География
9-сынып
( Алматы. «Мектеп»
баспасы, 2019ж Авторлары: Ш.Т.
Толыбекова, Г.Е.Головина, С.С. Козина,
Е.А.Ахметов)
Ерекше
қорғалатын табиғи аумақтардың түрлері
Қазақстанның
табиғи мұрасы
Табиғи
хоронимдердің (ерекше қорғауға алынған аумақтар)
мағынасы
9.3.4.2 қорықтар,
қорықшалар, ұлттық саябақтар ерекше қорғалатын аумақтарының құрылу
мақсатын түсіндіреді
9.3.4.3
Қазақстанның табиғи мұрасына баға береді
9.3.4.4
тақырыпқа қатысты қазақтың табиғи хоронимдерін жіктеп, мағынасын
түсіндіреді және транслитерациясын үш тілде
ұсынады
Тапсырма 1. «Стикер
әдісі»
3.
«Ерекше қорғауға алынған
аумақтар»
1.
4.
2.
Тапсырма 2. «Мағынаны
таны»
Табиғи
қорық
?
Қорықшалар
?
Табиғи
ескерткіштер
?
Мемлекеттік
ұлттық табиғи саябақ
?
Т
Қорықшалар қорғалатын
нысандардың сипаты
бойынша
апсырма 3.Топтастыру
1.
2.
3.
Тапсырма 4. «Ойлан, бөліс,
орнын тап»
|
|
Қорықтар
|
Қорықшалар
|
Ұлтттық
саябақ
|
|
Алматы
|
|
|
|
|
Іле
Алатауы
|
|
|
|
|
Рахман
қайнары
|
|
|
|
|
Наурызым
|
|
|
|
|
Барсакелмес
|
|
|
|
|
Қарқаралы
|
|
|
|
|
Зеренді
|
|
|
|
|
Көкшетау
|
|
|
|
|
Марқакөл
|
|
|
|
|
Қаратау
|
|
|
|
|
Қорғалжың
|
|
|
|
Тапсырма 5. «Білімді
бестік»
-
Ерекше қорғалатын
аймақтар?
-
Қазақстанда неше қорық
бар?
-
Қазақстанда «Қызыл кітапқа»
енген жануарларды ата?
-
Дүниежүзіндегі ең ірі
табиғатты қорғау ұйымы?
-
Табиғат ескерткіштеріне
мысал келтір?
Дұрыс
жауаптар
Тапсырма 1. «Стикер
әдісі»
3.Жалпы
ауданы(2010жылы 1қаңтарда) 23050,7мың га
«Ерекше қорғауға алынған
аумақтар»
1.1997 ж 15
шілдеде Заң қабылданды.
4. 50 республикалық маңызы бар
мемлекетік табиғи қорықша аумақтар: 26 табиғи ескерткіш, 3
зоологиялық бақ, 5 республикалық ботаникалық бақ, 5 мемлекеттік
қорықтық зона, 2жергілікті маңызы бар мемлекеттік табиғи саябақ
жатады.
2.Ерекше қорғауға алынған 10
қорық, 12ұлттық саябақ, 5табиғи резерват,
бар.
Т
Ерекше қорғалатын аумақ,
табиғи үдерістерді табиғи күйінде сақтау
және
зерттеуге, бірегей экологиялық жүйелерді, биологиялық
алуантүрлілікті, өсімдіктер мен жануарлар әлемінің генетикалық
қорын сақтауға арналған.
апсырма 2. «Мағынаны
таны»
Табиғи
қорық
жануарлардың, өсімдіктердің жеке түрлері,
су, орман,
жер нысандары қорғалатын
және табиғи
ресурстары шектеулі
түрде пайдаланылатын аумақ. Ол мемлекеттің табиғи қорық қорының бір
немесе бірнеше нысандарын сақтауға және толықтыруға
арналады. Қорықша жерінде шаруашылық жұмыстары шектеулі
түрде жүргізіледі.
Қорықшалар
?
?
Табиғи
ескерткіштер
Ауданы
бойынша үлкен еместабиғат нысандары, ғылыми маңызы және
мәдени-ағартушылық құндылыңы бар
?
Ландшафтылардың әртүрлілігін сақтау, ерекше биологиялық,
экологиялық, ғылыми, тарихи-мәдени, рекреациялық маңызы бар
мемлекеттік табиғи –қорықтың қордың нысандарын ғылыми,
экологиялық-ағартушылық мақсатта қорғауда ғылыми мекеме деген
мәртебесім бар екекше қорғауға алынған табиғи
аумақар.
Мемлекеттік
ұлттық табиғи саябақ
Т
Қорықшалар қорғалатын
нысандардың сипаты
бойынша
апсырма 3.Топтастыру
1.
2.
3.
-
Геологиялық-
-
Зоологиялық
-
Ботаникалық
Тапсырма 4. «Ойлан, бөліс,
орнын тап»
|
|
Қорықтар
|
Қорықшалар
|
Ұлттық
саябақ
|
|
Алматы
|
+
|
|
|
|
Іле
Алатауы
|
|
|
+
|
|
Рахман
қайнары
|
|
+
|
|
|
Наурызым
|
+
|
|
|
|
Барсакелмес
|
+
|
|
|
|
Қарқаралы
|
|
|
+
|
|
Зеренді
|
|
+
|
|
|
Көкшетау
|
|
|
+
|
|
Марқакөл
|
+
|
|
|
|
Қаратау
|
+
|
|
|
|
Қорғалжың
|
+
|
|
|
Тапсырма 5. «Білімді
бестік»
-
Ерекше қорғалатын аймақтар:
Қорық, қорықша, ұлттық саябақ, т.б.
-
Қазақстанда неше қорық бар:
10( Ақсу-Жабағылы, Наурызым, Алматы, Барсакелмес, Қорғалжың,
Марқакөл, Үстірт, Батыс Алтай, Алакөл,
Қаратау.
-
Қазақстанда «Қызыл кітапқа»
енген жануарларды ата:Қарақұйрық, Алтай арқары, қызыл қасқыр,
қабылан, шағыл мысығы, қарақал, қар барысы, шұбар күзен, көк суыр,
т.б.
-
Дүниежүзіндегі ең ірі
табиғатты қорғау ұйымы-Халықаралық табиғат және табиғи ресурстарды
қорғау ұйымы.(ХТТРҚҰ)
-
Табиғат ескерткіштеріне
мысал келтір-«Шынтүрген шыршалы орманы», «Шарын шаған тоғайы»,
«Қаздың қайтуы», т.б.
ЖИ көмекші
Қауіпсіз төлем
Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген
