Махамбет Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті

Филология факультеті

«Шет тілдері мен әдебиеті мұғалімдерін дайындау» БББ

6В01705 «Шетел тілі: екі шетел тілі»

Портфолио

Пәні: Оқыту мен критериалды бағалаудағы жаңа тәсілдер

Тақырыбы: «Инклюзивті білім беру: жаңа тәсілдер мен әдіс-тәсілдер»

Орындаған:Сабырова.Д.Э. ИЯ-45

Тексерген: Турганалиева Г.Г.

Орал,2025 ж

Студент өзі туралы

Аты жөні: Сабырова Диляра Эдуардовна

Туған айы,күні,жылы: 14 қазан, 2004 жылы

Туған жері: БҚО,Ақжайық ауданы,Лбішін ауылы

Орта білімі:Лбішін ауылы, Қаршы ЖОББМ

Білім ордасы: М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті

Факультеті: Филология

Мамандығы: Шет тілі:екі шет тілі мұғалімі

Курс: 4

Тобы: ИЯ-45

Мақсаты: Мамандық бойынша адал еңбек ету

Өмірлік ұстанымы: ««Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей.»

Менің өмірлік ұстанымым – өз жолымды адалдықпен таңдап, алға нық қадам басу. Өмірде әр адамның өз орны бар деп есептеймін, ал сол орынды табу үшін үздіксіз еңбек пен жауапкершілік қажет. Алға қойған мақсатқа жету жолында қиындықтардан қашпай, оларды тәжірибе мен сабақ ретінде қабылдаймын.

Өмірді тек уақыт өткізу емес, өзін-өзі дамыту алаңы деп түсінемін. Білім алу, жаңа дағдыларды меңгеру және өз мүмкіндігімді кеңейту – мен үшін басты қағида. Әрбір күн кеше болғаннан жақсырақ болуға мүмкіндік беруі тиіс деп ойлаймын.

Адамдармен қарым-қатынаста сыйластық пен шынайылықты жоғары қоямын. Қоғамға пайдалы болу, өзгеге көмектесу және өз ісіме жауапкершілікпен қарау – менің өмірлік ұстанымымның негізі. Себебі адам өз ісімен ғана емес, адамгершілігімен де бағаланады.

Жоспары:

• Инклюзивті білім беру ұғымы және маңызы

• Инклюзивті білім берудің негізгі қағидаттары

• Инклюзивті білім берудегі жаңа тәсілдер

• Инклюзивті білім беруде қолданылатын тиімді әдіс-тәсілдер

• Мұғалімнің рөлі және педагогикалық қолдау

• Қорытынды
  
  

• Кілт сөздер
  
  

• Қолданылған оқу материалдары
  
  
  

Студенттің жеке жұмыстары:

• Коуч жоспары

• 4 дағды бойынша тапсырмалар

• Студент жетістіктері

• Рефлексиялық эссе (1000сөз)

Инклюзивті білім беру: жаңа тәсілдер мен әдіс-тәсілдер

Қазіргі қоғамда білім беру жүйесінің басты міндеті – әрбір баланың жеке мүмкіндіктерін ескере отырып, сапалы білім алуына жағдай жасау. Осы тұрғыда инклюзивті білім беру ерекше маңызға ие. Инклюзивті білім беру – бұл тек ерекше білім беруді қажет ететін балаларды оқыту емес, ол – барлық білім алушыларға тең мүмкіндік беретін, адам құқығы мен әлеуметтік әділеттілікке негізделген жүйе.

Инклюзивті білім беру арқылы балалардың қоғамға бейімделуі, өз-өзіне сенімділігі және әлеуметтенуі қамтамасыз етіледі. Сондықтан қазіргі таңда инклюзия білім беру саясатының негізгі бағыттарының бірі болып табылады.

Инклюзивті білім беру ұғымы және оның мәні

Инклюзивті білім беру – денсаулық жағдайына, физикалық немесе психологиялық ерекшеліктеріне, әлеуметтік мәртебесіне қарамастан, барлық балаларды бір білім беру ортасына біріктіруді көздейтін процесс. Бұл жүйе баланы ортаға бейімдеуді емес, ортаны баланың қажеттілігіне бейімдеуді басты қағида ретінде ұстанады.

Инклюзияның негізгі мақсаты:

• әр баланың білім алуға деген құқығын қамтамасыз ету;

• кемсітушіліктің алдын алу;

• балалардың әлеуметтік бейімделуін дамыту;

• қоғамда толерантты көзқарас қалыптастыру.

Инклюзивті білім берудің негізгі қағидаттары

Теңдік және қолжетімділік – барлық балалар бірдей білім алу құқығына ие.

Жеке ерекшеліктерді ескеру – оқушылардың қабілеті, даму деңгейі, қызығушылығы назарға алынады.

Гуманистік көзқарас – бала тұлға ретінде қабылданады.

Әлеуметтік интеграция – бала қоғамнан бөлінбей, ортада дамиды.

Ынтымақтастық – мұғалім, ата-ана, мамандар бірлесе жұмыс істейді.

Бұл қағидаттар инклюзивті білім берудің тиімді іске асуына негіз болады.

Инклюзивті білім берудегі жаңа тәсілдер

Қазіргі білім беру жүйесінде инклюзивті оқытуда бірқатар заманауи тәсілдер қолданылады:

Жеке білім беру траекториясы:Әр оқушының мүмкіндігі мен қажеттілігіне сай жеке оқу жоспары құрылады. Бұл тәсіл баланың оқу қарқынын сақтауға мүмкіндік береді.

Дифференциалды оқыту:Тапсырмалар күрделілік деңгейіне қарай беріледі. Бұл әдіс оқушының өз деңгейінде табысқа жетуіне жағдай жасайды.

Инклюзивті цифрлық технологиялар:Арнайы бағдарламалар, аудио және визуалды материалдар, интерактивті платформалар қолданылады. Бұл әсіресе есту, көру қабілетінде ерекшелігі бар балалар үшін тиімді.

Командалық қолдау тәсілі:Мұғалім, психолог, логопед, дефектолог және ата-ананың бірлескен жұмысы оқушыға жан-жақты қолдау көрсетеді.

Инклюзивті білім беруде қолданылатын әдіс-тәсілдер

• ойын технологиялары;

• топтық және жұптық жұмыс;

• визуалды қолдау (сурет, схема, карточка);

• жобалық оқыту;

• практикалық тапсырмалар;

• қалыптастырушы бағалау;

• кері байланыстың қолжетімді түрлері.

Бұл әдістер оқушының белсенділігін арттырып, өзара ынтымақтастықты дамытады.

Мұғалімнің рөлі және педагогикалық қолдау

Инклюзивті білім беруде мұғалім – негізгі тұлға. Ол оқушының мүмкіндігін шектемей, қолдайтын, сенім артатын бағыттаушы болуы керек. Мұғалімнің міндеті – оқыту ортасын бейімдеу, оқушылар арасында толерантты қарым-қатынас қалыптастыру және әр баланың жетістігін байқау.

Қорытынды

Инклюзивті білім беру – қазіргі заманғы білім беру жүйесінің стратегиялық маңызды бағыты болып табылады. Ол әрбір баланың жеке ерекшеліктері мен білім алу қажеттіліктерін ескере отырып, сапалы білім алуға тең мүмкіндік беруді көздейді. Инклюзивті тәсілдер білім беру үдерісінде гуманистік құндылықтарды нығайтып, кемсітушіліктің алдын алуға және әлеуметтік әділеттілікті қамтамасыз етуге ықпал етеді.

Инклюзивті білім беруде қолданылатын жаңа тәсілдер мен әдіс-тәсілдер оқушылардың танымдық белсенділігін арттырып қана қоймай, олардың әлеуметтенуіне, өз-өзіне деген сенімінің қалыптасуына және жеке тұлға ретінде дамуына жағдай жасайды. Жеке білім беру траекториясын құру, дифференциалды оқыту, цифрлық технологияларды тиімді пайдалану және командалық қолдау тәсілі әр баланың әлеуетін толық ашуға мүмкіндік береді.

Сонымен қатар, инклюзивті білім берудің табысты жүзеге асуы мұғалімнің кәсіби құзыреттілігіне, педагогикалық шеберлігіне және тұлғалық қасиеттеріне тікелей байланысты. Мұғалім оқыту ортасын баланың қажеттілігіне бейімдеп, қолайлы психологиялық ахуал қалыптастыруы тиіс. Бұл өз кезегінде оқушылар арасында өзара сыйластық пен толерантты қарым-қатынастың дамуына негіз болады.

Қорытындылай келе, инклюзивті білім беру – тек білім беру жүйесіндегі өзгеріс емес, ол қоғамның даму деңгейін көрсететін маңызды көрсеткіш. Инклюзия қағидаттарын тиімді іске асыру арқылы әлеуметтік жауапкершілігі жоғары, адамгершілік құндылықтарды құрметтейтін және әртүрлілікті қабылдай алатын толыққанды қоғам қалыптастыруға болады

Кілт сөздер:

• Инклюзивті білім беру

• Ерекше білім беруді қажет ететін балалар

• Тең қолжетімді білім

• Білім беру ортасын бейімдеу

• Жеке білім беру траекториясы

• Дифференциалды оқыту

• Инклюзивті тәсілдер

• Педагогикалық қолдау

• Командалық жұмыс

• Арнайы білім беру қажеттіліктері

• Әлеуметтік бейімделу

• Толеранттылық

• Қоғамға кіріктіру (интеграция)

Қолданылған оқу материалдары

• Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы. – Астана, 2007 ж. (соңғы өзгерістер мен толықтыруларымен

• ЮНЕСКО. Инклюзивті білім беру: саясат және практика. – Париж: UNESCO, 2017.

• Сулейменова Р.А.Инклюзивті білім беру негіздері. – Алматы: Қазақ университеті, 2019.

• Есенова К.А. Арнайы педагогика. – Алматы, 2018.

• Выготский Л.С.Дефектология негіздері. – Москва: Педагогика, 2003.

• Баймұратова Б. Педагогиканың теориясы мен әдістемесі. – Алматы: Мектеп, 2016.

• Ainscow M., Booth T. Index for Inclusion: Developing Learning and Participation in Schools. – Bristol: Centre for Studies on Inclusive Education, 2015.

Студенттің жеке жұмыстары

КОУЧ ЖОСПАРЫ

Тақырыбы: Инклюзивті білім беру: жаңа тәсілдер мен әдіс-тәсілдер

Мақсаты: Мұғалімдерге инклюзивті білім берудің мәнін түсіндіру, жаңа тәсілдер мен тиімді әдіс-тәсілдерді тәжірибеде қолдану жолдарын көрсету және инклюзивті орта қалыптастыруға бағыттау

Күтілетін нәтиже: Қатысушылар инклюзивті білім берудің негізгі ұғымдары мен қағидаттарын меңгереді;

Жаңа тәсілдер мен әдіс-тәсілдерді ажырата алады;

Инклюзивті сыныпта қолдануға болатын практикалық әдістерді үйренеді;

Инклюзивті орта қалыптастырудың маңызын түсінеді.

1. Кіріспе кезеңі (5 минут)

Мақсаты: Қатысушыларды коучингке тарту, тақырыпқа қызығушылық ояту

Іс-әрекеттер:

• Қатысушылармен амандасу, танысу;

• «Инклюзия дегенді қалай түсінесіз?» сұрағы арқылы ой қозғау;

• Коучингтің тақырыбы мен мақсатын таныстыру;

• Инклюзивті білім берудің қоғамдағы маңызын қысқаша түсіндіру

Құралдар: Презентация, стикерлер

Күтілетін нәтиже:

• Қатысушылар тақырыптың өзектілігін түсінеді
  
  

• Инклюзивті білім беру туралы бастапқы ой-пікірлерін білдіреді.
  
  
  

2. Негізгі кезең (25 минут)

Мақсаты: Инклюзивті білім беру туралы теориялық білім беру.

Іс-әрекеттер:

• Инклюзивті білім берудің анықтамасы;

• Негізгі қағидаттары (теңдік, қолжетімділік, жеке ерекшелікті ескеру);

• Инклюзивті білім берудегі жаңа тәсілдер:
  
  

1. Практикалық жаттығу (10 минут):
   Қатысушыларды топтарға бөлу;

• Әр топқа ситуациялық тапсырма беру (инклюзивті сыныптағы жағдай); «Қандай әдіс-тәсіл қолданар едіңіз?» тапсырмасы;

• Топтардың өз шешімдерін қорғауы.

2. Топтық талқылау (5 минут):
   
   

• Әр топ өз тәжірибесін бөліседі
  
  

• Тиімді әдістерді және кездескен қиындықтарды талқылайды

Қолданылатын әдіс-тәсілдер:

• топтық жұмыс;

• визуалды қолдау;

• ойын элементтері;

• қалыптастырушы бағалау.

Күтілетін нәтиже:

• Қатысушылар инклюзивті оқытуда қолданылатын әдістерді тәжірибеде қолданады;

• Өзара пікір алмасу арқылы жаңа идеялар қалыптасады
  
  
  

3. Қорытынды кезең (10 минут)

Мақсаты: Коучингті қорытындылау, кері байланыс алу.

Іс-әрекеттер:

• «Не үйрендім? Не маңызды болды?» сұрақтары бойынша рефлексия
  
  

• Стикер арқылы кері байланыс (2 жұлдыз, 1 тілек)

• Қысқаша тест/Quiz: Негізгі ойларды бекіту
  
  
  

Күтілетін нәтиже:

• Қатысушылар алған білімін қорытындылайды;

• Инклюзивті білім беруге оң көзқарас қалыптасады;

• Практикада қолдануға дайындық пайда болады
  
  
  

4 ДАҒДЫ БОЙЫНША ТАПСЫРМАЛАР

1. Listening/ Тыңдалым

Task:

Listen to a short audio or watch a video clip and answer the following questions:

1. What is the main idea of the audio/video?

2. List three important details you heard.

3. What was the tone of the speaker (happy, sad, excited, etc.)?

2. Reading/Оқылым

Task:

Read the passage below and answer the questions:

"Sarah loves reading books. She spends most of her free time in the library. Every week, she reads at least two new books. Her favorite genre is fantasy, but she also enjoys mystery stories."

1. What is Sarah's favorite hobby?

2. How often does she read new books?

3. Which genres does Sarah enjoy?

3. Writing/Жазылым

Task:

Write a short paragraph (5-7 sentences) about your favorite hobby. Include the following:

1. What is your hobby?

2. How do you spend your time doing it?

3. Why do you enjoy it?

4. Speaking/Айтылым

Task:

Speak for 2-3 minutes about your school.

You can include:

1. What subjects do you like?

2. How do you usually spend your school day?

3. What is your favorite part of the school day and why?

ЖЕТІСТІКТЕР: