«Химия» оқу пәнінен 9 сыныптарға аптасына: 2 сағат, барлығы: 68 сағат

Химия 9 сынып, Усманова М., Сакарьянова К., Сахариева Б. Атамұра, 2019ж

Сабақ тақырыбы: Электролиттер мен бейэлектролиттер. №1 көрсетілім «Иондық және ковалентті полюсті байланысы бар заттардың электролиттік диссоциациясы»

Оқу мақсаты: 9.4.1.1 -электролиттер мен бейэлектролиттердің анықтамасын білу және мысалдар келтіру

9.4.1.2 -заттардың ерітінділері немесе балқымаларының электрөткізгіштігі химиялық байланыс түріне тәуелді екендігін түсіндіру.

1 тапсырма: Тәжірибе жасау. Мұғалімнің көмегімен жасаңдар.

Құрғақ қант, сірке қышқылы, NaCI ерітіндісі, HCI. Не байқадың? Жұмыс дәптерге жаз.

2 тапсырма: Суретпен жұмыс. Үлгіні пайдаланып жасап көр: KCI, HNO₃, LiCI

_____________________________________

_____________________________________

_____________________________________

_____________________________________

_____________________________________

_____________________________________

_____________________________________

_____________________________________

_____________________________________

3 тапсырма: Топтастыр.

Бейэлектролиттер

Электролиттер

4 тапсырма: Сызбаны толтыр.

Мына заттарды ажыратып жаз: Спирт, магний хлориді ерітіндісі, күкірт сутек, азот қышқылы ерітіндісі, қант, тұз қышқылы, глюкоза, құрғақ натрий хлориді.

Заттар

5 тапсырма: Шындық / жалған (+, - )

Жауаптары:

1. Мұғалімнің көмегімен дайындалған ерітінділерді қолданып электр тоғын өткізетін және өткізбейтін заттарды ажыратады.

Электр тоғын өткізеді:Сірке қышқылы (әлсіз), NaCI ерітіндісі, HCI

Электр тоғын өткізбейді: Құрғақ қант

Оқушылар ерімейтін тұнба, оксид, су молекулалары және газдардың формулалары молекулалық түрінде жазылады.

2. Үлгіні пайдаланып жасап көр: KCI, HNO₃, LiCI

+ -

+ -

+ -

KCI → K ⁺ + CI^-

+ -

+ -

+ -

3. Электролиттер: қышқыл, сілті, тұздардың ерітінділері мен балқымалары

Бейэлектролиттер: газдар (оттегі, сутегі), органикалық заттар (спирт, қант, глюкоза), құрғақ калий хлориді, сахароза және т.б.

4. Заттар:

магний хлориді ерітіндісі	Спирт
күкірт сутек	қант
азот қышқылы ерітіндісі	глюкоза
тұз қышқылы	құрғақ натрий хлориді

Сабақ тақырыбы: Электролиттік диссоциациялану механизмі

Оқу мақсаты: 9.4.1.3 электролиттік диссоциация теориясының негізгі қағидаларын білу

9.4.1.4 иондық және коваленттік полюсті байланысы бар заттардың электролиттік диссоциациялану механизмін түсіндіру

1 тапсырма: Ретімен орналастыр.

2 тапсырма: Салыстыр:

3 тапсырма: Басқатырғыш. Табылған сөздердің мағынасын жаз.

4 тапсырма: Теңдеуді өрнекте.

- Қышқылдар суда ерігенде су молекулалары

мен қышқыл молекулалары әрекеттеседі. Мына

қышқылдардан оксоний ионы түзілуін жазып көр:

HNO₃, HCI, H₂SO₄

________________________________________

________________________________________

________________________________________

________________________________________

________________________________________

________________________________________

________________________________________

5. тапсырма: Тест тапсырмасы:

1.Электролиттік диссоциациялану процессі

A) электр тогын өткізу B) иондарға мүлдем ыдырамауы C) электр тогын өткізбеуі

D) электролиттер иондарға ыдырауы E) гидроксид ионының түзілуі

2.Электролиттік диссоциацияланудың негізгі теориялық қағидасын жасаған ғалым

A) С. Арреннус B) В. А. Кистяковский C) К. Бертолле D) Ю. Либих E) И. А. Каблуков

3.Катион

A) СО₃^2- B) К⁺ C) Cl^- D) ClO₃ ^- E) ОН^-

4.Барлығы аниондар болатын қатар

A) OH^-, PO₄^3-, SO₄^2-, K⁺ B) K⁺, OH^-, PO₄^3-, H⁺ C) H⁺, OH^-, SO₄^2-, K⁺

D) Cl^-, OH^-, PO₄^3-, SO₄^2- E) Cl^-, H⁺, OH^- ,SO₄^2-

5.Электролиттер деп ... заттарды айтамыз.

A) электр тогын өткізетін B) өзгеретін C) өзгеріссіз

D) металдар E) электр тогын өткізбейтін

6.Бейэлектролиттер деп ... заттарды айтамыз

A) өзгеретін B) электр тогын өткізетін C) электр тогын өткізбейтін D) металдар E) өзгеріссіз

7.Электролит заттарѓа жатады:

A) тұздар B) бейметалдар C) металдар D) қант E) ерімейтін негіздер

8.Бейэлектролит заттарға жатады

A) қышқылдар B) қышқылдық тұздар C) бейметалдар D) сілтілер E) тұздар

Жауаптары:

1

2.

3. HNO₃ + H₂O → H₃O⁺ + NO₃ ^-

HCI + H₂O → H₃O⁺ + CI^-

H₂SO₄ + H₂O → H₃O⁺ + НSO₄^-

1	2	3	4	5	6	7	8
Д	А	В	Д	А	С	А	С