Тақырып бойынша 11 материал табылды

Документация мұғалімдерге инклюзив барлығы 2023-2024ж. (

Материал туралы қысқаша түсінік
Документация мұғалімдерге инклюзив толық құжаттар 2023-2024ж.
Материалдың қысқаша нұсқасы




формасы.

ППҚ қызметінің мамандарының білім алушының ата-анасымен сұхбатының хаттамасы

(сұхбаттан кейін толтырылады)

Баланың аты, тегі Калыков Алдияр

Туған жылы ___________________

Мекен-жайы_______________________________________________________

Отбасы құрамы: Әкесі – (АЖТ, туған жылы, білім, жұмыс орны, қызметі, жұмыс телефоны, байланыс телефон) ________________________________________________________________ _________________________________________ ________________________________________

Анасы –(АЖТ, туған жылы, білім, жұмыс орны, қызметі, жұмыс телефоны, байланыс телефон) _________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________

Отбасының басқа да мүшелері:____________________________________________________ _________________________________________________________________________________

Отбасының әлеуметтік сипаты: Толық/толық емес/көпбалалы/ әлеуметтік жайсыз. Жоғары, орташа материалдық табысы бар (қамтамасыз етілген)/ төмен материалдық табысы бар отбасы (табысы аз); әлеуметтік көмекті алуға мұқтаж _________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________

Өмір сүру жағдайы: өзінің үйі бар/жоқ, пәтерді жалға алады және т.б. _________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________

Баланың бөлек бөлмесі бар/ бала отбасы мүшесімен бірге бір бөлмеде/ бала сабақ оқу үшін және ұйықтау үшін жеке бөлмесі жоқ/және т.б.

Отбасылық және балалар-ата-ана қатынастарының ерекшеліктері

Отбасындағы психологиялық ортасы. Тәрбиелеу түрі (гиперопека, гипоопека және қараусыз, авторитарлық тәрбие, тиянақсыз). Ата-аналардың баланы оқытуға, үй тапсырмаларын орындауға қатысуы ________________________________________________________________ __________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________

Ата - аналардың мектеп педагогтарымен қарым-қатынасы

_________________________ ________________________________________________________ _________________________________________________________________________________ __________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________









2. Бала туралы мәлімет

1. ПМПК-ның қорытындысы мен ұсыныстары. _________________________________________________________________________________

2. Денсаулық күйі (медициналық қорытынды, анықтама).

-есту ____________________________________________________________________________

- көру ___________________________________________________________________________

- қимыл сфера ____________________________________________________________________

Созылмалы аурулардың болуы, емдеу (педиатр, невропатолог, басқа дәрігерлердің __________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________


Мүгедектік: жоқ/ иа ( қандай ауру бойынша)


3.Логопед, психолог, дефектолог, басқа мамандармен дамытушы сабақтарға қатысады/қатысқан_________________________________________________________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________4. Спорттық секцияларға, үйірмелерге, билерге қатысады____________ _________________________________________________________________________________

5.Ата-аналардың бала туралы пікірі (ата-аналармен әңгімелесу, сауалнама жүргізу және коммуникативтік паспорт жасау нәтижелері бойынша маман толтырады)

Баланы дамыту мен оқытуда ата-аналарды не мазалайды? _________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________

Баланың күшті жақтары (ата-аналардың пікірі) ____________________ _________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________

Баланың әлсіз жақтары (ата-аналардың пікірі) _____________________ _________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

Ата-аналардың сұраулары (баланы сыныпта оқыту және психологиялықпедагогикалық қолдау бойынша ата-аналардың ұсыныстары мен тілектері) _________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________

Бала дамуының әлеуметтік жағдайын зерттеу бойынша жалпы қорытындылар мен ұсыныстар: _________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________






1в формасы. Бала туралы мәлімет баланың тарапынан беріледі. Баланың өзі немесе ата-анасысы толтыруына болады.

Коммуникативті паспорт

________________

Бұл мен


Баланың суреті








Менің атым -----------------------------------------------------------------------------


Мен ------------------ жылы туылғанмын

Қазір мен --------------------- жастамын


Менің өмірімдегі маңызды адамдар мен отбасым

  • _____________________________________________________

  • _____________________________________________________

  • _____________________________________________________

  • _____________________________________________________

  • _____________________________________________________

  • ____________________________________________________

Мен жайлы маңызды ақпараттар

  • ______________________________________________________

  • _______________________________________________________________

  • _______________________________________________________________

  • _______________________________________________________________


Менің қызығушылықтарым


маған ұнайтын заттар


маған ұнамайтын заттар


Менің күшті жақтарым

__________________________________________________________

___________________________________________________________

___________________________________________________________

___________________________________________________________

___________________________________________________________

Менің әлсіз жақтарым

___________________________________________________________

___________________________________________________________

___________________________________________________________

Өз бетіммен жасайтын әрекеттерім

_________________________________________________________

__________________________________________________________

__________________________________________________________

Көмекпен жасайтын әрекеттерім

__________________________________________________________

__________________________________________________________

__________________________________________________________

Мен үшін жасап беру керек әрекеттер

_____________________________________________________________________________________


Shape2

___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Мен жайлы басқа да маңызды ақпараттар:

____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________Форманы толтырған адам -------------------------------------------------------------


Күні --------------------------------


2 а формасы.

Сабақ барысында оқушыға бақылау жасау хаттамасы

(бірнеше күн ішінде бағалау)

Оқушының аты-жөні________________________

Мұғаліммен мамандар (логопед, психолог, арнайы педагог) хаттамада көрсетілген критерийлерді пайдалана отырып, мінез-құлықтың немесе қызметтің бірде-бір белгісін жібермей оқушының сабақ барысындағы әрекеттерімен мінез-құлқын жеке қадағалайды.

Егер көрсетілген белгі әлсіз көрінсе, онда тиісті бағанда "1" қойылады, егер белгі елеулі дәрежеде көрінсе, онда "2" қойылады. Егер кестеде сипатталған мінез-құлық сипаттамасы байқалмаса, онда баған бос қалдырылады.

Егер баланың мінез-құлқының қандай да бір сипаттамасын қалай атап өтуге болады деген күдік туындаса, баланың таяуда өзін қалай ұстағанын еске алу керек.

Бақылау бірнеше күн бойы жүргізіледі, бақылау түрлі сабақтарда жүргізіледі.



Бағалау сипаты


Бақылау күні.

Оқу пәні.


I.Сыныптағы мінез-құлқы







1.

Сабақтарда тынымсыз, зейіні тұрақсыз, істі аяғына дейін жеткізбейді.







2

Тапсырмаларды бірнеше рет қайталауды және ересектің тұрақты бақылауына мұқтаж







3.

Мұғалімнің нұсқаулықтарын, талаптарын бірден емес, баяу қабылдайды. Артта қалушылық. Жұмысқа бірден қосылмайды, ұзақ «ойланады».







4.

Мұғалімге немесе басқа балаларға сабақ барысында кедергі жасайды







5

Мұғалімнің талабын, сыныптың күнделікті күн тәртібін орындамайды..







6.

Мұғалімнің фронтальды нұсқаулықтарын қабылдамайды, сынып жұмысына өз бетінше кірмейді (өзін жоқ деп санайды) және сынып тапсырмаларын ересек адамның көмегінсіз орындамайды.








II. Қызмет қарқыны







1.

Баяу, жайбасар, басқа балаларға ілесе алмайды, үлгермейді







2.

Жұмыс қарқыны тұрақсыз. Тез шаршап, әлсірейді: енжар немесе керсінше, ширақ болу.








3.

Ынтамен жұмыс істемейді, көп қателіктер жібереді, сабақ барысын қадағаламайды, көп алаңдайды.







4.

Жұмыс қарқыны жылдам, бірақ ретсіз және «орынсыз» жұмыс істейді.








III. Танымдық дамуы







1.

Жеткілікті деңгейде зерек емес: қарапайым тапсырмалар мен сұрақтарға жауап беруге қиналады







2.

Жиі қосымша көмек пен түсіндіруге мұқтаж







3.

Оқу үшін білік пен дағды, қоршаған орта туралы білім көлемі жеткіліксіз







4.

Көру арқылы ақпаратты қабылдаудағы қиындықтар: суреттен қажетті белгілерді бірден көрмейді, дәптердің, жазулардың, оқулықтың кеңістігінде нашар бағдарланады.









IV. Сөйлеу тілінің дамуы








1.

Сөйлеу тілі анық емес. Дыбыс айтудың қиындықтары бар.







2.

Басқа балалармен салыстырғанда сөздік қоры аз. Сөйлеудің грамматикалық құрылымында бұзылыстары бар.







3.

Айқын пікір білдіру мен әңгімелеп беруде қиындықтар бар. Бір буынды сөздермен сөйлеуге тырысады







4.

Есту арқылы ақпаратты қабылдауы баяу, ауызша өтініштер мен түсініктемелерді түсінудің қиындықтары.








V. Құрдастары және ересек адамдармен қарымқатынасы








1.

Балалардан қашады, қарым-қатынас аз жасайды, өзі жалғыз ойнауды қалайды.







2.

Балалармен көп төбелеседі, ашуланады.







3.

Ойнай алмайды және әңгіме жүргізе алмайды.







4.

Балалармен, мұғаліммен, басқа да ересектермен қарымқатынас жасау дистанциясын сезінуі төмен, шектен тыс қарым-қатынас жасай береді








VI. Эмоционалдық ерекшеліктер








1.

Көңіл-күй аясы жоғары, көп сөйлейді, «бүкіл жерде жүреді», ескертулер мен сындарға әлсіз жауап береді.







2.

Эмоционалық «көңіл түсуі»: жеңіл долдана қалады, қозу мен ашудан бірден жылау мен ренішке көшеді. Эмоционалды тұрақты емес болуы мүмкін: ретсіз күлу, айқайлау, өзімен өзі сөйлеу (қажетісін сызу қажет)







3

Бала және ересек адаммен қатынас жасау кезінде агрессия танытады.







4.

Көңіл-күйі төмен, қорқады және алаңдайды, жылап, өз күшіне сенімсіз болады.







5.

Төмен бағаға, ескертулерге, сәтсіздіктерге адекватты емес реакция танытады: мазасыздану, айқайлау, жылау, мұғаліммен дауласу, қызметтен бас тарту (қажеттінің астын сызу)








VII. Моторлық дамуы








1.

Жазуы нашар, қисық, түсініксіз







2.

Жалпы координцациясы бұзылған. Епсіз, икемсіз







3.

Еңбек және сурет салу пәнінен айтарлықтай жетістікке жетпейді.







4.

Жиі сол қолымен жұмыс жасауға құмар








VIII. Әлеуметтік-тұрмыстық дағдысы







1.

Өз бетінше түйме, бауды тағуда, қиімді шешу мен киюде қиындықтар







2.

Өз бетінше сабаққа дайындала алмайды: сабақ үшін қажетті дәптер, оқулық, оқу құралдарын алу.







3.

Ұқыпты тамақтанбайды, ұқыпсыз киінеді, «лас», барлық уақытта өз заттарын жоғалтады немесе ұмытып кетеді (керегінің астын сызу керек).


























формасы.

Сабақта оқушының әрекеті мен мінез-құлқын психологиялық-педагогикалық бағалау

(бірнеше күнгі бақылау қорытындылары енгізіледі)

Баланың аты-жөні ___________________________________ Жасы: ______

Мұғалім/психолог, педагог, логопед ______________________________

Сыныбы _______ Бақылау күні ________________________


2 б формасы оқушыны сабақ барысында бақылау нәтижесі бойынша толтырылады.

Әр графикке (1 және 2) баллдары қойылады, олар 2а бақылау хаттамасында жиі қолданылған. Баллдың қорытынды саны анықталады.

2 а, б формасы оқушыны психологиялық-педагогикалық қолдаудың тиімділігін бақылау құралы ретінде, соның ішінде оқу бағдарламаларының мазмұны оқушының мүмкіндіктеріне сәйкес келуі үшін жасалатын мониторинг болып саналады. Бақылау мониторингі тоқсан, жарты жыл немесе жылдың аяғында жүргізіледі. Қорытынды балл саны салыстырылады. Дұрыс ұйымдастырылған психологиялық-педагогикалық қолдау мен баланың мүмкіндігіне сәйкес келетін бағдарламаға сай балл санының жиынтығы 0 -ге дейін төмендеуі керек.


Бағалау сипаты

Жылдың басы

1 тоқсан

2 тоқсан

3 тоқсан

4 тоқсан


I. Сыныптағы тәртібі






1.

Сабақтарда тынымсыз, зейіні тұрақсыз, істі аяғына дейін жеткізбейді.






2

Тапсырмаларды бірнеше рет қайталауды және ересектің тұрақты бақылауына мұқтаж






3.

Мұғалімнің нұсқаулықтарын, талаптарын бірден емес, баяу қабылдайды. Артта қалушылық. Жұмысқа бірден қосылмайды, ұзақ «ойланады».






4.

Мұғалімге немесе басқа балаларға сабақ барысында кедергі жасайды






5

Мұғалімнің талабын, сыныптың күнделікті күн тәртібін орындамайды..






6.

Мұғалімнің фронтальды нұсқаулықтарын қабылдамайды, сынып жұмысына өз бетінше кірмейді (өзін жоқ деп санайды) және сынып тапсырмаларын ересек адамның көмегінсіз орындамайды.







II. Қызмет қарқыны






1.

Баяу, жайбасар, басқа балаларға ілесе алмайды, үлгермейді






2.

Жұмыс қарқыны тұрақсыз. Тез шаршап, әлсірейді: енжар немесе керсінше, ширақ болу.







3.

Ынтамен жұмыс істемейді, көп қателіктер жібереді, сабақ барысын қадағаламайды, көп алаңдайды.






4.

Жұмыс қарқыны жылдам, бірақ ретсіз және «орынсыз» жұмыс істейді.







III. Танымдық дағдысы






1.

Жеткілікті деңгейде зерек емес: қарапайым тапсырмалар мен сұрақтарға жауап беруге қиналады






2.

Жиі қосымша көмек пен түсіндіруге мұқтаж






3.

Оқу үшін білік пен дағды, қоршаған орта туралы білім көлемі жеткіліксіз






4.

Көру арқылы ақпаратты қабылдаудағы қиындықтар: суреттен қажетті белгілерді бірден көрмейді, дәптердің, жазулардың, оқулықтың кеңістігінде нашар бағдарланады.







IV. Сөйлеу тілінің дамуы







1.

Сөйлеу тілі анық емес. Дыбыс айтудың қиындықтары бар.






2.

Басқа балалармен салыстырғанда сөздік қоры аз. Сөйлеудің грамматикалық құрылымында бұзылыстары бар.






3.

Айқын пікір білдіру мен әңгімелеп беруде қиындықтар бар. Бір буынды сөздермен сөйлеуге тырысады






4.

Есту арқылы ақпаратты қабылдауы баяу, ауызша өтініштер мен түсініктемелерді түсінудің қиындықтары.







V. Құрдастары және ересек адамдармен қарымқатынасы







1.

Балалардан қашады, қарым-қатынас аз жасайды, өзі жалғыз ойнауды қалайды.






2.

Балалармен көп төбелеседі, ашуланады.






3.

Ойнай алмайды және әңгіме жүргізе алмайды.






4.

Балалармен, мұғаліммен, басқа да ересектермен қарымқатынас жасау дистанциясын сезінуі төмен, шектен тыс қарым-қатынас жасай береді







VI. Эмоционалдық ерекшеліктер







1.

Көңіл-күй аясы жоғары, көп сөйлейді, «бүкіл жерде жүреді», ескертулер мен сындарға әлсіз жауап береді.






2.

Эмоционалық «көңіл түсуі»: жеңіл долдана қалады, қозу мен ашудан бірден жылау мен ренішке көшеді. Эмоционалды тұрақты емес болуы мүмкін: ретсіз күлу, айқайлау, өзімен өзі сөйлеу (қажетісін сызу қажет)






3

Бала және ересек адаммен қатынас жасау кезінде агрессия танытады.






4.

Көңіл-күйі төмен, қорқады және алаңдайды, жылап, өз күшіне сенімсіз болады.






5.

Төмен бағаға, ескертулерге, сәтсіздіктерге адекватты емес реакция танытады: мазасыздану, айқайлау, жылау, мұғаліммен дауласу, қызметтен бас тарту (қажеттінің астын сызу)






5.

VII. Моторлық дамуы







1.

Жазуы нашар, қисық, түсініксіз






2.

Жалпы координцациясы бұзылған. Епсіз, икемсіз






3.

Еңбек және сурет салу пәнінен айтарлықтай жетістікке жетпейді.






4.

Жиі сол қолымен жұмыс жасауға құмар






6.

VIII. Әлеуметтік-тұрмыстық дағдысы






1.

Өз бетінше түйме, бауды тағуда, қиімді шешу мен киюде қиындықтар






2.

Өз бетінше сабаққа дайындала алмайды: сабақ үшін қажетті дәптер, оқулық, оқу құралдарын алу.






3.

Ұқыпты тамақтанбайды, ұқыпсыз киінеді, «лас», барлық уақытта өз заттарын жоғалтады немесе ұмытып кетеді (керегінің астын сызу керек).








Балдық көрсеткіштің жалпы саны







Толтыру күні « _____» _______ ______ г.______________

Педагогтың/маманның қолы___________________________


3а формасы. Оқушының мінездемесі (тұжырымдама), сынып мұғалімімен толтырылады


  1. Мінездемені мұғалім оқу жылының басында және соңында құрастырылады:

  2. Жылдың басында мұғалім мінездемені: баланы сабақта бақылау, қалыптастырушы бағалау, оқушымен сұхбат, ата-анамен сұхбат, коммуникативті паспорт, дәптерлер мен іс-әрекет нәтижесінің негізіде құрастырады.

  3. Қалыптастырушы бағалау оқу жетістіктерінің қазіргі деңгейін, жақын арадағы даму аймағын, білім, білік, дағдыдағы олқылықтарды анықтау мақсатында жүргізіледі. Мұғалім формативті бағалау үшін дайын бақылау тапсырмаларын пайдаланады немесе өз бетінше әзірлейді.

  4. Мұғалім сонымен қатар: оқу іс-әрекетінің ерекшеліктерін, эмоционалдық және тұлғалық сферасының ерекшеліктерін, жұмыс қабілеттілігін, бар ресурстарды ашады.

  5. Мұғалім алған ақпаратын кестенің сәйкес бағандарына жазады: Оқушының мінездемесі, 3-форма

  6. Оқытудағы қиындықтарды, олардың тудыратын себептерін ұжымдық талқылауда оқушының ерекше білім беру қажеттіліктерін анықтай отырып, мұғалім мінездемеде көрсетілген оқушы туралы мәліметтерді ұсынады.

  7. Оқу жылының соңында жасалған мінездеме бейімделген немесе жеке оқу жоспарын игерудегі жетістіктер туралы, білімдегі олқылықтарды жою туралы, оқу қызметінің құрамдас бөліктерінің жай-күйі туралы ақпаратты қамтуы керек.


Сфера

Күшті жақтары/актуалды деңгейі

Күрделігі

Оқу

Алижан толық әріптерді таниды,сөздерді толық оқи алады.

Оқыған сөздерді жартылай түсінеді.

Тілдегі дыбыстарды дұрыс айта алмайды. Өз ойын жеткізе алмайды.Түсінік айтуда қиналады.

Жазу

Жазған жазуында әріп элементтерін толық жаза біледі.Жеке сөздерді жазады.Жазу жолын сақтайды.Берілген тапсырмаларды көшіріп жаза алады.

Жазған жазуында әріп элементтерін нашар жазады.Сөздері кейде түсініксіз жазады. Тапсырмаларды толық түсінбегендіктен дұрыс орындамайды.

Математика

Математикалық тапсырмаларды дұрыс шығарады.

«қосу,азайту,көбейту,бөлу» амалдарын жақсы меңгерген.

Мәтіндік есептерді орындай аламайды,есептің шартын,сұрағын,құруда қиналады.

Жаратылыстану

Қоршаған ортаны таниды, өсімдік әлемі және жануарлар әлемі бойынша жалпы түсінігі қалыптасқан.

Мұғалімнің көмегімен орындайды.

Оқу қызметі:

- мотивация,

- өзін-өзі ұйымдастыру,

- жоспарлау,

- оқу әрекеттерін орындауы.

- оқу әрекеттерін бақылауы.

-түрлі әдістерді қолдану(смайлик, карточка, фишкалар, суреттер)

-өз-өзіне қызмет ете алады.

-жоспарлы түрде жұмыс жасай алмайды.

-оқу әрекетін толық орындай алмайды.

-оқу әрекетін толық бақылай алмайды.

-тез шаршайды.


-баяулығы басым

- нақты мақсат қоя алмайды.


Қызмет қарқыны мен жұмысқа қабілеттілігі

Көңіл күйіне қарай жұмысқа қабілеттілігі артады

Көңіл күйінің бұзылуы, шаршауы

Сөйлеу тілі: дербес және түсіну

Жаттауды жақсы көреді, оқығанды ұнатады.

Ұзақ мәтінен жалығады, түсіндіруден қиналады.

Эмоциялар мен мінез-құлық (сабақта және сабақтан тыс)

Шапшаң, жеке – дара көрінгісі келеді, белсенділік танытады.

Эмоцияларын дұрыс пайдалана алмайды.

Мұғалім және сыныптастармен қарымқатынасы

Мақтауды, қолдауды ұнатады.

Балалармен тіл-табыса алмауы

Қозғалыс дағдылары (ұсақ моторика, жалпы моторика)

Ұсақ моторика және жалпы моторикасы қалыпты дамыған.


Сүйікті сабақтар, әуестері, әдеттері

Математика, шығармашылық жұмыстар

Гуманитарлық пәндер.

Отбасының баланы тәрбиелеу мен оқытуға қатысуы

Баланы тәрбиелеу мен оқытуға белсенді қатысады.


Бақыланған фактілерді жалпылау

Оқуда табысты болу үшін оқушыда бар ресурстар (жеке қасиеттері, ұстанымдары, ынтасы, отбасының қолдауы және т.б.)

Оқу үрдісінде ескертілуі тиіс шектеулер, олқылықтар (психофизиологиялық және эмоционалды-тұлғалық дамуы, отбасындағы әлеуметтік даму жағдайлары)




4 форма.

Оқушының мінездемесінің жиынтық сипаттамасы ____________________АЖ ________сынып ________күні


НҰСҚАУЛЫҚ: мамандар мен мұғалімдер құрастырған баланың мінездемесінде берілген материалдарды топтық талқылау мен жалпылау нәтижелері бойынша құрастырылады (3 -форма). Қорытынды сипаттаманың мақсаты: оқудағы қиындықтардың көріністері мен олардың себептерін нақты, қысқаша анықтау және ажырату, оқушымен жұмыс жасауда күшті жақтары мен оқушының ерекшеліктеріне сүйене отырып ескеру, алмастыру, жеңілдету, жеңу.

Оқытудағы қиындықтардың көріністерін мұғалімдер мен мамандар ата -аналармен сұрақ қою мен сөйлесу барысында, оқушыны сабақта бақылау, оның іс-әрекетінің өнімдерін (дәптерлер, суреттер, ТЖБ, БЖБ т.б.) зерделеу арқылы анықтау.

Оқудағы қиындықтардың себептерін мамандар тереңдетілген психологиялық-педагогикалық сараптаманың көмегімен анықтайды.


Оқудағы қиындықтары және себептері, неден туындайды

Мамандардың дамыту жұмыстарының негізгі бағыттары

Оқушының күшті жақтары, ресурстары, қызығушылықтары

Әлсіз жақтары, психологиялық, физикалық және басқа да ерекшеліктері (оларды ескеру қажет)

  1. Оқушының оқудағы қиындықтары:

  1. Жазу:

  2. Оқу:

  3. Математика:

  4. Мінез-құлқы:

  1. Себептері, неден туындайды:

1)

2)

3)

4)

Мектепте оқу дағдысын, бейімді мінез-құлқын қалыптастыру

1.

2.

3.

Оқу дағдыларын қалыптастыруды және/немесе жағымсыз мінез-құлықты және/немесе қарым-қатынасты, әлеуметтік өзара әрекеттесуді жеңу бойынша жұмысты қамтамасыз ететін психикалық процестерді дамыту

1.

2.

3.

4.

Күшті жақтары, ресурстары:




Әлсіз жақтары, шетеулері:

5 формасы

КММ № жалпы білім беру орта мектебі

ППКҚ-дің шешімімен қабылданды «БЕКІТЕМІН»

ЖМ № № ЖМ Директоры

«__»______________20 _________________






Психологиялық-педагогикалық қолдау көрсету

БАҒДАРЛАМАСЫ

... сынып оқушысы

20...-20.... оқу жылы











1. Оқушы туралы жалпы мәлімет

А.Ж.Т. Туған күні: Сыныбы:

Ата-анасының А.Ж.Т.:


Ата-ананы баланы оқыту мен дамытуда не мазалайды:


Ата-ананың сұранысы:



Сынып жетекшісінің А.Ж.Т.:

ПМПК қорытындысы мен ұсынысы:

Қолдау көрсету мамандарының А.Ж.Т.:

Арнайы педагог:

Психолог:

Логопед:

Оқыту формасы: орта сыныпта, арнайы сыныпта, психологиялық-педагогикалық көмек көрсету (% оқу уақыты), үйде (қажеттісін сызу керек).

Жеке және топтық сабақтарға қатысу кестесі:

логопедпен-

арнайы педагогпен -

психологпен-





4 форма.

Оқушының мінездемесінің жиынтық сипаттамасы ____________________АЖ ________сынып ________күні


НҰСҚАУЛЫҚ: мамандар мен мұғалімдер құрастырған баланың мінездемесінде берілген материалдарды топтық талқылау мен жалпылау нәтижелері бойынша құрастырылады (3 -форма). Қорытынды сипаттаманың мақсаты: оқудағы қиындықтардың көріністері мен олардың себептерін нақты, қысқаша анықтау және ажырату, оқушымен жұмыс жасауда күшті жақтары мен оқушының ерекшеліктеріне сүйене отырып ескеру, алмастыру, жеңілдету, жеңу.

Оқытудағы қиындықтардың көріністерін мұғалімдер мен мамандар ата -аналармен сұрақ қою мен сөйлесу барысында, оқушыны сабақта бақылау, оның іс-әрекетінің өнімдерін (дәптерлер, суреттер, ТЖБ, БЖБ т.б.) зерделеу арқылы анықтау.

Оқудағы қиындықтардың себептерін мамандар тереңдетілген психологиялық-педагогикалық сараптаманың көмегімен анықтайды.


Оқудағы қиындықтары және себептері, неден туындайды

Мамандардың дамыту жұмыстарының негізгі бағыттары

Оқушының күшті жақтары, ресурстары, қызығушылықтары

Әлсіз жақтары, психологиялық, физикалық және басқа да ерекшеліктері (оларды ескеру қажет)

  1. Оқушының оқудағы қиындықтары:

  1. Жазу:

  2. Оқу:

  3. Математика:

  4. Мінез-құлқы:

  1. Себептері, неден туындайды:

1)

2)

3)

4)

Мектепте оқу дағдысын, бейімді мінез-құлқын қалыптастыру

1.

2.

3.

Оқу дағдыларын қалыптастыруды және/немесе жағымсыз мінез-құлықты және/немесе қарым-қатынасты, әлеуметтік өзара әрекеттесуді жеңу бойынша жұмысты қамтамасыз ететін психикалық процестерді дамыту

1.

2.

3.

4.

Күшті жақтары, ресурстары:




Әлсіз жақтары, шетеулері:


Ескертулер.

Оқытудағы қиындықтар - мұғалімдер мен мамандардың ата-аналармен сауалнама жүргізу және әңгімелесу, оқушыны сабақта бақылау, оның қызметінің өнімдерін (дәптерлер, суреттер және ТЖБ, БЖБ т. б.) зерттеу барысында айқындалады.

Себептер - мамандар күрделі психологиялық-педагогикалық зерттеудің көмегімен оқытудағы қиындықтардың себептерін жүйелеу негізінде анықтайды.

















3. Ерекше білім қажеттіліліктері оқушының АЖ ….. сыныбы.......

Бірінші/екінші жартыжылдық

(тиістісінің асытын сызыңыз)

Ерекше білім қажеттіліктері

(қолдау және көмек түрі)

Ерекше білім алу қажеттілігін қанағаттандыру үшін оқытудың арнайы жағдайы

(қаралатын жағдайға сәйкес келетін тармақтар ғана белгіленеді, қажетті деректер жазылады)

1. Оқу жоспарын өзгерту (қажеттісін сызыңыз).

1. Талап етілмейді.

2. Талап етіледі.

2. Пән бойынша оқу бағдарламаларын өзгерту (қажеттісін сызыңыз)

1. Оқу бағдарламасын бейімдеуді қажет етпейтін пәндер:

2. Жеке оқыту бағдарламаларын құруды қажет ететін пәндер:


3. Вариативті оқыту әдістері

(таңдалғанының астын сызыңыз)

1) дәстүрлі және заманауи әдістер;

2) оқытудың арнайы әдістері (арнайы мектептерде қолданылатын)

3) оқытудың балама әдістері


4. Оқыту нәтижесін бағалау әдістері (оқушының жетістіктері)

1) бақылау тапсырмаларының санын азайту, тапсырманың нұсқаулығын оңайлату, нұсқаулықты бірнеше бөлікке бөлу

2) жұмысты орындау уақытын ұлғайту,

3) тапсырманы ауызша/жазбаша түрде орындауды таңдау

4) иллюстрациялық және басқа тірек материалдарды (жаднамалар, алгоритмдер, жоспар) қолдану

5) педагогтың көмегі (нақты нені көрсетеді).

6) дараландырылған мазмұндағы бақылау тапсырмалары (жеке бағдарламамен оқитын оқушылар үшін)

7) Басқа :…

5. Оқулықтар, оқу құралдарын таңдау, жеке оқу материалдарын даярлау

1) Оқулықтар:Математика, қазақ тілі, әдебиеттік оқу, жаратлыстану, дүниетану

2) Жұмыс дәптері: жаратылыстану, дүниетану баспа дәптерлері

3) Арнайы дидактикалық материалдар: карточкалар, смайликтеп, фишкалар, суреттер.

6. Оқу орнын және оқыту ортасын бейімдеу

1) Бірінші парта

2) Соңғы парта

3) Жұмыс үстелінде жалғыз отыру

4) Көмекші мұғалімнің жанында отыру және т.б.

5) Жарты сабақ тұрып тұрады

6) Жарты сабақ сыныптан тыс кабинетте қоодау көрсету маманымен жұмыс жасау (%)

7) Басқа: …

7. Техникалық құралдарға қажеттілігі

Оқушы қандай техникалық құрылғыларға мұқтаж және сыныпта қандай құрылғылар бар екенін көрсету (мысалы: планшет, компьютер, дыбыс күшейткіш аппаратура және т. б.)

8. Арнайы педагогтың көмегі

Арнайы педагогпен аптасына сабақтардың жиілігі, сабақтың ұзақтығы, сабақ түрі (жеке, кіші топ)

9. Логпедтің көмегі

Аптасына логопедпен сабақтардың жиілігі, сабақтың ұзақтығы, сабақ түрі (жеке, топтық)

10. Педагога-ассистенттің көмегі

Педагог-ассистент тарапынан оқушыға көмек көрсету шаралары мен қызметтері. Қажет болған жағдайда осы көмекті өзгерту ерекшеліктері.

11. Психологиялық көмек

Аптасына сабақ жиілігі, сабақтың ұзақтығы, психологпен сабақ түрі (жеке, топтық, топтық).

12. Әлеуметтік- педагогикалық көмек

Көмек көрсету түрлері мен әдістері




4. Мұғалімге ұсыныс

(ата-ананың сұранысы ескертіліп, мамандар мен мұғалімнің ұжымдық талқылауы бойынша құрылады)

Оқушының сабақққа белсенді қатысу үшін не көмектеседі

(оқыту әдістері мен амалдары, жұмыс орынын бейімдеу, қарым-қатынас жасау амалы, тапсырманы орындау және бағалау және т.б.)

Арнайы педагог, психолог, логопед жазады


Сабақта белсенді отыру үшін оқушыға қиындық тудыратын жайттар

(сабақта қандай әрекет түрлері, мұғалімнің және сыныптастарының мінез-құлқы, сабақтағы жай-күй, сабақтың қай құрылымы кедергі болады, балаға сабаққа оқуға не кедергі)





5. Ата-анаға ұсыныс

(ата -аналардың сұранысын ескере отырып, қолдау қызметі мамандары мен мұғалім бірлесіп әзірлейді)


Мүмкін болатын іс-шаралар (денсаулыққа қатысты, күн тәртібі, үй қызметінің түрлері, отбасында бос уақытты өткізу, үй тапсырмасын орындау, қосымша білім беру сабақтарына

бару және т.б. ) 4-5-еуден артық емес

Қол жеткізген нәтижелер


Арнайы педагог, психолог, логопед, ата-ана жазады
















6. .....оқу жылының бірінші /екінші жартыжылдығына арналған ..... сынып оқушысы (а-ж)

жеке оқу жоспары

Оқушы оқитын сыныптың оқу жоспары пәндерінің тізбегі

ПМПК қорытындысы мен ұсынымдары негізінде бағдарламаның типін анықтау

(бағдарламаны көрсету +)

(Зиятында бұзылысы бар оқушы үшін оқу жоспарынан шығарылған пәндер "оқылмайды"деген сөздермен белгіленеді.)


Жалпы білім беру мектептеріне арналған Типтік оқыту бағдарламасы

Бейімделген бағдарлама

(жалпы білім берудің Типтік бағдарламалары негізінде, МЖБС-на бағдарланған)


Жеке оқыту бағдарламасы

(зиятында бұзылыстары бар оқушыларға арналған бағдарлама негізінде, МЖБС бағдарланбаған)


Математика


+


Қазақ тілі


+


Әдебиеттік оқу


+


Жаратылыстану


+


Дүниетану


+


Көркем еңбек

+



Денешынықтыру


+


Музыка

+



Циф.сауаттылық


+


Ағылшын тілі


+


Орыс тілі


+











7. 1.2023-2024 оқу жылының бірінші (екінші)жартыжылдығына арналған 3 «Г» сынып оқушысы

бейімделген бағдарлама

Бағдарламаның бөлімі, бөлімшелер (пән бойынша типтік бағдарламаның мәтінін қараңыз)

Күтілетін нәтиже – оқыту мақсаты

Жартыжылдықтың соңындағы нақты нәтижелері (+,- , пікірлер)

Қазақ тілі (1-тоқсан)

1.Жанды

Табиғат

2.09.2024ж.

3.2.1.1 мұғалімнің көмегімен сөйлеу барысында мәтін тақырыбына сәйкес сөздерді қолдану

3.2.3.1 белгілі тақырыптағы әңгімеге қатысу және сұхбаттасын түсіну және олардың ойын мұғалімнің көмегімен толықтыру

+ материалды өз деңгейінде толық меңгерді

- материалды жартылай меңгерді

2.Жақсыдан

үйрен,жаман-

нан жирен

7.10.2024ж.

3.1.2.1 мұғалімнің көмегімен күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздер және сөз тіркестерінен құралған шағын мәтіндерді түсіну

+ материалды толық меңгермеді.



Қазақ тілі (2-тоқсан)


3.Уақыт

11.11.2023ж.

3.2.4.1 өзінің жоспар/жазбаларын қолдана отырып, оқиғалар/әңгімелерді мұғалімнің көмегімен өз сөзімен айтып беру

3.2.5.1 фильмдер мен тыңдалым материалындағы оқиғаларды өмірдегі жағдайлармен салыстырып мұғалімнің көмегімен суреттеу

- материалды жартылай меңгерді

4.Сәулет өнері

2.12.2023ж.

3.1.4.1 мұғалімнің көмегімен тыңдаған материалдың себебі мен салдарының

байланысын (негізгі ой, кейіпкерлер, оқиға) анықтау

3.1.2.1 күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздер және сөз тіркестерінен құралған шағын мәтіндерді мұғалімнің көмегімен түсіну

- материалды жартылай меңгерді

Білімдегі олқылықтардың орнын толтыру бойынша оқу мақсаттары (алдыңғы сынып, тоқсан бойынша)

3.1.2.1 мұғалімнің көмегімен күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздер және сөз тіркестерінен құралған шағын мәтіндерді түсіну

3.1.4.1 мұғалімнің көмегімен тыңдаған материалдың себебі мен салдарының

байланысын (негізгі ой, кейіпкерлер, оқиға) анықтау

















Оқытуда қолданылатын әдістер (қажетін белгілеу, басқасын қосуға болады)

v оқушыға ұсынатын тапсырмалар саны азаяды

v оқу тапсырмасының көлемі азаяды

v оқу тапсырмасының мазмұны жеңілдетіледі

v оқушыға оқу тапсырмасы мұғалімнің кезең-кезеңмен бақылауымен бөлім бойынша ұсынылады

‡ оқулықтан тапсырмалар мұғалім құрастырған тапсырмалармен ауыстырылады

v тапсырмаларды орындау үшін қысқа және анық нұсқаулар беріледі

v оқушыға дауыстап немесе сыбырлап сөйлесуге рұқсат етіледі.

v оқу бойынша тапсырмалар саны азаяды

v сынып алдында дауыстап оқуды талап етпейді

v қайталауға көп уақыт бөлінеді

v теориялық материалдардың саны азаяды

v абстрактылы ақпаратта түсіндіріледі, нақты сөздер, суреттер, заттармен көрсетіледі

v құралдарды (қарындаш, сызғыш, трафарет және т.б.) қолдану арқылы мәтінді оқу реттілігін қадағалау

‡ қызмет түрі өзгереді

v жаттауға қажет ақпараттар саны азайтылады

v оқу үшін абзацтарға бөледі, басты ақпарат сызықпен сызылады

‡ оқылған немесе тыңдалған мәтінге сұрақтар қою қысқартылады.

САБАҚ КЕЗІНДЕ ҚОЛДАНУҒА МҮМКІНДІК БЕРЕДІ:

v ережелер жинағы

v ұқсас жаттығуларға мысал

‡ диктанттың жартысын жазады

‡ диктанттың әр екінші сөйлемін жазады

ЗЕЙІН ШОҒЫРЛАНДЫРУ ҮШІН

v орындалатын тапсырманың мақсатына міндетті түрде назар аударады

v тапсырманы орындау кезеңдеріне мақсатты түрде назар аударылады

v жетістіктері ескеріледі

v мадақтаудың әр түрлі әдістері қолданылады

























Математика(1-тоқсан)

1.Жанды

табиғат

3.1.1.2 үш таңбалы сандарды оқу, жазу және салыстыру

3.1.2.8 үш таңбалы сандарды жазбаша қосу және азайту алгоритмдерін қолдану

+ материалды өз деңгейінде толық меңгерді


2.Жақсыдан

үйрен,жаман

нан

жирен


3.2.3.7.Көбейту кестесі,формулаларды толықтыру,өрнектер құру

есептерді талдап,шығару.

3.1.1.2 Үш таңбалы сандарды оқу, жазу және салыстыру

3.1.3.3 см2, дм2, м2 шамамаларын салыстыру және амалдар орындау

+ материалды өз деңгейінде толық меңгерді



Математика(2-тоқсан)


3.Уақыт


3.2.1.1 бір /екі әріпі бар әріпті өрнектерді ажырату, құрастыру, жазу және оқу

3.5.1.3 санның және шаманың үлесін табуға берілген есептерді талдау және шығару; кері есеп құрастыру және шығару

+ материалды өз деңгейінде толық меңгерді

- материалды жартылай меңгерді

4.Сәулет өнері


3.5.1.5 төртбұрыштың ұзындығын, енін, периметрі мен ауданын табуға берілген есептерді талдау және шығару


+ материалды өз деңгейінде толық меңгерді

- материалды жартылай меңгерді

Білімдегі олқылықтардың орнын толтыру бойынша оқу мақсаттары

(алдыңғы сынып, тоқсан бойынша)



Оқытуда қолданылатын әдістер (белгілеу қажет, басқаларды қосқауға болады)

v оқушыға ұсынатын тапсырмалар саны азаяды

v оқу тапсырмасының көлемі азаяды

v оқу тапсырмасының мазмұны жеңілдетіледі

v оқушыға оқу тапсырмасы мұғалімнің кезең-кезеңмен бақылауымен бөлім бойынша ұсынылады

‡ оқулықтан тапсырмалар мұғалім құрастырған тапсырмалармен ауыстырылады

‡ сынып алдында дауыстап оқуды талап етпейді.

v жаттауға қажет ақпараттар саны азайтылады

v абстрактылы ақпаратта түсіндіріледі, нақты сөздер, суреттер, заттармен көрсетіледі

v қосымша сызбалар, график суреттері, формулалар түсіндіріледі

‡ арнайы дайындап қойған мұғалімнің тапсырмаслар ұсынылады

v оқушы қате жіберетін жерлерге аса мән беріледі (оқушы ұқыпты болуы үшін)

САБАҚ КЕЗІНДЕ ҚОЛДАНУҒА МҮМКІНДІК БЕРЕДІ:

v ережелер жинағы

v ұқсас жаттығуларға мысал

‡ диктанттың жартысын жазады

‡ диктанттың әр екінші сөйлемін жазады

ЗЕЙІН ШОҒЫРЛАНДЫРУ ҮШІН

v орындалатын тапсырманың мақсатына міндетті түрде назар аударады

v тапсырманы орындау кезеңдеріне мақсатты түрде назар аударылады

v жетістіктері ескеріледі

v мадақтаудың әр түрлі әдістері қолданылад‡ используются разные методы поощрения

БАҚЫЛАУ ЖҰМЫСЫН ОРЫНДАУЫ

v өз бетімен;

v аз көмекпен;

‡ арнайы педагогтың көмегімен;

‡ тапсырма саны азаяды;

v мұғалім тапсырма мазмұнын әр оқушыға жеке таңдайды;

v кез келген көмекші материалдарды қолдануға рұқсат етіледі.


Басқа пәндер (қажет болғанда)

Жартыжыл оқытуда қолжеткізген нәтижелерін жалпылау (әр оқу пәні аясында): қолжеткізген мақсаттар %

Әрі қарай оқытуға ұсыныстар:

‡ жалпы бағдарлама юойынша оқытуды жалғастыру

‡ мұғалімнің жеке тұғырымен (әдіс, оқытудың амалдары, жетістіктерін бағалау тәсілдері) жалпы бағдарламамен оқытуды жалғастыру

‡ мұғалімнің жеке тұғырымен (әдіс, оқытудың амалдары, жетістіктерін бағалау тәсілдері) бейімдеу бағдарламасы бойынша оқытуды жалғастыру

‡ бағдарламаны қайта қарау қарастырылады

‡ басқа

Ескертулер, түсіндірме:


Әдебиеттік оқу (1-тоқсан)

Жанды табиғат

3.2.3.1 шығарманың тақырыбын анықтау және негізгі ойды білдіріп тұрған мәтін бөлігін, сөйлемді табу

3.2.1.1шығарманы дауыстап түсініп, рөлге бөліп, мәнерлеп, теріп оқу

- материалды жартылай меңгерді

+ материалды өз деңгейінде толық меңгерді


Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен

  1. 2.7.1 мұғалімнің көмегімен шығармадағы әдеби көркемдегіш құралдарды (теңеу, эпитет, кейіптеу) табу

3.1.3.1 шығармадағы кейіпкерлердің мінез-құлқы мен іс-әрекетіне, ондағы оқиғаларға сүйеніп, сюжеттің дамуын болжау

+ материалды өз деңгейінде толық меңгерді

- материалды жартылай меңгерді



Әдебиеттік оқу (2-тоқсан)


3.Уақыт


3.2.1.2 шығарманы іштей саналы түрде түсініп, көз жүгіртіп, шолып, түртіп алып, қажетті ақпаратты тауып, белгі қойып оқу.

+ материалды өз деңгейінде толық меңгерді


4.Сәулет өнері


  1. 2.9.1 шығарманың мазмұнына сәйкес түрлі дереккөздерден: иллюстрация, әдеби кітаптар, мультфильмнен нақты ақпаратты табу және ақпаратты сызба түрінде беру

3.2.1.1 шығарманы дауыстап түсініп, рөлге бөліп, мәнерлеп, теріп оқу

- материалды жартылай меңгерді

+ материалды өз деңгейінде толық меңгерді


Білімдегі олқылықтардың орнын толтыру бойынша оқу мақсаттары (алдыңғы сынып, тоқсан бойынша)



Оқытуда қолданылатын әдістер (қажетін белгілеу, басқасын қосуға болады)

v оқушыға ұсынатын тапсырмалар саны азаяды

v оқу тапсырмасының көлемі азаяды

v оқу тапсырмасының мазмұны жеңілдетіледі

v оқушыға оқу тапсырмасы мұғалімнің кезең-кезеңмен бақылауымен бөлім бойынша ұсынылады

‡ оқулықтан тапсырмалар мұғалім құрастырған тапсырмалармен ауыстырылады

v тапсырмаларды орындау үшін қысқа және анық нұсқаулар беріледі

v оқушыға дауыстап немесе сыбырлап сөйлесуге рұқсат етіледі.

v оқу бойынша тапсырмалар саны азаяды

v сынып алдында дауыстап оқуды талап етпейді

v қайталауға көп уақыт бөлінеді

v теориялық материалдардың саны азаяды

v абстрактылы ақпаратта түсіндіріледі, нақты сөздер, суреттер, заттармен көрсетіледі

v құралдарды (қарындаш, сызғыш, трафарет және т.б.) қолдану арқылы мәтінді оқу реттілігін қадағалау

‡ қызмет түрі өзгереді

v жаттауға қажет ақпараттар саны азайтылады

v оқу үшін абзацтарға бөледі, басты ақпарат сызықпен сызылады

‡ оқылған немесе тыңдалған мәтінге сұрақтар қою қысқартылады.

САБАҚ КЕЗІНДЕ ҚОЛДАНУҒА МҮМКІНДІК БЕРЕДІ:

v ережелер жинағы

v ұқсас жаттығуларға мысал

‡ диктанттың жартысын жазады

‡ диктанттың әр екінші сөйлемін жазады

ЗЕЙІН ШОҒЫРЛАНДЫРУ ҮШІН

v орындалатын тапсырманың мақсатына міндетті түрде назар аударады

v тапсырманы орындау кезеңдеріне мақсатты түрде назар аударылады

v жетістіктері ескеріледі

v мадақтаудың әр түрлі әдістері қолданылады










23


Жүктеу
bolisu
Бөлісу
ЖИ арқылы жасау
Файл форматы:
docx
13.12.2024
119
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!
Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.
Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы
Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!
Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!
Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!
Министірлікпен келісілген курс саны 12