Экономикалық және мәдени қарым-қатынастың дамуы және өзара әсері 2 сабақ

Мектеп:

«Нұркен Әбдіров атындағы ЖББМ» КММ

Бөлім:

Дала мен қала: өзара қарым-қатынас эәне өзара әсері

Педагогтің Т.А.Ә.:

Маратов Нурбек Шалкарулы

Күні:

04.10.2023

Сынып:

11 «А»

Сабақтың тақырыбы:

Экономикалық және мәдени қарым-қатынастың дамуы және өзара әсері

Оқу мақсаты:

11.1.2.4 дереккөздер негізінде көшпелі және отырықшы халықтың мәдени өзара әсерін анықтау

Сабақтың мақсаты

Барлығы: Көшпелілер мен отырықшы халықтың әлеуметтік жағдайындағы айырмашылықты түсінеді.

Көпшіліг:Отырықшы халықтың мәдениетін біледі.

Кейбірі:Көшпелілер мен отырықшылардың мәдени өзара әсерін анықтайды

Ойлау дағдыларының деңгейі:

Орта және төмен

Бағалау критерийлері:

1. Үй тапсырмасын сұрау мақсатында сабақ тақырыбы бойынша тарихи дереккөзді сыни талдауға бағытталған сұрақтарға жауап береді.

2. Тақырыпты түсінуге арналған сұрақтарға «шеңберге жиналған уақыт» әдісі арқылы жауап береді.

3. Оқушылар сабақтың соңында өздерінің түйінді сөздерін айтады.

Пәнаралық байланыс:

Әдебиет

Құндылықтарға баулу:

Тарихи ойлау дағдысы:

Концепті:

Ұқсастық пен айырмашылық

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Ұйымдастыру

кезеңі

Қызығушылықты ояту

5 минут

3 минут

Үй тапсырмасын сұрау мақсатында сабақ тақырыбы бойынша тарихи дереккөзді сыни талдауға бағытталған сұрақ (тар):

1.Мәдени-шаруашылық түрлері қандай?

2.Жошы ұлысының аумағы қай жерлерді алып жатыр?

3.Алтын Орданың 7 ханын ата.

Сөзді тап:

«Ұлы Жібек Жолы»

Оқушылар 1 параққа қойылған сұрақтардың жауабын жазып, тапсырады

Карточкада сөз беріледі. Бір оқушы бір карточканы алып, онда жазылған суретті сыныпқа дене қимылдары арқылы көрсетеді. Оған сөйлеуге болмайды. Ал оқушылар жүргізіп тұрған сөзді табулары керек

Әр сұраққа 2 балл

Жалпы 3 балл

Мақтау: «Жарайсыңдар!»

Конспект

тақта

Сабақтың ортасы

Жаңа сабақ

3 минут

Жаңа тақырып

22 минут

7 минут

Тарихи дереккөзді зерделеу және талдау арқылы тақырыпты түсінуге бағытталған тапсырма:

«Көшпелілерде әлеуметтік және мүлік теңсіздігі ерте пайда болды» А. Смиттің пікірі туралы не айтасыздар? Пікір-талас

Араб тарихшысы Әл-Омари: «Оларда (қыпшақтарда) егістіктің көлемі өте шағын және бидай мен арпа аз егіледі. Негізінен тары өсіріледі, сонымен тамақтанады...»

Көшпелілер отырықшы қала тұрғындарымен мал, ет, жүн, киіз, май, тері, арқан, былғары, ағаш ыдыстар, темір бұйымдарын, күміс пен алтын әшекейлер, ұару, ат әбзелдері, бағалы аң терілері, мүйіз, қыран құстар, аңшы иттерді ұсынып отырған. Бұлар ҰЖЖ бойындада айырбас заттар болып саналған.

Әл-Макдиси; «Шаш қаласынан басқа елдерге сапалы тері бұйымдары, ер, жебе салатын қорамсақ пен шатырлар әкетілді.»

Талас өзенінің жоғарғы ағысында күміс кені блған.

Орта ғасырлардағы жәрмеңкелер: Сауран, Алмалық, Янгикент, Испиджаб.

Соғды мен түркі кезінде сауда қарқынды дамыды.

Көшпелілерді жатақтар деп атады.

Дың ескерткіштері: өңделмеген тақтатастан жасалған. Түркі ұсталары теңдесі жоқ сәулет өнерінің туындылары: Жошы хан (Ұлытау), Алаша хан (Ұлы тау), Айша бибі (Жамбыл, Тараз), Қарахан кесенесі (Тараз), Сарныташ кесенесі (Сырдария) кесенелерін тұрғызды.

Дала көшпелілерінің діндері: ислам, несториандық христиан, буддизм, манихейлік, зороастризм

1 Тапсырма:

Шеңберге жиналған уақыт

Мұғалім сабаққа қатысты 5 сұрақ қойып, оқушылардың қолына зат ұстатады.

1.Оғыз мемлекетінің орталығы болған жәрмеңке қаласы?

2.Дың ескерткіштері неден жасалған?

3.Батыс Моңғолия қай ұлыстың территориясы?

4.Ерте темір дәуірінде Жетісу жерін кімдер мекендеген?

5.Алтын Орда неше хандыққа бөлінген?

Оқушылар өз ойларымен бөліседі. Тақырыптың не туралы болады екенін болжайды

Оқушылар мұғалімді тыңдап, конспектелеп отырады.

Оқушылар ол затсыз сөйлей алмайды. Тек сол зат жеткен уақытта сұраққа жауап береді. 3 секунд ішінде жауап беруі тиіс

Мақтау: «Жарайсыңдар!»

Әр сұраққа 3 балл

Сабақтың соңы

Қорытынды

Ой толғаныс

Рефлексия

5 минут

5-5-1 . Оқушылар сабақ кезінде нені меңгергендері жайлы 5 сөйлем жазады. Одан кейін сол 5 сөйлемді 5 сөзге қысқартады. Соңында 5 сөзді 1 сөзге қысқартады.

Оқушылар өздерінің түйінді сөздерін айтады

1 балл

Үй тапсырмасы:

56 бет. 2 тапсырма.