Бөлім:

8.2А

Заттардың тасымалдануы

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып: 8

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Иммунитет. Иммунитеттің түрлері туа пайда болған және жүре пайда болған иммунитет. Екпенің (вакцин) түрлері және оның жасанды иммунитетті қалыптастырудағы маңызы

Оқу мақсаты:

8.1.3.6 аурудың алдын алудағы вакцинацияның ролін бағалау

Сабақтың мақсаты:

• Иммунитет түрімен танысады;

• аурудың алдын алудағы вакцинацияның ролін бағалайды

Сабақтың кезеңі

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

3 мин

5мин

Ұйымдастыру кезеңі

• Оқушылармен амандасу.

• Түгендеу.

• Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру жүзеге асырылады.

Психологиялық ахуал. «Менің көңіл-күйім» ойыны.

Мақсаты: оқушыларға жағымда орта қалыптастыру, көңіл-күйлерін көтеру.

Топқа бөлу.

«QR» әдісі арқылы топқа бөлу.

Суреттер бойынша әр топқа бөлініп отырады.

1 топ. Табиғи иммунитет

2 топ. Жасанды иммунитет

3 топ. Жасушалық

топ.

Сабақ барысында оқушы өзін бағалап отыруы үшін, оқушыларға бағалау парақтары беріледі.

Оқушылардың зейінін шоғырландыру

Өткен тақырыпты еске түсіру мақсатында «Умаигра» онлайн платформасы арқылы тапсырмаларды орындайды.

1. Амёба дизентериясының қоздырушысы қарапайымдар болып табылады. ИӘ

2. Тырысқақ вибрионы қай аурудың қоздырушысы? Тырысқақ холера

3. Теріде ірі жасушалардың пайда болуы? Лейшманиоз

4. Өсімдіктерге вирустар, паразитті бактериялар және саңырауқұлақтар көп зиян келтіре бермейді. ЖОҚ.

5. Саңырақұлақтар тудыратын өсімдік ауруы? Фитофтороз

6. Қай ауру суық тигенде, күн өткенде, не басқа қолайсыз жағдай туғанда пайда болады? Герпес

7. Күл ауруының жұғу жолдары? Адамнан ауа тамшылары арқылы жұғады.

8. Герпестің алдын алу жолдары? Жеке бас гигиенасын сақтау

9. Жай герпес қандай мүшеге ең алдымен шығады? Ерінге

10. Дизентерияның алдын алу шаралары? Қайнаған су ішу

Оқушылар сабаққа дайындалады.

Ұстаздармен амандасады.

Оқушылар орындарынан тұрып бір-бірлеріне жағымды күлкі сыйлап сәттілік тілейді.

Оқушылар ұялы телефондарына кюар кодты енгізу арқылы топқа бөлініп отырады.

Оқушылар бағалау парақтарын алады

Оқушылар онлайн платформада тапсырмаларды орындайды

Бір-бірімізге сәттілік күн тілейміз!

«Оюлар» әдісі арқылы өз-өздерін бағалап отырады

«Жарайсың!» сөздері арқылы мұғалім бағалап отырады

Презентация

Кюар кодтар

Ойынға сілтеме https://www.umapalata.com/zexpo/game.html?LANG=RU&idGames=127582

Сабақтың ортасы

15 мин

1 мин

7 мин

7 мин

• Бейнематериал ұсыну.

Мұғалім:

Бейне көрсетілім не туралы?

Бейне көрсетілімнің мақсаты қандай?

Бүгінгі тақырыбымыз қандай деп ойлайсыздар?

• Бейнематериал арқылы жаңа сабақтың тақырыбы мен мақсатын айқындау.

• Топпен жұмыс. Постер қорғау.

1. Топ. «Суреттер сөйлейді» әдісі арқылы табиғи иммунитет пен жасанды иммунитеттің айырмашылығын түсіндіріп мысал келтіріңіздер?

Мәтін. (оқулықпен жұмыс)

Бірінші топ өз мәтіндері бойынша екінші топқа сұрақ қояды?

Сұрақ: «Иммундық есте сақтау жасушалары – В-лимфоциттер» иммунитеттің қай түрінде сақталады? Табиғи пайда болған иммунитет

2. Топ. «Corinth3D» платформасымен жасушалық иммунитеттің вирустарға қарсы тұратын қасиеттерін сипаттаңдар?

Екінші топ өз мәтіндері бойынша үшінші топқа сұрақ қояды?

Сұрақ: Т-лимфоциттердің жасушадағы басты қызметі? Арнайы нәруыздарды – антиденелерді жасайды.

3. Топ. Рөлдік тапсырма.

1 емделуші. Денесіне қызыл бөртпелер шығып кеткендігін айтып сізге келді. Өмірінде бұндай жағымсыз бөртпелер шықпағандығын айтып шағымданды. Сіз қандай диагноз қояр едіңіз? Және иммунитетің қандай түріне жатқызар едіңіз және сипаттап түсіндіріңіз?

2 емделуші. Тұмаудың алдын алу үшін екпе алуға келгенін айтты. Вакцинаның маңыздылығын қалай түсіндірер едіңіз? Иммунитеттің қай түріне жататындығын және тұмаумен ауырып қалса иммунитетінің қалай күресетіндігін түсіндіріңіз?

Үшінші топ өз мәтіндері бойынша бірінші топқа сұрақ қояды?

Сұрақ:Жасанды енжар иммунитет қандай жағдайда пайда болады? Емдік сарысу енгізген соң.

Сергіту сәті.

Жұптық жұмыс.

Суретке қарап, вакцинаның артықшылығымен кемшілігін жазыңдар?

Жауабы:

Жеке жұмыс.

А. Сипаттама беріп, толықтырыңыз?

Жауабы:

Б. Шешекке қарсы егуді алғаш рет қолданған ағылшын дәрігері Эдуард Дженнер.

Қазіргі медицина Э.Дженнердің індетке қарсы егудің (вакцинацалаудың) атасы деп санайды.

1776 жылы дәрігер – зерттеуші Э.Дженнер тәжірибелік иммунологияның негізін қалады.Ол ең алғаш вакцинация әдісін қолданған. Э.Дженнер сиыр шешегі материалын балаға егу арқылы, адамдардың инфекциялық аурулардан босататын маңызды теориялық және практикалық медицина бағытының негізін салды.

Бірақ, Э.Дженнердің пікірлері қолдауға ие болмады, Себебін түсіндіріңіз?

Жауабы: Өйткені олар тек қана бір ауруға байланысты болған, ал егу толығымен ғылыми дәлелденген жоқ

Оқушылар бейне көрсетілімді мұқият көреді, тақырыпты болжайды. Сұрақтарға жауап береді.

Оқушылар топпен берілген тақырыптар бойынша жұмыс орындайды.

Оқулықтағы мәтінді пайдаланып суреттегі иммунитеттің екі түрін ажыратып түсіндіреді.

Топта белсенділік танытқан оқушылар оюлардың балл сандарын бояу арқылы өз-өздерін бағалап отырады.

Екінші топ оқулықтың мазмұнын оқу арқылы 3 д суретті пайдалана отырып вирусқа лимфоциттердің қалай әсер ететіндіктерін сипаттайды. Топта белсенділік танытқан оқушылар оюлардың балл сандарын бояу арқылы өз-өздерін бағалап отырады.

Оқушылар қызамықтың туындауы қандай ауру түріне жататындығын түсіндіріп иммунитеттің түрін ажыратып сипаттайды.

Вакцинаның маңыздылығын айтып, иммунитеттің түрін ажыратып түсіндіреді.

Топта белсенділік танытқан оқушылар оюлардың балл сандарын бояу арқылы өз-өздерін бағалап отырады.

Оқушылар сергіту сәтін орындайды

Оқушылар жұппен жұмыс орындайды.

Жұп оқушылар вакцинаның артықшылығымен кемшілігін жазып, әр топтан 2-3 оқушыдан түсіндіреді.

Жұппен жұмыста жауаптары сәйкес келген жұп оқушылар оюлардың балл сандарын бояу арқылы өз-өздерін бағалап отырады.

Оқушылар иммунитеттің түрлерін ажыратып сипаттайды.

Егер жауаптары дұрыс болған жағдайда оюлардың балл сандарын бояу арқылы өз-өздерін бағалап отырады.

Сабақ барысында түсіндірілген вакцинаның шығу тарихына көз жүгірте отырып, ғалымның еңбегін сипаттайды.

Топтық жұмыс

«Оюлар» әдісі арқылы өз-өздерін бағалап отырады

Жалпы балл – 3

Аяқ, қолымызды жазып сергітіп алайық!

Жұптық жұмыс.

«Оюлар» әдісі арқылы өз-өздерін бағалап отырады

Жалпы балл – 2

Жеке жұмыс

«Оюлар» әдісі арқылы өз-өздерін бағалап отырады

Жалпы балл – 4

Дайын бейнематериал

Суреттер

Интерактивті тақта

https://online.corinth3d.com/app/scene/p_clov_cov2_online

Презентация

https://www.youtube.com/watch?v=tAKj_gpaCB0

Презентация

Үлестірмелі материалдар

Презентация

Сабақтың соңы

5 мин

Бекіту.

«Кофе брейк» ойыны.

1. Жасушалық иммунитеттің қызметі? Арнайы нәруыздарды жасайды

2. Адам ауырмайтын аурулар иммунитеті? Табиғи

3. Табиғи пайда болған иммунитет дегеніміз не? Бір аурумен ауырған соң қалыптасады

4. Тіршілігі жойылған ауру қоздырғышы? Вакцина

5. Емдік сарысу енгізген соң пайда болады? Емдік сарысу

6. Сарысу антиденелері аз уақыт әсер ететін иммунитет? Енжар иммунитет

7. Шешекке қарсы егуді алғаш рет қолданған ағылшын дәрігер? Эдуард Дженнер

8. Вакциналаудың артықшылығы? Антиденелер түзі, иммундық жады
   
   

Оқушылар берілген сұрақтарға жауап береді. Әр дұрыс сұраққа бір балл қосылады. Қосылған баллдарын оюға бояп отырып өз-өздерін бағалайды.

« Оюлар» әдісі арқылы өз-өздерін бағалап отырады

Жалпы балл – әр сұрақ 1 балл

Презентация

Кері байланыс

2 мин

«Смайлик» әдісі арқылы кері байланыс жасау. Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабақты қаншалықты деңгейде түсінгендіктерін білу үшін тақтада смаиликтің бірін басу арқылы білдіреді.

Үйге тапсырма: «Екпе-елдің емі!» тақырыбында хабарлама жасау.

Оқушылар сабақты қаншалықты түсінгендіктерін смаиликтерді басу арқылы арқылы білдіреді

«Оюлар» әдісіндегі алған бағаларын қорытындылау

Презентация