғалымдардың зерттеуінше, үнемі спортпен айналысатын адамдардың көңіл күйі көтеріңкі болып, күйзеліске төзімділігі жоғарылайды.

Мектеп бағдарламасындағы дене шынықтыру пәні тек қана жаттығулар жасаумен шектелмейді. Ол арқылы оқушылар ұлттық және олимпиадалық спорт түрлерімен танысып, жарыстарға қатысу мүмкіндігіне ие болады. Бұл – оқушылардың бойындағы өзіне деген сенімділікті арттырып, ұжыммен жұмыс істеуді үйретеді. Әсіресе командалық ойындар, мысалы футбол, волейбол немесе баскетбол, оқушылардың бір-біріне деген сыйластығын, жауапкершілігін арттырады.

Сонымен қатар дене шынықтыру сабағы – оқушыларды тәртіпке, уақытымен әрекет етуге және дұрыс өмір дағдыларын қалыптастыруға баулиды. Қазіргі заманда гаджеттер мен компьютер алдында ұзақ уақыт отыру денсаулыққа кері әсерін тигізіп отыр. Сол себепті жастардың бос уақытында қозғалыс белсенділігін арттыру, спорттық секцияларға қатысуы – аса өзекті мәселе.

Дене тәрбиесінің тәрбиелік мәні де зор. Ол оқушылардың мінез-құлқын қалыптастырып, табандылыққа, батылдыққа және ұжымшылдыққа баулиды. Әр жаттығу мен спорттық жарыс олардың бойында ерік-жігер мен рухани күшті дамытады. Мұғалімнің осы үдерістегі рөлі ерекше. Ол оқушыларды тек дене тұрғысынан ғана емес, адамгершілік және мәдени тұрғыдан да тәрбиелеуге ықпал етеді.

Қорытындылай келе, дене шынықтыру пәні – тек мектеп бағдарламасының бір бөлігі емес, ол – салауатты өмірдің бастауы. Дене белсенділігі жоғары, спортпен тұрақты айналысатын адам өмірде де белсенді, мақсатшыл және табысты бола алады. Сондықтан да әрбір оқушы өз денсаулығына жауапкершілікпен қарау қажет. Салауатты ұрпақ – мықты мемлекет кепілі. Сондықтан мектеп пен жоғары оқу орындарындағы дене шынықтыру сабақтарын заманауи ғылыми тәсілдермен жетілдіру – қоғамның стратегиялық дамуының ажырамас бөлігі болып табылады.