Дене тәрбиесі – салауатты өмір негізі

Қасенов Ербол

Дене шынықтыру пәні мұғалімі

Дене тәрбиесі – адамның физикалық және рухани дамуын қамтамасыз ететін маңызды факторлардың бірі. Қазіргі таңда технологиялардың дамуына байланысты адамдардың өмір сүру салты айтарлықтай өзгерді. Көпшілік қозғалыссыз өмір салтын ұстанып, физикалық белсенділікті азайтып отыр. Бұл түрлі аурулардың, оның ішінде жүрек-қан тамырлары аурулары, семіздік, қант диабеті және басқа да мәселелердің пайда болуына әкеледі. Сондықтан дене тәрбиесі мен салауатты өмір салтын сақтау әрбір адам үшін басты басымдық болуы тиіс.

Бұл баяндамада дене тәрбиесінің маңызы, оның адам денсаулығына тигізетін оң әсері, жастар арасындағы рөлі және оны дамыту жолдары қарастырылады.

Дене тәрбиесі – адамның денсаулығын нығайтуға, физикалық мүмкіндіктерін дамытуға және өмір сапасын арттыруға бағытталған шаралар кешені. Оның негізгі мақсаттары:

• Адамның физикалық белсенділігін арттыру;

• Дене бітімін дұрыс қалыптастыру;

• Ағзаның төзімділігін күшейту;

• Жүйке жүйесін нығайту және стрессті азайту;

• Еңбекке қабілеттілікті арттыру.

Ғылыми зерттеулер көрсеткендей, тұрақты түрде дене жаттығуларымен айналысатын адамдар ұзақ әрі сапалы өмір сүреді. Олар түрлі ауруларға азырақ шалдығып, қартаю процесі баяу жүреді.

Салауатты өмір салты – бұл тек дене тәрбиесімен ғана шектелмейді. Ол адам өмірінің барлық салаларын қамтитын кешенді ұғым. Салауатты өмір салтын сақтау үшін келесі қағидаларды ұстану қажет: Дене белсенділігі адамның ағзасын нығайтып, иммунитетін күшейтеді. Күнделікті дене жаттығулары, таңғы жүгіру, жүзу, велосипед тебу немесе жай ғана серуендеу – денсаулықты жақсартудың қарапайым жолдары. Денсаулықтың маңызды факторларының бірі – дұрыс тамақтану. Тамақтану рационында ақуыздар, көмірсулар, майлар, дәрумендер мен минералдар теңдестірілген болуы қажет. Майлы, фаст-фуд өнімдерін көп тұтыну жүрек аурулары мен семіздікке алып келеді.Темекі шегу, алкогольді ішімдіктерді шамадан тыс пайдалану және есірткі заттарын тұтыну адамның ағзасына үлкен зиян тигізеді. Олар өкпе, бауыр, жүрек ауруларын тудырып, өмір сүру ұзақтығын қысқартады.

Жеке гигиена

Жеке бас гигиенасын сақтау – денсаулықты қорғаудың маңызды аспектісі. Таза ауада серуендеу, үйді жиі желдету, дұрыс демалу мен ұйқы режимін сақтау – адам ағзасының дұрыс жұмыс істеуіне ықпал етеді.

Жастар арасында дене тәрбиесі мен спорттың маңызы ерекше. Қазіргі таңда көптеген жасөспірімдер гаджеттерге тәуелді болып, физикалық белсенділікті азайтуда. Бұл денсаулыққа кері әсерін тигізеді, сонымен қатар ойлау қабілетіне, шығармашылыққа және өзін-өзі дамытуға кедергі келтіреді.

Дене тәрбиесі:

• Жастардың иммунитетін күшейтеді;

• Олардың психологиялық жай-күйін жақсартады;

• Тәртіптілік пен жауапкершілікке үйретеді;

• Қарым-қатынас дағдыларын дамытады.

Мектептерде дене шынықтыру сабақтарын күшейту, спорттық жарыстар ұйымдастыру, балаларды белсенді өмір салтына баулу – олардың болашақта денсаулығын сақтаудың маңызды қадамы болып табылады.

Дене тәрбиесін дамытудың негізгі бағыттарының бірі – оны мектептер мен жоғары оқу орындарында дұрыс ұйымдастыру. Қазіргі кезде көптеген білім беру мекемелерінде дене шынықтыру сабақтары өткізіледі. Алайда оларды одан әрі жақсарту үшін келесі шараларды қабылдау қажет:

• Дене шынықтыру сабақтарын қызықты әрі тиімді ету;

• Мектептер мен жоғары оқу орындарында спорт секцияларын көбейту;

• Оқушылар мен студенттер арасында жарыстар мен марафондар ұйымдастыру;

• Қоғамдық спорттық іс-шараларға жастарды тарту.

Сонымен қатар, мемлекет деңгейінде спортты дамытуға бағытталған бағдарламалар жүзеге асырылуы тиіс. Қалаларда спорттық инфрақұрылымды дамыту, халыққа қолжетімді спорт алаңдарын салу, бұқаралық спорттық шараларды ұйымдастыру – салауатты қоғам қалыптастырудың маңызды бөлігі.

Қорытынды

Дене тәрбиесі – салауатты өмір салтының негізгі бөлігі. Ол адамның физикалық және рухани дамуына ықпал етіп, өмір сапасын жақсартады. Әрбір адам денсаулығын күтуге, спортпен шұғылдануға және дұрыс тамақтануға мән беруі қажет.

Салауатты өмір салтын ұстану арқылы біз өзіміздің ғана емес, келесі ұрпақтың да денсаулығын сақтай аламыз. Сондықтан дене тәрбиесін күнделікті өмірдің ажырамас бөлігіне айналдыру – әркімнің өз қолында.