Интегралдық қызмет көрсетудің кең жолақты желілерінің қызметтері

Макала Кадырбек Мейр

ЦЖИҚ-дағы қызмет түрлері. ЦЖИҚ (цифрлық желінің интегралды қызметі) қызметтері екі топқа бөлінеді: Негізгі және қосымша. Негізгі қызметтерге ақпаратты көшіру (жеткізу) қызметтері және байланыс түрлерін ұсыну қызметтері жатады. Ақпаратты тасымалдау қызметі бір "пайдаланушы-желі" интерфейсінен екіншісіне сандық ағындарды жеткізуді білдіреді. Байланыс түрін ұсынуға желі құралдары да, пайдаланушының терминалдық жабдығы да қатысады. Байланыс түрін ұсыну қызметі (мысалы, сөйлеу құрылғылары – телефон аппараттарының көмегімен екі пайдаланушының диалогы) пайдаланушылар арасында ақпарат алмасу мүмкіндігін қамтамасыз етуі тиіс

Негізгі Қызметтер 2 түрге бөлінеді:

1) интерактивті-ақпарат алмасу мүмкіндігін қамтамасыз етеді, мыналарға бөлінеді:

* диалогтық-акустикалық немесе визуалды түрде ақпарат алмасу мүмкіндігін қамтамасыз етеді;

* "іздеу" сервисі-пайдаланушыларға ақпараттық орталықтарда ақпаратты іздеуге мүмкіндік береді;

в) "сақтаумен беру" сервисі – пайдаланушыларға электрондық пошта жәшігінің көмегімен ақпарат алмасуға мүмкіндік береді.

2) Тарату(трансляциялық түрі):

а) хабар тарату-орталық ақпарат көзі желіге қосылған пайдаланушылардың шектеусіз санына ақпараттың үздіксіз ағынын береді, жеке пайдаланушы ақпаратты берудің басталуына және ұсыну тәртібіне әсер ете алмайды;

б) жеке басқарумен – ақпарат қайталанатын кадрлар түрінде беріледі, пайдаланушы ақпаратты беру процесін басқара алады.

Қосымша қызметтер кез-келген негізгімен бірге ұсынылады және Қызметтерді пайдалану ыңғайлылығын кеңейтуге бағытталған:

* қосылымды ұстап тұру-пайдаланушыға сілтеме жасау үшін қосылымды бұзбай сөйлесу кезеңін үзуге және оны кейін қалпына келтіруге мүмкіндік береді. Ұсталған және анықтамалық екі байланыс мүлдем тәуелсіз, бұл байланыстың құпиялылығын қамтамасыз етеді;

* қоңырау шалушы абонент бос емес кезде қоңырауды бағыттау-пайдаланушыға барлық кіріс қоңырауларды кейбір қызметтерден басқа желі нөміріне бағыттауға мүмкіндік береді;

* қоңырауды сөзсіз бағыттау-пайдаланушыға барлық кіріс қоңырауларды басқа желі нөміріне бағыттауға мүмкіндік береді;

* кеңейтімі бар конференц-байланыс-пайдаланушыға көпжақты қосылуға және осы қосылымды басқаруға мүмкіндік береді. Бастамашы бірнеше абоненттің нөмірлерін теріп, жедел жиналыс ұйымдастыра алады. Қызмет бастамашысы кез-келген корреспондентті іріктеп өшіре алады. Қатысушылар сондай-ақ өз бастамасы бойынша өшірілуі мүмкін. Заманауи конференц-байланыс жиынтықтары 64 абонентке дейін бір уақытта қосылу мүмкіндігін қарастырады;

* тікелей теру-жалпы пайдаланымдағы ЦЖИҚ арқылы ведомстволық ЦЖИҚ абонентіне жалпы пайдаланымдағы ЦЖИҚ нөмірлеу жүйесін қолдана отырып, тікелей қоңырау шалу мүмкіндігін береді;

* шақырушы абонент нөмірін анықтау-шақырушы тарапқа шақырушы абонент нөмірін сәйкестендіруді қамтамасыз етеді;

* шақырушы абонент нөмірін сәйкестендіруге тыйым салу - қызмет шақырушы пайдаланушыға шақырылатын пайдаланушының терминал дисплейінде өз желісінің нөмірін индикациялаудың алдын алу мүмкіндігін қамтамасыз етеді;

* терминалдың портативтілігі-пайдаланушыға қосылудың белсенді күйі ішінде өзінің абоненттік пункті (базалық қолжетімділік) шегінде терминалды бір розеткадан екіншісіне ауыстыруға мүмкіндік береді. Бұл қызмет сондай-ақ пайдаланушыға қосылудың белсенді жағдайы ішінде бір абоненттік пункт шегінде қоңырауды бір терминалдан екінші терминалға беруге мүмкіндік береді.

ХХ ғасырдың 80-ші жылдарының басында бірқатар әлемдік зерттеу орталықтарында (CNET, Франция, Bell Labs, АҚШ) Ш – ЦСИО (B-ISDN-Broadband Integrated Services Digital Network) қызмет көрсетуді интеграциялай отырып, кең жолақты цифрлық желілердің жаңа түрін құру бойынша жұмыстар басталды. Ш-ЦСИО тұжырымдамасы оператор пайдаланушыға бірыңғай коммутация әдісіне негізделген бір желі аясында тар жолақты және кең жолақты қызметтердің барлық мүмкін жиынтығын ұсынады деп болжайды. Ш-ЦСИО тұжырымдамасын жасаушылардың басты мәселелерінің бірі ақпаратты жеткізудің және коммутацияның бірыңғай әдісін таңдау мәселесі болды. Осындай әдіс ретінде ATM (Asynchronous Transfer Mode) технологиясына негізделген асинхронды жеткізу әдісі ұсынылды.