Фейк пен жасанды интеллектінің әсері қандаы

Фейк және жасанды интеллект дәуіріндегі этика”

Қоғамды болып жатқан соңғы мәселелердің бірден бірегейі: ақпарат фейк пе?Әлде жасанды интеллектен құрылған ба? Қазіргі медиа этикалық шекараны қалай сақтап отыр? “Бүгінде осы мәселенің шешімі табылама?”

XXI ғасыр жаңа технологиялардың пайда болуымен ерекше. Соңғы 10жылда технология да күтпеген күрделі өзгерістер орын алды. Бұрындары адамдар көп затты өз қолымен, өз күшімен жасау керек болса, қазір бәрі басқаша. Жай қарапайым ыдыс жуу үшін ұзақ уақытты алатын. Ал қазіргі технологиялардың көмегімен біз уақытты алатын. Ал қазіргі технологияның көмегімен біз уақытты әлдеқайда үнемдей аламыз. Мұның бәрі көпшіліктің өмірін жеңілдетті десек те болады. Тіпті бұрын қандай да бір керек ақпарат табу үшін газет-журналдардан, кітаптардан іздеп кітапхана сағаттар бойы отыратынбыз. Дәл солай жаңалықтарды тек теледидардан тексерілген ақпаратты көре алатынбыз. Ал қазір жасанды интеллекттің, ұялы телефонның, әлеуметтік желінің қарқын алып жатқан заманы. Бұрынғыдай уақытыңды құртып әуре болмайсың, әлеуметтік желіні ашсаң барлығы дайын тұр. Бір жағынан қарасаң бұл өте тиімді және пайдалы сияқты, бірақ қаншалықты?

Өйткені технологияның дамуы барлық кезде жақсы бола бермейді. Әлеуметтік желіде

отырып бір сәт болсын мен оқып, көріп отырған зат қаншалықты рас? Рас екенін не растай алады деген сұрақ көрдіңізбе? Басында бұл сұраққа ешкім үңілген жок, себебі бұрындары фейк ақпаратпен тоғысып көрмеген еді. Алайда жасанды интеллектің дамуы мен адамдар көптеген фейк ақпарат тарата бастады. Халық ненің рас ненің шындық екенін ажыратудан қалды. Сол себепті журналисттерге ЖИ-мен жарыса отыра. мүмкіндігінше тезірек жұмыс істеуге тура келеді. Яғни бәрі бұрынғыданда қиындайды түсті. Ақпаратты фактчэкингтен өткізудің маңызы артты. Жасанды интеллект жаза алмайтын мақаланы жазатын кәсіби журналистика құнды бола түсті. Шын мәнінде, журналистің тәуелсіздігі — оның еркін ойлау құқығы ғана емес, оқырман алдындағы жауапкершілігі. Өйткені оқырман журналистің сөзіне сеніп, сол ақпарат негізінде белгілі бір пікір қалыптастырады. Демек, тәуелсіздік сақталмаған жерде журналистика өзінің негізгі қоғамдық қызметінен алыстайды. Қорытындылай келе, алгоритмдер мен жасанды интеллект дамыған заманда журналистиканың алдында жаңа мүмкіндіктермен қатар жаңа жауапкершілік те пайда болды. Ақпаратты жылдам тарату бүгінде жеткіліксіз. Ең маңыздысы — оның шындыққа қаншалықты сәйкес келетіні, қаншалықты бейтарап ұсынылғаны және журналистің өз ұстанымында қаншалықты тәуелсіз екені. Технология ақпаратты жылдамдата алады, бірақ шындыққа адалдықты тек журналистің кәсіби ұстанымы сақтайды.