Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

Екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер және олардың жүйелері

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сыныбы: 6 «Ә»

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер жүйесін қосу тәсілімен және алмастыру тәсілімен шешу

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты:

6.2.2.19

теңдеулер жүйелерін алмастыру тәсілі және қосу тәсілі арқылы шешу;

Сабақтың мақсаты:

Теңдеулер жүйесін шешудің қосу әдісің алгоритімін білу;

Теңдеулер жүйелерін қосу тәсілі арқылы шешу;

Сабақтың барысы:

Сабақ кезеңі/Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті:

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйысдастыру кезеңі

5минут

I.Ұйымдастыру кезеңі.

Сәлемдесу, түгелдеу, сабаққа дайындықтарын тексеру.

Сабақты жағымды ахуалдан бастау.

Үй тапсырмасын тексеру: Тақтада тапсырма дұрыс жауабымен көрсетіліп тұрады.

Шаттық шеңберін құрып «Өзіңе тілегенді,өзгеге тіле»! әдісі арқылы бір-біріне тілек айтып,жақсы көңіл күй сыйлайды.

«Мадақтау сөз» әдісіарқылы бағалайды: «Жарайсың! Жақсы! Өте жақсы! Талпын!»

Оқулық, оқу құрал жабдықтары, тақта, бор

Сабақтың басы: 10 минут

Жаңа сабақты қысқаша түсіндіру

Екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер жүйесін қосу тәсілімен шешуді қарастырайық.

Екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер жүйесін қосу тәсілімен шешуде айнымалылардың коэффициенттеріне байланысты көбінесе мынадай жағдайлар кездеседі.

• І жағдай. Теңдеулер жүйесіндегі айнымалылардың біреуінің

коэффициенттері – қарама-қарсы сандар

Оқушылар жаңа сабақты слайдқа қарап түсінеді. Көмек керек болса, мұғалімнің көмегіне жүінеді

ІІ жағдай. Теңдеулер жүйесіндегі айнымалылардың біреуінің коэффициенттері тең.

Жауап: (2;-1)

Оқушылардың

сабаққа қатысу белсенділігіне қарай «Мадақтау сөздері» әдісі арқылы бірін-бірі бағалайды. Жарайсың!, Керемет!, Жақсы!, Талпын!,.

Тақта;

Слайд;

Оқу құралдары;

«Математика», 6-сынып, 2-бөлім

ІІІ жағдай. Теңдеулер жүйесіндегі айнымалылардың ешқайсысының
коэффициенттері өзара тең емес және қарама-қарсы сандар да емес.

жауап:(-6;5)

Дескриптор.

Оқушылар:

-теңдеулер жүйесін шешудің әдісін таңдайды;

Жүйенің шешімін табады;

жүйесінің шешімдері болатындай сандар жұбын табады.

Тақта;

Слайд;

Оқу құралдары;

«Математика», 6-сынып, 2-бөлім

Сабақтың ортасы

25 минут

1-тапсырма

Теңдеулер жүйесін қосу тәсілімен шеш

1-жағдайға байланыты есеп

І жағдай: Теңдеулер жүйесіндегі айнымалылардың біреуінің коэффициенттері – қарама-қарсы сандар.

Теңдеулер жүйесін қосу тәсілімен шешейік.

Теңдеулердің сол және оң жақтарын мүшелеп қосайық:

Берілген жүйенің бір теңдеуін мәндес теңдеуінен алмастырайық. Сонда алғашқы берілген теңдеулер жүйесімен мәндес

Теңдеулер жүйесі шығады, ондағы бірінші теңдеуден х=4. х-тің мәнін жүйенің екінші теңдеуіне қойсақ:

.

Теңдеулер жүйесінің бір ғана: х=4; х=3 шешімі бар.

Жауабы: х=4; х=3.

Дескриптор.

Оқушылар:

- Теңдеулердің сол және оң жақтарын мүшелеп қосады:

- берілген теңдеулер жүйесімен мәндес жүйені жазады;

- теңдеулерді қосу арқылы бір айнымалысы бар теңдеу алады;

1-ші айнымалыны табады;

-екінші аййнымалыны табады;

Жауабын жазады

ҚБ: Топтар бірін-бірі елші әдісімен бағалайды

Тақта;

Слайд;

Оқу құралдары;

«Математика», 6-сынып, 2-бөлім

Постер;

Маркер

2-тапсырма

2-жағдайға байланыты есеп

теңдеулер жүйесін шеш

теңдеулер жүйесін шешейік.

Теңдеулердің біреуінің екі жағын да -1-ге көбейтіп, теңдеулерді мүшелеп қосу керек немесе теңдеулердің біреуінен екіншісін азайту керек:

немесе

у-тің табылған мәнін жүйедегі теңдеулердің кез келген біреуіне қоямыз.

Мысалы,

Жауабы: х=3; у=2.

Дескриптор:

-қосу тәсілінің 2 жағдайын біледі;

-Теңдеулер жүйесіндегі айнымалылардың біреуінің коэффициенттері қарама-қарсыға ауыстырады,

-сәйкес мүшелерін бағандап қосады,

-бір айнымалысын табады;

Екінші айнымалыны анықтайды

-жауабын жазады

ҚБ: Жұпта өзара бағалау «+», « - », қызықты

Тақта;

Слайд;

Оқу құралдары;

«Математика», 6-сынып, 2-бөлім

3-жағдайға байланыты есеп

3-тапсырма

. теңдеулер жүйесін шешейік.

теңдеулер жүйесін шешейік.

Теңдеулер жүйесіндегі айнымалылардың біреуінің коэффициенттері қарама-қарсы сандар болатындай көбейткіштерді таңдап алу керек. Сонан соң теңдеулердің әрқайсысының екі жағын да тиісті көбейткіштерге көбейтіп, берілген жүйені бірінші теңдеуінің екі жағын да 7-ге, екніші теңдеуінің екі жағын да -2-ге көбейту керек:

сонда

у-тің табылған мәнін теңдеуіне қойсақ:

Тексеру: Жауабы: х=5; у=2.

Дескриптор:

-қосу тәсілінің 3- жағдайын біледі;

-Теңдеулер жүйесіндегі айнымалылардың біреуінің коэффициенттері қарама-қарсыға ауыстырады,

-қажетті сандарға көбейтеді;

-сәйкес мүшелерін бағандап қосады,

-бір айнымалысын табады;

Екінші айнымалыны анықтайды

-жауабын жазады

ҚБ: Жұпта өзара бағалау «+», « - », қызықты

Слайд;

Оқу құралдары;

«Математика», 6-сынып, 2-бөлім

Постер;

Маркер

Қосымша тапсырмалар. Теңдеулер жүйесін шешіңдер

ҚБ: «Екі жұлдыз, бір ұсыныс» бойынша мұғалімнің бағалауы

Слайд;

Оқу құралдары;

«Математика», 6-сынып, 2-бөлім

Сабақтың соңы

5минут

Сабақты қорытындылау:

«Жалғасын тап» әдісі арқылы сабақты қорытындылаймын:

Үйге тапсырма беру: №

Оқушыларға «Білім сандығы» кері байланыс парағы таратылады. Оқушылар өздері белгілейді.

Мақсаты: Өз ойын айтып, сабақты бекіту, қорытындылау.

Жалпы сыныпта оқушының жинаған ұпайы мен белсенділігіне қарай мұғалім 1-10 балл аралығындай балл қояды

Тақта;

Слайд;

Оқу құралдары;

«Математика», 6-сынып, 2-бөлім