“ФОРМАТИВТІ БАҒАЛАУ”
арқылы, оқушылардың білімділігін бағалау.

ФОРМАТИВТІ
БАҒАЛАУ
Формативті
күнделікті
жүргізілетін
үлгерімінің
болып

бағалау

сыныпта

жұмыс
бағалау

барысында
түрі,

ағымдағы

табылады,

оқушылар

–

мен

оқыту

мұғалім

оқушылар
көрсеткіші
барысында

арасындағы

жедел өзара байланысты, оқушы мен
мұғалім арасындағы кері байланысты
қамтамасыз

етеді

және

білім

беру

процесін жетілдіруге мүмкіндік береді.

ФОРМАТИВТІ
БАҒАЛАУ:
Күнделікті тәжірибеде қолданылады (сабақ
сайын);
Алға басуды қамтамасыз ететін кері байланыс;
Оқушыға да, мұғалімге де қолайлы бағалау
формасы;
Мұғалімге сыныптың үлгірімін қадағалауға
көмектеседі;
Қалыптастырушы, ынталандырушы
функцияларды атқарады.
Нәтиженің дамуы мен өсуіне тікелей әсер
ететін үрдіс.
Ауызша мадақтаулар, мұғалімнің қолдауы,
көтермелеуі және жылы сөздер.

ФУНКЦИОНАЛДЫЛЫҚ ЖҰМЫС ІСТЕУ
ҮШІН ЖУРНАЛДА КЕЛЕСІ ЕРЕЖЕЛЕР
САҚТАЛУЫ ТИІС:

сынып
баптауларында
журнал түрі жиынтық
бағалау
журналы;

123456789

сынып ағымдағы оқу
жылында (2023-2024)
оқиды;

ФОРМАТИВТІ БАҒАЛАУДЫ ПӘННІҢ ЖУРНАЛЫНДА ДА,
САБАҚ ПАРАҚШАСЫНДА ДА ҚОЮҒА БОЛАДЫ:
Журналдың бір ұяшығына қатысу туралы белгілер және
формаливті бағалаудың белгісін қоюға болады.

ҚАТЫСУ ТУРАЛЫ БЕЛГІЛЕР КІШІ ӘРІПТЕРМЕН ЕНГІЗІЛЕДІ, МЫСАЛЫ «К» - КЕШІКТІ.
ФОРМАТИВТІ БЕЛГІ БАҒА ТҮРІНДЕ ЕНГІЗІЛЕДІ, МИНИМАЛДЫ МӘН - 1, МАКСИМАЛДЫ МӘНІ - 10.

САБАҚҚА ҚАТЫСУ
Пернетақтадан тек келесі таңбаларды енгізу үшін
қолдану керек:

ж – «кішкентай», дәлелсіз себептермен
болмауын белгілеу үшін;

д – «кішкентай», дәлелді себеппен
болмауын белгілеу үшін;

а – «кішкентай», ауру себебі бойынша
болмауын белгілеу үшін;

к – «кішкентай», сабаққа кешігуін белгілеу
үшін;

Журналдардың қағаз түрлеріне арналған стандарттарға
сәйкес, журналдың басып шығарылған нұсқасында «к»
белгісі есепке алынбайды, «а» және «д» белгілері «ж»
белгісіне ауысады.

ФОРМАТИВТІ
БАҒАЛАУ ҚАЛАЙ
ЕСЕПТЕЛЕДІ?
Мұғалім келесі
дифференацияға сәйкес
оқушылардың оқу
жетістіктерінің прогресін балл
түрінде журналға тіркейді:

1 балл – оқу тапсырмаларын 0% ден, 10% дейін
орындады, қателіктер жіберілді, сабақта
пассивті, мұғаліммен кері байланыс нәтижелері
бойынша қорытынды жасамайды,
тапсырмаларды орындау кезінде дербестік
танытпайды, өткен материалды білмейді;
2 балл – оқу тапсырмаларын 20% - ға дейін
орындады, қателіктер жіберілді, сабақта
пассивті, мұғаліммен кері байланыс нәтижелері
бойынша әрдайым тиісті қорытынды жасай
бермейді, тапсырмаларды орындау кезінде
дербестік танытпайды;
3 балл – оқу тапсырмаларының 30% - на дейін
орындады, қателіктер жіберілді, қателіктерін
түзетуге тырысады, сабақта кейде белсенділік
танытады, оқу тапсырмаларын орындау кезінде
мұғалімнің/ата-ананың/құрдастарының
қолдауына мұқтаж;

4 балл - оқу тапсырмаларының 40% - на дейін
орындады, қателіктер жіберді, қателерді түзету
кезінде көмекке мұқтаж, әрдайым белсенді бола
бермейді, кейде тапсырмаларды орындау
кезінде дербестік танытады;
5 балл - 50%-ға дейін оқу тапсырмаларын
орындады, 5-ке дейін қателіктер жіберді,
мұғалімнің көмегіне мұқтаж, сабақта әрдайым
белсенді бола бермейді, кейде мүмкін болатын
тапсырмаларды орындау кезінде дербестік
танытады;
6 балл - оқу тапсырмаларының 60%-на дейін
орындады, 4-ке дейін қате жіберді, мұғалімнің
көмегіне мұқтаж, сабақта ынталы, орташа
күрделі тапсырмаларды өз бетінше орындай
алады;
7 балл - оқу тапсырмаларының 70% - ға дейін
орындады, 3-ке дейін қате жіберді, қателіктерді
уақтылы жойды, сабақта белсенді,
тапсырмаларды орындау кезінде дербестік
танытады;

8 балл - оқу тапсырмаларының 80% - на
дейін орындады, 1-2 елеусіз қателіктер
жіберді, мұғалімнің пікірлері негізінде
өз қателіктерін түзетеді, белсенді,
тәуелсіз;
9 балл - оқу тапсырмаларының 90% - на
дейін орындады, тапсырмаларды
орындау кезінде шамалы
дәлсіздіктерге жол берді, қатемен
жұмыс істейді, белсенді, дербес;
10 балл - оқу тапсырмаларының 100%
орындады, қателіктер жібермеді,
белсенді, тәуелсіз, түсіндіре алады,
жауаптарын негіздейді.

Мұғалімнің іс-әрекетіндегі қалыптастырушы бағалау үдерісі келесі кезеңдерді
жүзеге асыруды талап етеді:

қалыптастырушы бағалауды ұйымдастыру
және жоспарлау;

қалыптастырушы бағалау әдістерін таңдау;
кері байланыс беру.

қалыптастырушы бағалау нәтижелерін
талдау;

ҚАЛЫПТАСТЫРУШЫ БАҒАЛАУДЫ ЖОСПАРЛАУ,
ҰЙЫМДАСТЫРУ БОЙЫНША ДАҒДЫЛАРДЫ
ЖЕТІЛДІРУ ҮШІН МҰҒАЛІМ:

04
05

қалыптастырушы бағалауды қолдану
үдерісін көрсететін сабақ жоспарын
құруы;

кері байланыс берудің тиімді
формаларын қолдануы;

08
09

тапсырмаларды қолдана отырып,
қалыптастырушы бағалауды қолдану
тәсілдерінің санын, сапасын арттыруы;

тәжірибені жетілдіру мен рефлексия үшін
(оқушылар жұмысының сапасы, бағалау
құралдарының сапасы, оқушылардың,
ұжымның кері байланысы, ата-аналармен
әңгімелесу және т.б.) сабаққа талдау
жүргізу қажет.

Қалыптастырушы бағалауды
ұйымдастыру кезінде мұғалімдерге
төмендегілерді анықтау ұсынылады:

01

02

03

04

1. Нені бағалау қажет?
Қандай білім мен
дағдылар бағалауды
және талдауды қажет
етеді?

2. Бағалауды қалай
өткізу керек? Қандай
әдістер
қолданылуы
мүмкін?

3.
Бағалау
қорытындысында
қандай
нәтижеге
жетуге болады?

4. Бұл нәтижелерді
мұғалімдер, оқушылар,
ата-аналар және т.б.
қандай
жағдайда
қолдана алады?

Қорытынды
Қалыптастырушы бағалаудың әдістемесі қазақ классигі Мағжан
Жұмабаевтың идеяларымен толық сәйкес келеді: «Балада жақсы оқысам
молдадан мақтау, сый аламын, жаман болсам молдадан таяқ жеймін, ұрыс
естимін деген ой болмасын. Мұндай болса, баланың іскерлігі соған
жұмсалып, мұғалімнің беріп отырған сабағын білейін деген шын ынтамен
тыңдамайды» (1922). Бағалау жүйесі оқушыларды білім мен дағдыны алу
үдерісінің құндылығына бағытталуы қажет, тек қана баға «үшін» және алған
сәтке «дейін» оқу материалын жаттауға емес. Америкалық психолог Альфи
Конның ойынша, балаларының біліміне шын мәнінде қызығушылық
танытатын мұғалімдер мен ата-аналар, бағалардың бар екенін тезірек
ұмыттыруға көмектесуі үшін қолдарынан келгенін жасауы керек

НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА
РАХМЕТ!